„Gæti ekki verið senni­legra að hann hafi bara verið reykinga­maður?“

Fjórði og jafnframt síðasti dagur aðalmeðferðar í máli ákæruvaldsins gegn Marek fór fram í dag. Fóru fram síðustu vitnaleiðslur, myndbandsupptökur frá deginum sem bruninn varð voru sýndar og að lokum málflutningur saksóknara og verjanda. Marek er ákærður fyrir brennu, manndráp og tilraun til manndráps en þrennt lést í brunanum.

Kolbrún Benediktsdóttir, saksóknari, krafðist þess í morgun að Marek verði dæmur í ævilangt fangelsi. Marek hefur verið metinn ósakhæfur og krafðist Kolbrún vistunar á öryggisgeðdeild féllist dómurinn á niðurstöðu geðlækna um ósakhæfi.

„Hagaði sér eins og api“

Á umræddum myndbandsupptökum, sem náðust á öryggismyndavélar í miðbæ Reykjavíkur þann 25. júní síðastliðinn og fyrir utan rússneska sendiráðið á Garðastræti, mátti sjá Marek haga sér undarlega. Hann sást ganga frá Austurstræti og að Vesturgötu þar sem hann átti í orðaskiptum við vegfarendur og virðist ör og æstur. 

Hann sást meðal annars kasta frá sér peningaseðlum og taka mat af manni sem sat á bekk við Vesturgötu og rétti honum peningaseðil í staðinn.

Fyrir utan rússneska sendiráðið sást Marek einnig haga sér furðulega þar sem hann kastaði fötum, sem hann bar frá Bræðraborgarstíg að sendiráðinu, út á götu, leggja niður fána með mynd af Vladimír Pútín Rússlandsforseta og kyssa fánann. Hann sást þar einnig kasta peningaseðlum út á götu.

Stefán Karl, verjandi Mareks, lagði áherslu á það í málflutningi sínum fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur í dag að ljóst væri að andlegt ástand Mareks hefði verið slæmt á þessu tímabili. Marek hefði þá nýlega verið lagður inn á sjúkrahús vegna veikinda í maga sem talin voru geta verið illkynja krabbamein. Þar höfðu honum verið gefin lyf við bakteríu, sem veldur magasári, og lagði Stefán áherslu á að meðal sjaldgæfra aukaverkana af þessum lyfjum væri antíbíómanía, eða maníuástand.

„Samkvæmt sjúkraskrám verður enginn var við hegðunarbreytingar en það stenst ekki skoðun. Litarhaft hans var breytt, hann hagaði sér eins og api, varð skyndilega orðljótur og ýmislegt óeðlilegt var við hegðun hans eftir útskrift af spítalanum,“ sagði Stefán í dag.

Hann sagði að fyrir innlögnina á sjúkrahúsið hefði Marek verið kurteis, rólegur og harðduglegur maður sem hafi haldið sig mest til hlés. 

Heilsu Mareks hrakaði dagana fyrir brunann

Algengasta meðferð við magasári, sem Marek var síðar greindur með, er þriggja fasa lyfjameðferð. Það eru þrenns konar lyf, og gögn eru til um það að þessi lyf geti valdið maníu. Marek fékk þessi lyf uppáskrifuð á Landspítala áður en bruninn varð.

„Hegðunarbreytingar fylgja í kjölfarið og ágerast. Nágrannar lýsa því að hann hafi verið allt annar maður eftir að hann kom af spítalanum. Nóttina fyrir brunann svaf hann ekkert og hann lýsir því sjálfur að dagana fyrir brunann hafi heilsu hans farið að hraka. Hegðun hans er stórundarleg miðað við myndbönd sem við sáum úr miðbænum,“ sagði Stefán.

Þá sagði hann saksóknara ekki hafa tekist að sanna með óyggjandi hætti að Marek hafi borið ábyrgð á brunanum. Strax hafi verið litið til Mareks í tengslum við brunann vegna þess, að mati Stefáns, að Marek hafi sýnt af sér óeðlilega hegðun.

Telur rannsókn lögreglu ekki nógu ítarlega

Í rannsókn lögreglu á vettvangi brunans voru eldsupptök rakin til tveggja staða í húsinu. Annars vegar í herbergi Mareks, þar sem eins konar brunapoll mátti finna, og úti á stigapalli annarrar hæðar þar sem sambærilegur pollur fannst. Kolbrún Benediktsdóttir saksóknari útskýrði í málflutningi sínum að þessir pollar bendi til að uppruni eldsins hafi verið á þessum tveimur stöðum en þarna hafi eldurinn brunnið lengst.

Stefán benti hins vegar á í málflutningi sínum að ekki hafi verið rannsakað hvort að sambærilegir pollar hafi fundist í herbergjum annarra íbúa á Bræðraborgarstíg 1. Í húsinu hafi íbúar deilt sameiginlegu eldhúsi og því geymt matvæli inni á eigin herbergjum og velti hann upp þeirri spurningu hvort pollana mætti skýra með því að á staðnum hafi til dæmis verið geymdar matarolíur sem hafi fætt eldinn.

Þá velti hann því upp hvort Marek hafi einfaldlega verið „auðveldur“ blóraböggull. Hann hafi verið andlega veikur og verið með kveikjara í annarri hendi þegar hann var handtekinn fyrir utan rússneska sendiráðið.

„Hann var ekki með kveikjarann í hendinni allan tímann. Við sjáum hann á myndbandinu kasta fötum og seðlum með báðum höndum. Við handtökuna er hann svo með kveikjara í annarri hendi og sígarettupakka í hinni eins og við sjáum á upptökunum. Gæti ekki verið sennilegra að hann hafi bara verið reykingamaður?“