Bestu viðskipti ársins: Icesave-samningarnir

Dómnefnd Markaðarins tilnefndi fimmtán viðskipti sem þau bestu á árinu. Tilnefningarnar voru allt frá viðsnúningi í afkomu, markaðssetningu, kosningasigrum í borgarstjórnarkosningum til umfangs­mikilla samninga sem ekki sér fyrir endann á enn.

Það voru einmitt stærstu og þýðingarmestu samningarnir sem voru dómnefnd Markaðarins ofarlega í huga og flestir nefndu oftast. Sambærileg tilhögun var á vali á bestu viðskiptum ársins og við val á þeim einstaklingi sem þótti skara fram úr í viðskiptalífinu á árinu. Ekki var þó val um tvö eða fleiri viðskipti sem raðað var eftir vægi.

Nýtt samkomulag í Icesave-deilunni flokkast til viðskipta ársins, að mati dómnefndar Markaðarins. Samkomulagið felur í sér að þeir fjármunir sem fást úr þrotabúi gamla Landsbankans muni ganga upp í greiðslur á láni frá Bretum og Hollendingum sem veitt var til að greiða þeim sem átt höfðu innstæður á Icesave-reikningum Landsbankans í löndunum tveimur. Niðurgreiddar upphæðir safna ekki vöxtum fram í tímann.

Miðað við forsendur samkomulagsins sem Icesave-samninganefndin kynnti í byrjun desember bera lánin frá Hollendingum 3,3 prósenta vexti en Bretum 3,0 prósenta vexti. Endurgreiðslur eiga að hefjast eftir áramót og stefnt á að þeim verði lokið í síðasta lagi árið 2046. Ýmsir fyrirvarar eru við samninginn, svo sem þeir að þak er á árlegar greiðslur ríkisins eftir 2016 og miðast þær við fimm prósent af tekjum ríkisins á fyrra ári. Nemi eftirstöðvar höfuðstóls lánsins innan við 45 milljörðum króna árið 2016 greiðist þær innan tólf mánaða. Áætlað er að kostnaður ríkisins vegna þessa muni nema 47 milljörðum króna.

Til samanburðar báru lánin 5,5 prósenta vexti í þeim samningum sem felldir voru í þjóðaratkvæðagreiðslu í mars. Samkvæmt þeim áttu endurgreiðslur að hefjast árið 2016 og ljúka sex árum síðar með möguleika á framlengingu til 2030. Áætlaður kostnaður ríkisins nam 162 milljörðum króna.

Dómnefndin virtist sammála um að ákvörðun þjóðarinnar að hafna samningunum sem kosið var um í mars hafi sparað þjóðarbúinu gríðarlegar fjárhæðir.

Seðlabanki Íslands samdi í maí um kaup á Avens-skuldabréfapakkanum svokallaða sem var í eigu Seðlabankans í Lúxemborg. Pakkinn var samansafn íslenskra íbúðabréfa og innstæða sem gamli Landsbankinn hafði tekið saman til að verða sér úti um lausafé þegar lánsfjármarkaðir voru að lokast.

Skuldabréfapakkinn kostaði Seðlabankann 120 milljarða króna. Um afar mikilvæg kaup var að ræða enda jafngilti Avens-pakkinn fjórðungi af öllum krónueignum erlendra aðila, sem festar voru inni með handafli með innleiðingu gjaldeyrishafta fyrir rétt rúmum tveimur árum og koma áttu í veg fyrir að erlendir fjárfestar færu með fé sitt úr landi.

Már Guðmundsson seðlabankastjóri sagði í samtali við Fréttablaðið kaupsamninginn marka mikilvægasta áfanga fyrir Seðlabankann enda um að ræða fyrsta sambandið við erlendan seðlabanka eftir efnahagshrunið. Þá reiknaði hann með að gengi krónunnar myndi styrkjast hraðar í kjölfarið. Það gekk eftir samdægurs; gengið styrktist um 1,7 prósent og endaði í 217 stigum. Gengisvísitalan hefur nú rambað sitthvoru megin við 207 stigin um nokkurt skeið.

Hvað sem því líður hafa kaupin dregið úr áhættu vegna erlendra krónueigna hér auk þess sem þau bættu stöðu ríkis­sjóðs umtalsvert.