Um­ræðan í að­draganda kosninga

Fjölmiðlar í nútímaskilningi voru ekki til í upphafi 20. aldar. Leið stjórnvalda til að tala við þjóð sína var í gegnum prentmál. Ný tækni hefur gjörbreytt fjölmiðlaumhverfinu og það þurfti að læra á þessa nýju miðla og hvernig hægt er að nota þá.

Til að gera langa sögu stutta þá hefur orðið til heil fræðigrein sem fjallar um það hvernig hægast er að hafa áhrif á almenningsálitið. Þá er ekki alltaf skeytt um sannleikann,- tilgangurinn helgar meðalið.

Fljótlega varð ljóst að hafa mátti áhrif á almenningsálitið með því að koma þeim upplýsingum á framfæri sem henta tilteknum málstað hverju sinni en halda öðrum frá almenningi. Menn lærðu líka að áhrifameira var að höfða til tilfinninga en að standa í rökræðum. Því skiptir miklu máli hver ræður yfir fjölmiðlinum.

Klifun er ein af brellunum sem hafa reynst vel. Segja sama hlutinn aftur og aftur, sama hverju andstæðingurinn svarar. Ef þú segir það nógu oft fer fólk að trúa þér[BH1] .

Meginatriði í neikvæðri umfjöllun er að gera andstæðinginn varhugaverðan ef ekki beinlínis hættulegan. Hann hefur annarlegan tilgang með ræðu sinni og fer ekki með staðreyndir málsins. Sterkar fullyrðingar virka vel. Eitthvað sem grípur augað. Hvort sem það er satt eða logið. Andstæðingurinn verður þá að eyða sínum tíma af athygli fjölmiðla til að leiðrétta misskilninginn og neikvæð umræða stjórnar för. (Let the bastards deny it, sagði Lyndon B. Johnson, fyrrverandi forseti Bandaríkjanna.)

Hliðstætt dæmi um þennan málflutning er t.d. sú fullyrðing að við munum tapa yfirráðum okkar yfir auðlindum landsins ef við segjum já, sama hvað hver segir.

Á mánudaginn sl. birtist grein í Morgunblaðinu eftir Torben Foss, fyrrverandi samningamann Noregs í aðildarsamningunum við ESB 1994, undir fyrirsögninni ,,Kæra Heiðrún Lind – fullyrðing þín er einfaldlega röng.“ Þar kemur fram að Norðmenn fengu varanlega undanþágu fyrir sjávarútveg árið 1994 í þeim samningi sem Norðmenn síðan höfnuðu. Samt heldur SFS því fram að engar varanlegar undanþágur frá sjávarútvegsstefnu ESB séu mögulegar. Raunar stendur þar líka að Íslendingar hafi fengið varanlega undanþágu frá reglunni um eignarhald í sjávarútvegi með EES samningnum. Við höfum full yfirráð yfir sjávarauðlindinni nú þegar og allar áhyggjur af þeim málum ættu því að vera óþarfar.

Þá hefur alltaf reynst vel að höfða til ótta almennings. Dæmi um slíkt er t.d. ef við segjum já á laugardag að þá verði Trump reiður. Það er voðalegt. Förum frekar tvisvar til Washington fyrir hverja eina ferð til Brussel. Þá verður Trump vonandi ekki reiður. Við þurfum eiginlega fyrst að spyrja hann hvað honum finnst áður en við tökum ákvörðun.

Besta vörnin gegn hræðsluáróðri er að ræða það sem skiptir máli.

Á laugardaginn kemur verður kosið um hvort við viljum halda áfram viðræðum við ESB. Um annað verður ekki kosið.

Það eru líka rök gegn aðild að ESB. Þau eiga að koma fram og vera rædd. Það er ekki andstaða mín við gagnrýni á ESB sem slíkri sem ég gagnrýni, heldur þegar ótti og rangfærslur koma í stað málefnalegrar umræðu.

En ég get talað fyrir sjálfan mig. Ástæða þess að ég er hallur undir Evrópusambandið er m.a.

Innri markaðurinn

Fjórfrelsið

Schengen samstarfið

Matvælaöryggi

Neytendavernd

Menntun og rannsóknir

Umhverfismál

Alþjóðlegt samstarf

Þekkingaruppbyggingu á Íslandi hefur verið náð með aðgengi að samstarfsáætlunum ESB. Þar skiptir að sjálfsögðu aðgangur að styrkjum og fjármagni miklu máli en ekki síður aðgengi að alþjóðlegu samstarfi í vísindum og háskólakennslu.

Án þessa samstarfs væri óvíst um stöðu ýmissa greina sem nú teljast til undirstöðuatvinnuvega landsins. Lífvísindi eru dæmi sem vert er að minnast.

Stefna ESB í umhverfismálum og að stuðla að líffræðilegum fjölbreytileika er unnin af færustu sérfræðingum á sviðinu og fjármögnuð með áætlunum á borð við Horizon.

Grunngildin í öllum þessum áætlunum eru jafnrétti, mannréttindi, friður og óheft aðgengi að menntun og færni óháð stétt og stöðu í samfélaginu. Þetta eru gildi sem standa höllum fæti í BNA og Kína.

Ég ætla ekki að láta kúga mig til þess að segja nei n.k. laugardag með hótunum um ævarandi missi allra auðlinda landsins, að þjóðaratkvæðagreiðsla verði aldrei aftur háð á Íslandi og að þjóðin verði kúguð til þess að slökkva á ofnum sínum í byrjun maí og fram í október. Þá skilst mér að ESB liggi á því lúalagi að ætla að stela rafmagnsframleiðslunni í landinu og flytja hana með sæstreng til Evrópu. Svona málflutningur gerir lítið úr dómgreind kjósenda.

Ég segi já á laugardag.

Höfundur er fyrrverandi framhaldsskólakennari á eftirlaunum.

[BH1]eitthvað er sagt nógu oft fer fólk að trúa.