Stefna að því að ræsa kísilverið á ný um mitt ár 2021

Unnið er eftir þeirri áætlun að kísilverksmiðjan í Helguvík hefji starfsemi að loknum endurbótum um mitt ár 2021. Framkvæmdir við verksmiðjuna þurfa að fara í umhverfismat með ellefu matsþáttum samkvæmt ákvörðun Skipulagsstofnunar sem var birt í dag.

Kísilverið í Helguvík er að fullu í eigu Arion banka í gegnum félagsið Stakksberg ehf. eftir að bankinn gekk að veðum fyrri eigenda eftir að félagið Sameinað Silicon ehf. fór í gegnum nauðasamninga. 

Skipulagsstofnun hefur fallist á tillögu Stakksbergs að matsáætlun í tengslum við fyrirhugaðar endurbætur á kísilverinu Helguvík en þó með athugasemdum vegna nýs umhverfismats. Þetta kemur fram í ákvörðun sem stofnunin birti í dag.

Stofnunin gerir kröfu um nýtt umhverfismat þar sem fjalla þarf sérstaklega um ellefu nánar tilgreind atriði sem snúa að hugsanlegri mengun frá verksmiðjunni.

Meðal þess sem matsáætlunin þarf að ná yfir er vatnsnotkun kísilverksmiðjunnar og áhrif hennar á grunnvatn á svæðinu, dreifing mengunarefna, hvaða snefilefni fylgja hráefnum frá verksmiðjunni, einkum þungmálmar, arsen og önnur mengandi efni, eftir því sem við á. Hvaða áhrif breytingar áreykhreinsivirki, útblæstri og meðhöndlun ryks hafa á efnasamsetningu útblásturs og samhliða því skuli lagt mat á áhrif kísilversins á heilsu þar sem megin áhersla verði lögð á „afleidd áhrif á heilsu af loftgæðum einkum af völdum mengunarefna og lyktar frá verksmiðjunni.“

Ljóst er að málið varðar íbúa Reykjanesbæjar miklu. Ekki síst þá sem búa nálægt verksmiðjunni enda bárust Skipulagsstofnun skriflegar athugasemdir með tölvupósti frá 36 einstaklingum vegna endurbótanna á kísilverinu.

Að sögn Þórðar Ólafs Þórðarsonar framkvæmdastjóra Stakksbergs er stefnt að því að ný frummatskýrsla vegna umhverfisáhrifa, þar sem fjallað verður um öll þau atriði sem Skipulagsstofnun nefnir í sinni ákvörðun, verði tilbúin um mánaðamótin maí-júní.

Samkvæmt upplýsingum fréttastofunnar er unnið eftir þeirri verkáætlun að verksmiðjan geti hafið starfsemi á ný að loknum endurbótum um mitt ár 2021.

Lyktarmengun sem stafaði frá kísilverinu var helst áberandi þegar ljósbogaofn verksmiðjunnar var keyrður á litlum styrk eða í þeim tilvikum þar sem verið var að slökkva á ofninum. Voru áhrif vegna lyktar frá verksmiðjunni því ekki stöðug meðan verksmiðjan var starfandi.

Hávær krafa hefur verið um íbúakosningu um framtíð kísilversins. Meira en fjórðungur kosningabærra manna í Reykjanesbæ, um 2.700 manns, skrifaði undir áskorun þess efnis í lok síðasta árs en það voru samtökin Andstæðingar stóriðju í Helguvík sem söfnuðu undirskriftunum. Það var hins vegar mat lögmanns Reykjanesbæjar að ekki hefði verið staðið að undirskriftarsöfnuninni með lögmætum hætti.