Menntun íslenskra barna í gíslingu Íris Eva Gísladóttir skrifar 12. nóvember 2021 10:00 Fréttir sem heyrst hafa um Menntamálastofnun síðastliðin ár hafa ekki verið stofnuninni til framdráttar. Ástandið þar er grafalvarlegt, enda fer stofnunin alfarið með gerð námsefnis, eftirlit og mat með skólastarfi. Menntun barnanna okkar liggur hreinlega undir. Ógnarstjórnun Nú síðast vegna nýlegrar álytkunar starfsmanna stofnunarinnar um afsögn forstjóra, Arnórs Guðmundssonar. En ríflega 80% starfsmanna greiddu atkvæði með vandtrausti á forstjórann. Augljóst er að mikil krísa er innan stofnunarinnar en helmingur starfsfólks telur sig hafa orðið vitni að eða upplifað einelti, kynferðislega eða kynbundna áreitni, eða ofbeldi á vinnustað. Þetta fer þvert gegn opinberri stefnu stofnunarinnar, en á heimasíðu hennar kemur fram að Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni eða ofbeldi sé ekki liðið innan stofnunarinnar og að strax skuli taka á slíkum málum sem koma upp. Augljóst er að forstjóri fer ekki eftir eigin starfsreglum en fyrsta eineltismál kom upp 2015. Sama ár og stofnunin tók til starfa. Hlutverk stofnunarinnar forstjóranum óljós Vandinn er þó miklu dýpri, svo virðist sem að forstjóri stofnunarinnar þekki ekki sitt eigið hlutverk en í viðtali sem birt er að hluta til í Tíufréttum þann 8. september síðastliðin segir forstjóri orðrétt ,,Ríkið er líka svolítið að draga lappirnar. Hefur að mínu mati ekki sinnt sinni skyldu að hlúa að þeim verkefnum sem því ber. Ríkið á að sjá um náms og gæðamat, fylgja því eftir. Það á að sjá grunnskólum fyrir námsgögnum og byggja upp þessa grunn innviði”. Samkvæmt 5. grein laga um Menntamálastofnun (91/2015) er það nákvæmlega þau verkefni sem Menntamálastofnun á að sjá um fyrir hönd ríkisins. Það sama kemur fram á heimasíðu stofnunarinnar, undir skilgreindu hlutverki hennar. Grafalvarlegt er að sjá að forstjóri stofnunarinnar geri sér ekki grein fyrir hlutverki stofnunarinnar. Einnig kemur fram í sömu frétt að forstjóri telji að það vanti matskerfi sem meti fjölbreyttari hæfni nemenda í samræmdu prófunum. Ástæðan þar liggi hjá úreltu rafrænu kerfi. Ætla mætti að um væri að ræða áratuga gamalt kerfi en svo er ekki. Samræmdu prófin voru þreytt í fyrsta sinn rafræn árið 2016. Því er aðeins fimm ár síðan Menntamálastofnun valdi umrætt prófakerfi sem hefur valdið vandræðum alla tíð síðan. Slíkum vandræðum að leggja þurfti eina íslenska árlega mat sem lagt er fyrir nemendur. Ekki er því hægt að bera lengur saman árangur íslenskra barna í skólakerfinu á milli ára. Stofnunin stendur í veg fyrir eðlilegri þróun námsgagna Menntamálastofnun hefur ekki staðið undir breyttu umhverfi skóla. Íslenskir skólar hafa staðið framarlega í að nútímavæða nám með innleiðingu upplýsingatækni, sem byggst hefur þó að nær öllu leiti á frumkvæði og elju kennara sem hafa þurft að leggjast yfir hvernig kenna megi með slíkum hætti þar sem mikil vöntun er á íslensku efni fyrir kennslu í gegnum upplýsingatækni. Námsefnið sem notast er við í kennslu í gegnum spjaldtölvur og aðrar gerðir kennslu með upplýsingatækni er að miklu leiti ekki á íslensku. Algengast er að námsefnið sé á ensku en einnig á öðrum tungumálum. Íslenskir nemendur þreyta til að mynda stærðfræðiefni á norsku með námsbókunum sem Menntamálastofnun gefur út. Mikið hefur hallað undir fæti hvað varðar gæði íslenskunnar sem börnin okkar tala. Þau tala oft saman frekar á ensku en íslensku. Það gefur börnunum okkur skakka mynd af mikilvægi íslensku. Birtingarmynd þeirra af upplýsingatækni, sem er framtíðin, er sú að íslenska er óþörf og frekar ónytsamleg. Ef við viljum að