Veltu upp á­byrgð kennara á bólu­setningu barna í löngu bréfi

Bólusetning grunnskólabarn á höfuðborgarsvæðinu hefst í Laugardalshöll á mánudag. Upphaflega stóð til að bólusetja börnin innan veggja skólanna. Þær áætlanir gengu ekki eftir vegna manneklu hjá Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.

Áður en tilkynnt var um að bólusetningin færi fram í Laugardalshöll sendi varaþingmaðurinn og lögmaðurinn Arnar Þór Jónsson opið bréf fyrir hönd samtakanna Ábyrgð og frelsi á fjölmarga, þar á meðal Félag grunnskólakennara. Þá er bréfið og stílað á foreldra og aðstandendur allra barna á Íslandi.

„Eftirfarandi línur eru ritaðar í tilefni af fréttaflutningi þess efnis að „undirbúningi fyrir kórónuveirubólusetningar barna á aldrinum 5-11 ára“ sé að ljúka og fyrirhugað sé að sprauta börn með þessum efnum í skólum landsins, íþróttamiðstöðvum eða öðru húsnæði á vegum sveitar- og bæjarfélaga,“ segir í inngangi bréfsins.

Áhyggjur af einelti

Því næst er bólusetning í grunnskólum sögð gagnrýniverð, meðal annars með vísan til persónuverndar. Samtökin höfðu áhyggjur af því að með ráðstöfuninni yrði öllum ljóst hvaða börn væru bólusett og hver ekki. 

„Börn gætu skipst í fylkingar og þau ósprautuðu lent utangarðs eða upplifað sig óhrein eða hættuleg. Þannig gætu þau orðið út undan í frímínútum, leikjum eða orðið fyrir einelti,“ segir í bréfinu.

Þá er fullyrt að möguleg skaðsemi bóluefna sé ekki fullrannsökuð eða óumdeild. „Af því leiðir að enginn getur síðar meir firrt sig ábyrgð með vísan til fákunnáttu eða upplýsingaskorts. Börn eiga að njóta vafans.

Á fimmtudag sendi Lyfjastofnun frá sér yfirlýsingu þar sem fullyrðingar, um að bóluefni gegn Covid-19 væru einhvers konar tilraunalyf, voru kveðnar niður. 

Gagnrýna tilgang bólusetningar

Þá telja samtökin ótækt að börn séu bólusett til þess að vernda aðra hagsmuni en heilsu þeirra sjálfra, það er að hindra útbreiðslu veirunnar í samfélaginu. „Ekki á að gera börn ábyrg fyrir heilsu annarra og alls ekki að gera þau smeyk við mannleg samskipti. Allar líkur eru á að sprautaðir smiti jafnt og ósprautaðir.“

Í Pallborðinu á Vísi í gær ræddu sérfræðingarnir Valtýr Stefánsson Thors barnasmitsjúkdómalæknir og Ingileif Jónsdóttir, prófessor í læknisfræði, bólusetningu barna og tilgang hennar. 

Þau sammældust um það að börn væru bólusett í þeim tilgangi að vernda þau gegn Covid-19 sjúkdóminum og afleiðingum hans. 

„Það eru margir einmitt sem hafa svolítið verið að halda því fram að þessi ákvörðun sé tekin til að stoppa smitið út í samfélaginu en það er ekki þannig. Við veljum alltaf að bólusetja börnin til þess að verja þau og þann aldurshóp fyrir smitunum,“ sagði Valtýr.

Ætlar þú að bera ábyrgð?

„Munt þú, stofnunin, fyrirtækið, heilbrigðisstofnunin, leikskólinn, skólinn eða staðurinn sem þú vinnur hjá eða veitir forstöðu taka ábyrgð á veikindum og skaðlegum eftirköstum ef foreldrar svara hvatningu þinni um að mæta með börnin í sprautu? Þekkirðu efni Nürnberg-sáttmálans?“ spyrja samtökin Frelsi og ábyrgð.

Þar vísa þau til sáttmála um læknisfræðilegar tilraunir á mönnum, sem gerður var í kjölfar seinna stríðs. Tengsl hans við bólusetningar eru harla óljósar.

„Við förum fram á að viðtakendur þessa bréfs áriti það með eigin hendi til staðfestingar á móttöku, meðvitaðir um faglega og siðferðilega ábyrgð sína í því samhengi sem hér um ræðir,“ segir í lok bréfs.