Alþjóða­dagur friðar­menningar 21. septem­ber

Í dag, 21. september er alþjóðadagur friðarmenningar á vegum Sameinuðu þjóðanna. Þema dagsins felst í því að temja sér friðsamlegt hugarfar og æfa sættir.

Hugsum um orðið sátt. Samfélagið þarf að leggja rækt við þær hugsjónir sem fela í sér kærleika, virðingu, einlæg samskipti og skuldbindingu við aðra. Að öðrum kosti getur farið illa fyrir hugsjónum eins og lýðræði, jafngildi, virðingu og samábyrgð. Helstu lífsgildin geta glatast ef tilfinningar einstaklinganna sem áður gáfu lýðræðinu líf eru ekki lengur ræktaðar. Þá dvínar hugsjónin í brjóstinu.

Sátt er gagnkvæmur friður, ekki þvingaður og deiluaðilar eiga að vera ánægðir. Að vera sátt er að vera glöð með niðurstöðuna. Sátt er að friðmælast eftir að hafa komið til móts hvort við annað.

Hugsjónin um frið er hugsjón um sátt og útkljáðar deilur. Sáttmáli hlýtur ævinlega að vera æðsta takmark þjóða og einstaklinga og felur í sér ákvörðun um að lifa í sátt og samlyndi. Hann er ánægjulegt friðarband sem enginn skyldi slíta nema við óbærilegar aðstæður.

Þau sem ná ekki sáttum bera sökina áfram á milli sín. Sýn huga þeirra er ekki um betri heim, því þau leyfa sökinni að lifa góðu lífi og bíða færis. Sátt krefst aftur á móti vits, þroska og þolinmæði.

Sátt tveggja einstaklinga eða þjóða er alltaf besti kosturinn því að gleðin yfir niðurstöðunni er sem græðandi smyrsl á sárin. „Sátt er best þeim er saman eiga að búa“. Sátt er því göfug hugsjón sem krefst skilnings, dygða og ræktunar tilfinninga. Að vera sáttasemjari er framkoma og færni sem hægt er að læra og tileinka sér.

Sérstök skrásetning mannréttinda Sameinuðu þjóðanna var ekki gerð fyrr en eftir síðari heimsstyrjöldina og samþykkt árið 1948. Formaður nefndarinnar var sáttasemjarinn Eleanor Roosevelt sem sætti ólík sjónarmið innan hópsins. Hún kallaði yfirlýsinguna Magna Carta alls mannkyns.

Dagur friðarmenningar hjá Sameinuðu þjóðunum var samþykktur árið 1981 og árið 2001 var ákveðið að hann yrði árlega 21. september. Saga dagsins hófst þó fyrr eða árið 1954 þegar Sameinuðu þjóðirnar fengu að gjöf japönsku friðarbjölluna sem komið var fyrir í höfuðstöðvunum í New York. Henni er hringt í dag og minnt er á að við getum öll lagt okkar fram til að stuðla að friði. Við þurfum ekki að bíða.

Boðum frið hvern dag, alls staðar fyrir okkur öll. Ekki aðeins í lokuðum fundasölum heldur einnig heima fyrir og í grasrótarstarfi.

Höfundur er rithöfundur.