íslenska haldi velli er nauðsynlegt að ýta undir aukna grósku íslenskrar menntatækni. Menntatækni í örum vexti allstaðar nema hér Menntatækni er einn mest vaxandi markaður á alþjóðavísu. Geirinn er álíka stór og tölvuleikjamarkaðurinn, en sérfræðingar telja að stutt sé þangað til að menntatækni vaxi fram úr tölvuleikjunum. Áætlað er að menntatæknimarkaðurinn muni vaxa um 17% á ársgrundvelli næstu ár. Ekki að það sé að sjá hér á landi. Aðeins örfáir fyrirtæki eru til á þessum markaði hér á landi. Menntamálastofnun stendur hreinlega beint í veg fyrir eðlilegri þróun menntatæknimarkaðar hér á landi þar sem skólarnir fá ekki fjármagnið til sín til að velja hvaða námsgögn þeir vilja nota. Allt fjármagn ríkisins fyrir námsgögn rennur til Menntamálastofnunar. Ólíklegt er að stór alþjóðleg fyrirtæki sjái hag sinn í að framleiða sínar vörur á íslensku, en íslensk fyrirtæki geta selt sínar vörur á alþjóðlegum markaði. Því er mjög mikilvægt er að auka framboð á íslenskri menntatækni hér á landi þar sem að lítið úrval er af menntatækni á íslensku. Björgum íslenska menntakerfinu Við verðum að sjá breytingar á þessu ástandi. Endurskoða þarf alla starfsemi Menntamálastofnunar þar sem stofnunin er hreinlega með menntun barna okkar í gíslingu. Leysum framtíð barna okkar undan þessari ógnarstjórn. Höfundur er stofnandi menntatæknisprotans Evolytes. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla - og menntamál Starfsóánægja hjá Menntamálastofnun Mest lesið Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson Skoðun Halldór 17.10.2026 Halldór Gráðugir hótelgestir sem borða rafmagn Freyja Þórisdóttir Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Bætur fyrir lögregluaðgerðir lítið kynntar Bjarni Þór Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Verjum það sem við höfum – byggjum upp það sem þarf Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun EES-samningurinn: Tími til kominn að endurmeta stöðu Íslands? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Yfirfærslan 2011 – horft yfir veginn Gerður Aagot Árnadóttir skrifar Skoðun Gervigreind skýrsla gervigreindrar ríkisstjórnar Kristján Logason skrifar Skoðun Gráðugir hótelgestir sem borða rafmagn Freyja Þórisdóttir skrifar Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Sjá meira
Fréttir sem heyrst hafa um Menntamálastofnun síðastliðin ár hafa ekki verið stofnuninni til framdráttar. Ástandið þar er grafalvarlegt, enda fer stofnunin alfarið með gerð námsefnis, eftirlit og mat með skólastarfi. Menntun barnanna okkar liggur hreinlega undir. Ógnarstjórnun Nú síðast vegna nýlegrar álytkunar starfsmanna stofnunarinnar um afsögn forstjóra, Arnórs Guðmundssonar. En ríflega 80% starfsmanna greiddu atkvæði með vandtrausti á forstjórann. Augljóst er að mikil krísa er innan stofnunarinnar en helmingur starfsfólks telur sig hafa orðið vitni að eða upplifað einelti, kynferðislega eða kynbundna áreitni, eða ofbeldi á vinnustað. Þetta fer þvert gegn opinberri stefnu stofnunarinnar, en á heimasíðu hennar kemur fram að Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni eða ofbeldi sé ekki liðið innan stofnunarinnar og að strax skuli taka á slíkum málum sem koma upp. Augljóst er að forstjóri fer ekki eftir eigin starfsreglum en fyrsta eineltismál kom upp 2015. Sama ár og stofnunin tók til starfa. Hlutverk stofnunarinnar forstjóranum óljós Vandinn er þó miklu dýpri, svo virðist sem að forstjóri stofnunarinnar þekki ekki sitt eigið hlutverk en í viðtali sem birt er að hluta til í Tíufréttum þann 8. september síðastliðin segir forstjóri orðrétt ,,Ríkið er líka svolítið að draga lappirnar. Hefur