Óttast að rannsókn staðfesti einelti og áreitni innan lögreglunnar

„Ég hef ekki upplýsingar um hvaða lögreglumann var um að ræða eða hvort hann er enn í starfi,“ segir Sigríður Björk Guðjónsdóttir, lögreglustjóri höfuð­borgarsvæðisins, um frásögn Margrétar Gauju Magnúsdóttur, bæjarfulltrúa í Hafnarfirði. Hún greindi frá kynferðislegri áreitni sem hún varð fyrir þegar hún starfaði í lögreglunni fyrir 17 árum í tengslum við vakningu á samfélagsmiðlum undir myllumerkinu #metoo.

Margrét Gauja lýsti áreitninni á Facebook-síðu sinni. Í frásögninni kom meðal annars fram að gerandinn hefði lýst kynlífsórum sínum sem fólu í sér kynlíf með henni.

„Fram kom hjá Margréti Gauju að sautján ár eru liðin frá því að umræddir atburðir gerðust. Ég hafði hins vegar samband við Margréti Gauju daginn sem hún birti frásögn sína og hrósaði henni fyrir það hugrekki sem hún sýndi með því að stíga fram og skýra frá reynslu sinni,“ segir Sigríður Björk. Á þeim tíma sem Margrét Gauja varð fyrir kynferðislegri áreitni hafi ekki verið nógu skýrt með hvaða hætti skyldi taka á frásögnum. En frá árinu 2015 hafi verið starfandi sérstakt fagráð fyrir lögregluna.

Sjá einnig: Varð fyrir áreitni sem ungur skattastjóri og jafnvel sýslumaður

„Fagráðið er óháð stjórnendum lögreglunnar. Það er skipað utanaðkomandi aðilum sem fólk getur snúið sér til með kvartanir vegna mála eins og eineltis og kynferðislegrar áreitni. Hugmyndin er sú að þú þurfir ekki að leita til næsta yfirmanns með þín mál heldur geti lögreglumenn leitað út fyrir sitt nánasta starfsumhverfi. Fagráðið er bundið trúnaði en leggur hlutlaust mat á erindi og leiðbeinir þeim, sem til þess leita, um rétt þeirra og í hvaða farveg mál skuli fara. Það eru enn sem komið er allt of fáir sem nýta sér þessa leið, sem er mjög miður. Það fréttist stundum af árekstrum í samskiptum innan embættisins en þau mál rata ekki í þessa meðferð því að fólk treystir því ekki að því verði ekki refsað einhvers staðar fyrir að kvarta,“ segir Sigríður Björk.

Hún segist vilja taka á litlu trausti í samskiptum stjórnenda og starfsmanna embættisins.

„Við erum nú með framhaldsrannsókn í gangi á vinnustaðamenningu lögreglunnar. Ég held því miður að rannsóknin muni staðfesta þá mynd sem við höfum af stöðunni og að einelti og áreitni viðgangist enn. Það er hins vegar lykil­atriði í átt til úrbóta að framkvæma mælingar sem þessar. Það eru líka ýmsir jákvæðir hlutir að gerast sem gefa tilefni til bjartsýni um batnandi starfsanda í lögreglunni,“ segir Sigríður Björk sem segir að bætt kjör og starfsumhverfi muni skipta lykilmáli í þeim efnum. „Ég heyri að stjórnmálamenn eru farnir að kveikja á þörfinni fyrir að fjölga lögreglumönnum og leiðrétta laun þeirra um leið,“ segir hún.

Snorri Magnússon, formaður Landssambands lögreglumanna, segir engan hafa leitað til sambandsins vegna kynferðislegrar áreitni síðustu ár. Það þýði alls ekki að hún sé ekki fyrir hendi og bendir á skýrslu sem Ríkislögreglustjóri lét vinna og gaf út árið 2013 undir heitinu: Vinnumenning og kynjatengsl lögreglunnar – Af hverju eru konur svo fámennar meðal lögreglumanna.

„Í skýrslunni kom meðal annars fram að 30,8% kvenna og 4% karla í lögreglunni töldu sig þolendur kynferðislegrar áreitni innan lögreglunnar. Gerendur kynferðislegu áreitninnar eru karlkyns samstarfsmenn og karlkyns yfirmenn,“ segir Snorri. Talsvert var fjallað um útkomu skýrslunnar á sínum tíma í fjölmiðlum. „Við aðstoðum félagsmenn okkar eftir bestu getu hverju sinni, með stuðningi og aðstoð á borð t.d. við sálfræðinga, lögmenn og aðra sérfræðinga eftir þörfum hverju sinni,“ segir Snorri og segir þá sama hvort um sé að ræða kynferðislega áreitni eða einelti eða hvers konar aðra áreitni eða ofbeldi.