Nýtt tíma­bil í skipu­lags­málum Reykja­víkur

Skipulagsmál hafa lengi verið eitt heitasta umræðuefnið á kaffistofum borgarbúa. Það er ekkert skrítið. Fáar ákvarðanir borgarinnar hafa jafn bein áhrif á daglegt líf okkar. Skipulagið ræður miklu um það hvort við komumst greiðlega til vinnu, finnum bílastæði við heimilið, njótum birtu í íbúðinni og hvort uppbygging íbúða haldi í við þarfir borgarbúa. Undanfarin ár hefur gagnrýnin meðal annars beinst að of mikilli þéttingu á ákveðnum svæðum, fækkun bílastæða og því að mikilvægar samgönguframkvæmdir hafi setið of lengi á hakanum.

Nýr meirihluti tók við stjórn Reykjavíkurborgar í vor með aðra nálgun á skipulags- og samgöngumál. Segja má að nýtt tímabil sé hafið í skipulagsmálum borgarinnar. Ekki aðeins vegna fyrirheita á blaði heldur vegna þess að breytingarnar eru þegar hafnar.

Nýjar áherslur í skipulagsmálum

Við höfum ekki setið auðum höndum fyrstu 100 dagana. Hætt hefur við þéttingu í Grafarvogi sem mikil óánægja hafði skapast um á meðal íbúa og hafin er endurskoðun á skipulagi Suðurlandsbrautar. Fyrri áætlanir gerðu ráð fyrir verulegum þrengingum á umferð og bílastæðum á svæðinu og sættu mikillar gagnrýni, meðal annars frá fasteignaeigendum og rekstraraðilum við götuna.

Bílastæðamál borgarinnar eru jafnframt komin í heildarendurskoðun og fyrsti áfanginn þegar orðinn að veruleika. Aðskotahlutir hafa verið fjarlægðir úr bílastæðum, gjaldskyldutími styttur og sólarhringsopnun bílahúsa samþykkt. Þá hafa reglur um fjölda bílastæða við nýbyggingar verið afnumdar. Í sama anda er unnið að endurskoðun skipulags Keldnalands og nýs hverfis í Úlfarsárdal. Þar þarf uppbyggingin að taka mið af daglegu lífi fólks, meðal annars með því að tryggja næg bílastæði við íbúðir, en fyrri skipulagsdrög gerðu ráð fyrir takmörkuðum fjölda stæða og að stórum hluta í bílahúsum.

Greiðari leið fyrir borgarbúa

Skipulag snýst þó ekki aðeins um hús og bílastæði. Það snýst líka um að komast á milli staða. Ryðja þarf úr vegi þeim flöskuhálsum sem borgarbúar sitja fastir í á hverjum degi og færa stór samgönguverkefni hraðar af teikniborðinu og í framkvæmd. Þar má nefna Miklubrautargöng, Sundabraut og nauðsynlegar úrbætur á mikilvægum gatnamótum við Sprengisand. Almenningssamgöngur verða líka að vera í forgrunni. Ferðavenjukannanir hafa ítrekað sýnt að margir væru tilbúnir að ferðast meira með almenningssamgöngum ef þjónustan væri betri, tíðnin meiri og ferðatíminn styttri. Fólk á að hafa raunverulegt val um ferðamáta. Það skýtur því skökku við ef á sama tíma á að draga úr fjármögnun ríkisins til samgönguuppbyggingar á höfuðborgarsvæðinu. Stór verkefni verða ekki að veruleika með góðum fyrirheitum einum saman. Þau þarf líka að fjármagna.

Auðvitað verða aldrei allir sammála um hvert hús, hverja götu eða hvert bílastæði. Skipulagsmál kalla eðlilega fram ólíkar skoðanir enda snerta þau daglegt líf okkar allra. En við eigum að læra af reynslu síðustu ára. Skipulag borgarinnar þarf að móta í meiri sátt við íbúa, uppbyggingaraðila og fyrirtæki, með meira samtali, meiri samvinnu og betri skilningi á því hvernig fólk raunverulega lifir, starfar og ferðast um borgina.

Höfundur er fyrsti varaborgarfulltrúi Framsóknar og situr í Umhverfis- og skipulagsráði Reykjavíkurborgar.