Oddvitinn í borginni sagður úti í horni

Þó nokkrir fulltrúar Sjálfstæðisflokksins í sveitarstjórnum á höfuðborgarsvæðinu urðu fyrir vonbrigðum með viðtökur oddvita flokksins í borginni, Eyþórs Arnalds, á nýjum samgöngusamningi ríkisins og allra sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu sem samþykktur var í vikunni. Þetta herma heimildir Fréttablaðsins. Allir bæjarstjórarnir sem eiga aðild að samkomulaginu, að Degi borgarstjóra undanskildum, eru samflokksmenn Eyþórs.

For­sætis­ráð­herra, fjár­málaráð­herra og sam­göngu­ráð­herra skrifuðu undir sam­komu­lagið á­samt bæjar­stjórum Reykja­víkur, Garða­bæjar, Hafnar­fjarðar, Kópa­vogs, Mos­fells­bæjar og Sel­tjarnar­ness en sam­komu­lagið nær til fimm­tán ára. Á tíma­bilinu verða 52,2 milljarðar lagðir í stofn­vegi, 49,6 milljarðar í inn­viði borgar­línu og al­mennings­sam­göngur, 8,2 milljarðar í göngu- og hjóla­stíga, göngu­brýr og undir­göng og 7,2 milljarðar í bætta um­ferðar­stýringu og sér­tækar öryggis­að­gerðir.

Eyþór Arnalds hefur verið gagnrýninn á samkomulagið og meðal annars kvartað yfir samráðsleysi við gerð þess. Þessu hafna flestir flokksfélagar hans á sveitarstjórnarstiginu. Eyþór hafi til að mynda verið boðaður á stóran samráðsfund þann 11. september en ekki mætt. Tveir fulltrúar Sjálfstæðisflokksins í sveitarstjórnum á höfuðborgarsvæðinu höfðu orð á því að eftir því hefði verið tekið.

Sveitarstjórnarfulltrúar Sjálfstæðismanna segja efasemdir Eyþórs um vegtolla, sem ekki hafa verið útfærðir, ótímabærar, en af þeim 120 milljörðum sem áætlaðir eru í framkvæmdir á höfuðborgarsvæðinu samkvæmt samningnum mun ríkið leggja til 45 milljarða og sveitarfélög 15 milljarða. Gert er ráð fyrir að sérstök fjármögnun standi straum af 60 milljörðum króna. Ekki liggur fyrir hvernig þeirra fjármuna verður aflað, en fjármálaráðherra opnaði á það í ræðustól Alþingis í vikunni að til greina kæmi að selja ríkiseignir, til dæmis Íslandsbanka, til að mæta útgjöldunum við uppbyggingu samgöngumannvirkjana.

„Ekki er lengur deilt um samgönguvandann í höfuðborginni. Nýundirritaður sáttmáli um framkvæmdir, ljósastýringu og umferðarmódel staðfestir að grípa þarf til aðgerða. En fjármögnunin vekur spurningar,“ segir Eyþór.

Borgarstjóri segir tvísköttun á Reykvíkinga ekki á dagskrá

Útfærsla á veggjöldum sem hugmyndir eru uppi um að standi straum af sextíu milljörðum sem fara í uppbyggingu samgöngumannvirkja á höfuðborgarsvæðinu liggur ekki fyrir. Ekki er ákveðið að veggjöld verði endilega ofan á. 

Fjármálaráðherra hefur opnað á hugmyndir um sölu ríkiseigna til að standa undir kostnaði. Af þeim 120 milljörðum króna sem áætlaðar eru í framkvæmdir á höfuðborgarsvæðinu samkvæmt samningnum leggur ríkið til 45 milljarða og sveitarfélög 15 milljarða. Eftir standa þeir sextíu milljarðar sem nú er þráttað um hvernig skuli afla.

Eyþór Arnalds, oddviti Sjálfstæðisflokksins í borginni, segir borgarbúa ekki mega borga tvöfalt.

„Gjaldtaka á að skila fjórum milljörðum á ári. Útfærslan liggur ekki fyrir. Það verður að tryggja jafnræði milli íbúa höfuðborgarsvæðisins og landsbyggðar,“ segir Eyþór.

Rósa Guðbjartsdóttir, bæjarstjóri í Hafnarfirði og formaður Sambands sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu, segir enga tvísköttun standa til. 

„Ef veggjöld verða ofan á yrði slíkt ekki aukaskattur, heldur frekar tilfærsla innan skattkerfisins líkt og fjármálaráðherra ræddi um daginn. Það hefur aldrei staðið til að halda öllum sköttum á bifreiðaeigendur líkt og þau standa nú og bæta svo veggjöldum ofan á,“ segir Rósa.

„Skattaumhverfið mun breytast út af orkuskiptunum. Það er óumflýjanlegt,“ segir Rósa.

Eyþór segir að á síðustu fjórum árum hafi landsbyggðin fengið 45 milljarða í vegaframkvæmdir, en höfuðborgarsvæðið, þar sem tveir af hverjum þremur búa, hafi aðeins fengið 7 milljarða. „Hér þarf að tryggja hagsmuni borgarbúa betur.“

Borgarstjóri segir stóra málið að tryggja fjármögnun og flýtingu brýnna samgönguframkvæmda.

„Borgarlínu, Miklubraut í stokk, hjóla- og göngustígum og svo framvegis. Alls kostar það 120 milljarða. Til að hægt væri að flýta þeim þurfti að gera ráð fyrir sérstakri fjármögnun. Hún þarfnast samþykktar Alþingis og hefur ekki verið útfærð en samkomulagið tryggir að sveitarfélögin hafi aðkomu að útfærslunni og að sambærileg gjöld verði lögð á um land allt en ekki aðeins á höfuðborgarsvæðinu. Þessi atriði fannst okkur skipta mjög miklu máli þótt stóra málið hafi verið að tryggja fjármögnun heildarpakkans,“ segir Dagur B. Eggertsson.

Dagur bendir á að samkomulagið geri beinlínis ráð fyrir því að Keldnalandið verði skipulagt og það verðmæta land renni til uppbyggingar samgönguverkefnanna.

„Jafnframt er opnað á það að í stað flýti- og umferðargjalda geti ríkið lagt fram bein framlög til að tryggja fjármögnun samkomulagsins. Frá sjónarhóli borgarinnar og sveitarfélaganna skiptir mestu að heildarfjármögnunin sé tryggð en ríkið hefur töluvert svigrúm varðandi útfærsluna á því nákvæmlega hvernig hún verður.“

Dagur segir ótímabært að taka afstöðu til einstakra hugmynda um útfærslu veggjalda, en hið besta mál að sem flestar séu settar fram.