Á­sakanir á víxl milli leyni­þjónusta eftir skot­hríð í Kænu­garði

„Hérna í Úkraínu eru rússneskir hernámsmenn þeir einu sem einhver á að skjóta á,“ sagði Selenskí lok daglegs ávarps síns í gærkvöldi. Þá sagði forsetinn að atvikið væri með öllu óviðunandi og til skammar.

Hann hét rannsókn og sagði að þeim sem bæru ábyrgð á þessu yrði refsað.

Málið þykir hið undarlegasta þó töluverð spenna hafi lengi ríkt á milli starfsmanna GUR og SBU. Að minnsta kosti þrír munu hafa særst í skotbardaganum, ef svo má kalla. Leiðtogi sveitar GUR sem málið snýr að heldur því fram að starfsmenn SBU hafi skotið á óvopnaða GUR-liða en enginn frá SBU er særður.

Mismunandi frásagnir

Frá SBU má heyra þá sögu að meðlimir sérsveitarinnar „Alpha“ hafi verið að rannsaka ráðabrugg um að ráða rússneskan andstæðing Vladimírs Pútín, forseta Rússlands, af dögum. Sá ku vera væntanlegur til Úkraínu á næstunni og eru útsendarar Öryggisstofnunar Rússlands (FSB, áður KGB) sagðir hafa verið að skipuleggja banatilræðið með rússneskum manni sem barist hefur með Úkraínumönnum.

Við rannsókn á þessu meinta ráðabruggi eiga starfsmenn GUR að hafa ráðist á starfsmenn SBU, sem hafi neyðst til að beita skotvopnum til að verja sig.

Sjá einnig: Úkraínu­menn skiptust á skotum í Kænu­garði

Rússneski maðurinn sem barist hefur með Úkraínumönnum heitir Stepan Kaplunov. Hann er einn af leiðtogum umdeildrar sjálfboðaliðasveitar sem skipuð er rússneskum sjálfboðaliðum sem berjast með Úkraínumönnum. Sveit þessi kallast RVC og heyrir undir GUR.

Kaplunov var rænt af heimili sínu í síðasta mánuði og nú er komið í ljós að það voru starfsmenn SBU sem rændu honum. Þeir birtu í morgun myndband þar sem Kaplunov viðurkennir að hafa starfað fyrir FSB og að hafa unnið að því að ráða áðurnefndan mann af dögum.

Þvingaður til að viðurkenna tengsl við FSB 

Þetta myndband var birt eftir að Kaplunov hafði sagt frá því að starfsmenn SBU hefðu rænt honum og flutt hann í leynilegt fangelsi. Þar hafi honum verið haldið í nokkra daga og honum ógnað. Hann segist ekki hafa verið beittur ofbeldi en honum hafi verið hótað því að hann gæti verið látinn hverfa.

Þá segir Kaplunov, eins og fram kemur í frétt Ukrainska Pravda, að hann hafi verið þvingaður til að taka myndbandið hér að ofan upp. Það sé ekki rétt að hann hafi verið á snærum útsendara FSB eða verið í samskiptum við þá.

Samkvæmt frétt Financial Times voru SBU-liðar að sleppa Kaplunov úr haldi þegar til átaka kom við starfsmenn GUR.

Radio Free Europe birti í dag myndband þar sem yfirmaður „Timur“-sveita GUR, sem RVC heyrir undir, segir að undirmanni sínum hafi verið rænt af SBU og honum haldið án dóms og laga. Gert hafi verið samkomulag við leiðtoga SBU um að mál þessa undirmanns, sem er væntanlega Kaplunov, fengi eðlilega málsmeðferð í samræmi við lög.

Þegar það hafi staðið til hafi starfsmenn SBU byrjað að handtaka starfsmenn GUR og það hafi leitt til átaka og síðan skothríðar. Hann segir að allir starfsmenn GUR á svæðinu hafi verið óvopnaðir.

Myndband sem hefur verið í dreifingu og á að sýna þegar skotum var hleypt af sýnir átök milli tveggja hópa en sýnir ekki hver hleypti fyrstur af skotum.

Forsvarsmenn GUR birtu í morgun yfirlýsingu þar sem þeir segja að hafin sé umfangsmikil rægingarherferð gegn stofnuninni. Skipuleggjendur hennar ætli að fá fjölmiðla, bloggara og aðra til að grafa undan stofnuninni og meðlimum hennar fyrir greiðslur.

Kyiv Independent hefur eftir Taras Borovskyi, lögmanni Kaplunovs, að einn hinna særðu hafi verið skotinn í fótinn og slagæð hafi farið í sundur. Sá hafi því særst mjög alvarlega en hinir tveir hafi verið minna særðir.

Þá segir hann að starfsmenn SBU hafi á aðfaranótt miðvikudags gert húsleit heima hjá Kaplunov. Hann hafi ekki fengið að vita af hverju eða vera viðstaddur. Honum þykir yfir höfuð undarlegt að gera húsleit á þessum tímapunkti, þar sem Kaplunov hafi verið í haldi þeirra frá 23. ágúst.

Skutu útsendara GUR í höfuðið

Eins og áður segir hefur lengi verið töluverð spenna milli SBU og GUR, en báðar stofnanirnar hafa stækkað verulega frá því Rússar gerðu allsherjarinnrás árið 2022. Báðar stofnanir koma einnig að vörnum Úkraínumanna og árásum í Rússlandi.

Í frétt Kyiv Independent segir að þó að spennan milli stofnananna hafi verið mikil séu átök þeirra á milli sjaldgæf. Þekktasta dæmið sé líklega frá mars 2022 þegar líki Denys Kireyev var kastað úr sendiferðabíl í miðjum Kænugarði en hann hafði verið skotinn í höfuðið.

Kireyev hafði starfað fyrir GUR og er sagður hafa spilað mikilvægt hlutverk í vörnum Úkraínumanna í upphafi innrásarinnar með því að koma höndum yfir upplýsingar um ætlanir Rússa.

Í kjölfarið kom Kireyev að misheppnuðum viðræðum milli Rússa og Úkraínumanna og var hann sakaður um að vera í raun njósnari fyrir Rússa.

Árið 2023 sagði Kyrylo Budanov, þáverandi yfirmaður GUR og núverandi skrifstofustjóri Selenskís, að Kireyev hefði verið myrtur af starfsmönnum SBU. Budanov þvertók fyrir að Kireyev hefði verið njósnari.