að mínu mati ekki sinnt sinni skyldu að hlúa að þeim verkefnum sem því ber. Ríkið á að sjá um náms og gæðamat, fylgja því eftir. Það á að sjá grunnskólum fyrir námsgögnum og byggja upp þessa grunn innviði”. Samkvæmt 5. grein laga um Menntamálastofnun (91/2015) er það nákvæmlega þau verkefni sem Menntamálastofnun á að sjá um fyrir hönd ríkisins. Það sama kemur fram á heimasíðu stofnunarinnar, undir skilgreindu hlutverki hennar. Grafalvarlegt er að sjá að forstjóri stofnunarinnar geri sér ekki grein fyrir hlutverki stofnunarinnar. Einnig kemur fram í sömu frétt að forstjóri telji að það vanti matskerfi sem meti fjölbreyttari hæfni nemenda í samræmdu prófunum. Ástæðan þar liggi hjá úreltu rafrænu kerfi. Ætla mætti að um væri að ræða áratuga gamalt kerfi en svo er ekki. Samræmdu prófin voru þreytt í fyrsta sinn rafræn árið 2016. Því er aðeins fimm ár síðan Menntamálastofnun valdi umrætt prófakerfi sem hefur valdið vandræðum alla tíð síðan. Slíkum vandræðum að leggja þurfti eina íslenska árlega mat sem lagt er fyrir nemendur. Ekki er því hægt að bera lengur saman árangur íslenskra barna í skólakerfinu á milli ára. Stofnunin stendur í veg fyrir eðlilegri þróun námsgagna Menntamálastofnun hefur ekki staðið undir breyttu umhverfi skóla. Íslenskir skólar hafa staðið framarlega í að nútímavæða nám með innleiðingu upplýsingatækni, sem byggst hefur þó að nær öllu leiti á frumkvæði og elju kennara sem hafa þurft að leggjast yfir hvernig kenna megi með slíkum hætti þar sem mikil vöntun er á íslensku efni fyrir kennslu í gegnum upplýsingatækni. Námsefnið sem notast er við í kennslu í gegnum spjaldtölvur og aðrar gerðir kennslu með upplýsingatækni er að miklu leiti ekki á íslensku. Algengast er að námsefnið sé á ensku en einnig á öðrum tungumálum. Íslenskir nemendur þreyta til að mynda stærðfræðiefni á norsku með námsbókunum sem Menntamálastofnun gefur út. Mikið hefur hallað undir fæti hvað varðar gæði íslenskunnar sem börnin okkar tala. Þau tala oft saman frekar á ensku en íslensku. Það gefur börnunum okkur skakka mynd af mikilvægi íslensku. Birtingarmynd þeirra af upplýsingatækni, sem er framtíðin, er sú að íslenska er óþörf og frekar ónytsamleg. Ef við viljum að íslenska haldi velli er nauðsynlegt að ýta undir aukna grósku íslenskrar menntatækni. Menntatækni í örum vexti allstaðar nema hér Menntatækni er einn mest vaxandi markaður á alþjóðavísu. Geirinn er álíka stór og tölvuleikjamarkaðurinn, en sérfræðingar telja að stutt sé þangað til að menntatækni vaxi fram úr tölvuleikjunum. Áætlað er að menntatæknimarkaðurinn muni vaxa um 17% á ársgrundvelli næstu ár. Ekki að það sé að sjá hér á landi. Aðeins örfáir fyrirtæki eru til á þessum markaði hér á landi. Menntamálastofnun stendur hreinlega beint í veg fyrir eðlilegri þróun menntatæknimarkaðar hér á landi þar sem skólarnir fá ekki fjármagnið til sín til að velja hvaða námsgögn þeir vilja nota. Allt fjármagn ríkisins fyrir námsgögn rennur til Menntamálastofnunar. Ólíklegt er að stór alþjóðleg fyrirtæki sjái hag sinn í að framleiða sínar vörur á íslensku, en íslensk fyrirtæki geta selt sínar vörur á alþjóðlegum markaði. Því er mjög mikilvægt er að auka framboð á íslenskri menntatækni hér á landi þar sem að lítið úrval er af menntatækni á íslensku. Björgum íslenska menntakerfinu Við verðum að sjá breytingar á þessu ástandi. Endurskoða þarf alla starfsemi Menntamálastofnunar þar sem stofnunin er hreinlega með menntun barna okkar í gíslingu. Leysum framtíð barna okkar undan þessari ógnarstjórn. Höfundur er stofnandi menntatæknisprotans Evolytes.
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun