Full­veldi hvað

Í myndbandi sem Viðreisn sendi frá sér fyrir stuttu kom formaður utanríkismálanefndar fram til að tala um fullveldið, þessi aðili sem helst hefur gert garðinn frægan í sumar fyrir fráleit myndbönd þar sem hann hélt því fram að vöruverð myndi hér lækka eins og fyrir töfra um 25% - sem jafnvel hörðustu sambandssinnar viðurkenna að er fráleit fullyrðing.

En víkjum að þessu blessaða myndbandi sem er sett fram í nafni Viðreisnar og því væntanlega stimplað og samþykkt af flokknum. Þar heldur þessi þingmaður því fram að Ísland muni ekki missa dropa af fullveldi við inngöngu inn í sambandið. Hér hlýtur maðurinn að vera að tala gegn betri vitund. Það er alveg öruggt að við munum gefa eftir töluverðu af fullveldi okkar við inngöngu, reyndar svo miklu að það verður að breyta stjórnarskrá til að heimila þetta fullveldisframsal. Þetta myndband verður sérstaklega alvarlegt í ljósi þess að það er sett fram í nafni Viðreisnar en ekki bara á hans persónulegu síðu. Við eigum rétt á því að stjórnmálaflokkar fari ekki fram með svona alvarlega misfærslur í aðdraganda atkvæðagreiðslunnar.

Það mætti kannski minna þingmanninn sem hefur farið frjálslega með staðreyndir í sumar á siðareglur alþingis, en í 5. grein þeirra er meðal annars talað um að þingmenn skuli sem þjóðkjörnir fulltrúar rækja störf sín af ábyrgð, heilindum og heiðarleika, að stilla málinu upp eins og hann hefur gert með því að segja ósatt er ekki í takt við þessar reglur, sem honum ber að virða.

Hann er því miður ekki eini þingmaðurinn eða kjörni fulltrúinn sem hefur reynt að teygja sannleikann. Bæði forsætisráðherra og utanríkisráðherra hafa í viðtölum haldið því fram að Ísland sé nú þegar 75% í ESB. Þetta er auðvitað rangt og það vita þær líka, þegar þessi tala er nefnd er verið að vísa í innri markað ESB, það sem EES samningurinn snertir á. Þegar heildarregluverk ESB er hins vegar borið saman við það regluverk sem Ísland hefur tekið upp í gegnum EES hefur hlutfallið mælst mun lægra. Í úttekt utanríkisráðuneytisins sem náði til ársloka 2016 var það 13,4%, og jafnvel þótt gert sé ráð fyrir að hlutfallið hafi hækkað síðan þá er nær að tala um innan við 20% en 75% af heildarregluverkinu. Það eru gífurlega stór mál sem standa eftir sem við höfum ekki tekið upp, á borð við landbúnaðar og sjávarútvegsmál, tollabandalagið, viðskiptastefna, utanríkis og öryggisstefnu og svo mætti lengi telja. Sú fullyrðing að Ísland sé þegar 75% inni í ESB er því í besta falli mjög villandi.

Við munum því miður þurfa að gefa eftir fullveldi okkar í þó nokkrum málaflokkum hvað sem þingmaðurinn heldur fram. Við göngumst inn í tollabandalagi ESB sem þýðir að það er ESB sem setur tollana. Við göngumst undir vald ESB þegar kemur að myndun alþjóðlegra viðskiptasamninga, við missum alla núgildandi fríverslunarsamninga eins og t.d. við Kína, aðild okkar að EFTA og EES og tökum þess í stað upp þá samninga sem ESB gerir og munum ekki geta gert nýja samninga þar sem ESB fer með valdið í þeim efnum. Hér er ágætt að hafa í huga að þarna munu hagsmunir stærri ríkjanna ráða miklu um hvernig samningarnir verða og við hverja. ESB mun svo hafa áhrif á skattamál, sjávarútvegs og landbúnaðarmál og svona mætti lengi telja.

Við inngöngu í ESB er verið að gefa eftir fullveldi á öllum þrem sviðum ríkisvaldsins; löggjafarvalds, framkvæmdavalds og dómsvalds og það er ekki lítil ákvörðun og óboðlegt að sjá þingmenn og flokka reyna að gera lítið úr því að veita yfirþjóðlegu sambandi slík völd yfir lífi okkar. Þetta hefur í för með sér að mikið af regluverki sem sett er í ESB tekur gildi samstundis hér á landi og við getum ekkert gert við því , þegar það hefur farið í gegn um ferlið í ESB þá verðum við að segja já takk og taka því sem þau rétta að okkur. Jafnvel Þorgerður Katrín hefur viðurkennt í ræðu á Alþingi að við inngöngu í ESB gefi þjóðir eftir fullveldi.

Það kann að vera að fólki sé alveg sama hvort að aðilar úti í Evrópu geti sett lög hér á íslandi, eða að Evrópudómstóllinn verði æðsta dómsvald hér á landi þegar kemur að ESB reglum, ég vona þó að fólk velti afleiðingum þess alvarlega fyrir sér áður en það lítur til þess með léttvægum augum. Ákvörðunin um að gangast undir erlent vald er alvarleg og ekki svo auðvelt að snúa til baka af þeirri braut.

Eitt af því sem sambandsinnar segja til að láta fólki líða eins og þetta skipti litlu máli er að við getum alltaf gengið aftur úr ESB þegar við sjáum hversu slæmt það er. En hvað myndi það þýða fyrir Ísland? Jú, það þýðir að við göngum þaðan út án allra viðskiptasamninga sem við höfum í dag. Engan fríverslunarsamning við Kína, ekkert EFTA og ekkert EES og ekkert sem segir að við getum fengið það á nýjan leik. Það er því ekki raunsætt að segja það lítið mál að ganga úr ESB ef við á annað borð verðum blekkt þangað inn. Við myndum þurfa að semja upp á nýtt um aðgang að þeim samningum sem við myndum vilja fá, og ekkert sem segir að við fengjum þann aðgang.

Að afhenda erlendu valdi lagasetningarvald, dómsvald og framkvæmdavald hér á landi er skref sem ætti að hræða fólk. Áhrif okkar úti eru sem næst engin umfram það sem við höfum nú þegar í dag. Að fara úr því að ráða 100% yfir örlögum okkar yfir í það að fá innan við 0,09% atkvæðavægi í ráðherraráði í ákveðnum málum og sex þingmenn á Evrópuþinginu, eða innan við 0,9% þingmanna miðað við núverandi stærð þingsins ætti að hringja viðvörunarbjöllum hjá öllum.

Þó að Samfylking og Viðreisn treysti sér ekki til að gera það sem þarf til að byggja upp gott land er ekki ástæða til að gefast upp og láta ESB ráða för. Höldum áfram í fullveldi okkar. Tryggjum áfram að íslenskir kjósendur ráði hér fremur en Evrópskir embættismenn. Segjum nei þann 29. ágúst.

Höfundur er framkvæmdastjóri.