13 dagar í HM: Þegar Norðmenn unnu Brasilíumenn á HM

Ísland mætir Noregi á Laugardalsvellinum annað kvöld. Íslenska karlalandsliðið er á leið á HM í Rússlandi en norsku landsliðsmennirnir þurfa að sætta sig við það að horfa HM heima í sófanum. Fyrir tuttugu árum síðar var norska landsliðið aftur á móti í allt annarri stöðu.

Gullkynslóð íslenska fóboltans hefur komið íslenska liðinu inn á tvö stórmót í röð og bæði EM og HM í fyrsta sinn í sögunni en gullkynslóð norska fótboltalandsliðsins náði sinu mesta afreki á Stade Vélodrome í Marseille 23. júní 1998.

Norðmenn höfðu fjórum árum fyrr komist inn í úrslitakeppni HM í fyrsta sinn í 56 ár eða frá árinu 1938. Á leið sinni í lokakeppnina þá sáu Norðmenn meðal annars til þess að enska landsliðið sat eftir heima. 

Norska liðið hinsvegar lenti í sannkölluðum dauðariðli með Ítalíu, Mexíkó og Írlandi á HM 1994 en tókst að vinna Mexíkó 1-0 í fyrsta leik. Næsti leikur tapaðist hinsvegar 1-0 á móti Ítalíu á marki úr föstu leikatriði. 

Öll liðin fjögur enduðu síðan með fjögur stig og jafna markatölu en Norðmenn skoruðu bara þetta eitt mark og sátu einir eftir á fæstum mörkum skoruðum. Þeir náðu ekki að skora í síðustu tveimur leikjum sínum og það kom í veg fyrir frekari ævintýri á HM í Bandaríkjunum.  

Norðmenn mættu hinsvegar reynslunni ríkari fjórum árum síðar og hápunktur norska karlalandsliðsins í fótbolta var án vafa á HM í Frakklandi fyrir tveimur áratugum síðan.

Komust í annað sæti FIFA-listans

Egil Drillo Olsen var þjálfari norska liðsins frá 1990 til 1998 og byggði upp liðið sem náð hæst í annað sætið á styrkleikalista FIFA. Hann bauð ekki upp á skemmtilegasta fótboltann en árangursríkur var hann.

Þegar var komið á HM í Frakklandi 1998 þá voru væntingarnar meiri en fjórum árum fyrr. Liðið var reynslunni ríkari og lykilmenn á besta aldri.

Staðan var samt ekki góð eftir tvo fyrstu leikina. Liðið var enn taplaust en hafði gert jafntefli við bæði Marokkó og Skotlandi. Framundan var leikur á móti Brasilíu þar sem líklega aðeins sigur myndi koma liðinu upp úr riðlinum.

Brasilíumenn voru ríkjandi heimsmeistarar og búnir að vinna tvo fyrstu leiki sína með markatölunni 5-1. Brasilíumenn voru komnir áfram en buðu samt sem áður ekkert upp á eitthvað varalið í þessum.  Ronaldo, Rivaldo, Dunga, Roberto Carlos og Bebeto voru sem dæmi allir á sínum stað.

Brasilíubaninn Tore André Flo og þjálfarinn felldi tár

Norðmenn stóðust pressuna í upphafi leiks en útlitið var svart þegar Bebeto kom Brasilíumönnum yfir á 78. mínútu. Norðmenn voru ekki á því að gefast upp og þeir höfðu sýnt það í fyrri leikjum sínum í keppninni að þær gætu skorað. Það varð líka raunin.

Tore André Flo jafnaði metin fimm mínútum síðar og fékk síðan vítspyrnu einni mínútu fyrir leikslok. Úr henni skoraði Kjetil Rekdal og tryggði norska liðinu bæði sigur í leiknum og sæti í sextán liða úrslitunum.  

„Ég held að við áttum okkur allir á því að það sem gerðist er frekar ótrúlegt,“ sagði Egil Drillo Olsen, þjálfari norska liðsins eftir leik en hann felldi tár í sjónvarpsviðtali strax eftir leikinn.

Tore André Flo var mikill Brasilíubani því rúmu ári fyrr hafði hann skorað tvö mörk í 4-2 sigri á Brasilíu í vináttulandsleik á Ullevaal leikvanginum í Osló. Noregur er enn í dag eitt fárra landa í heiminum sem Brasilíumenn hafa aldrei unnið á knattspyrnuvellinum (2 jafntefli og 2 töp).

Bara ein þjóð hefur unnið Noreg á HM

„Við töpuðum á réttum tíma,“ sagði Mario Zagallo, þjálfari Brasilíu eftir leikinn. Brasilíumenn rifu sig líka upp eftir þetta tap og fóru alla leið í úrslitaleikinn í keppninni. Þar hlupu þeir hinsvegar á vegg og töpuðu 3-0 á móti heimmönnum í franska landsliðinu.

Norska liðið fór þó ekki lengra í keppninni í Frakklandi sumarið 1998 því liðið tapaði 1-0 fyrir Ítalíu í sextán liða úrslitunum. Norðmenn hafa „bara“ tapað þremur leikjum í úrslitakeppni HM en þau hafa öll komið á móti Ítalíu. Ekkert annað landslið hefur unnið norska karlalandsliðið í úrslitakeppni HM.

Þessi leikur á móti Ítalíu markar aftur á móti ákveðin tímamót. Norðmenn hafa ekki komist í úrslitakeppni HM síðan þá á þessum tuttugu árum og eina stórmótið síðan þá var Evrópumótið 2000. Það myndi samt ekki koma okkur Íslendingum mikið á óvart ef Lars Lagerbäck tækist að enda þá bið í undankeppni EM 2020.