Á­frýjunar­nefnd taldi brot BPO Inn­heimtu um­­fangs­minni og lækkaði sekt

Í júní síðastliðnum komst Neytendastofa að þeirri niðurstöðu að innheimtufyrirtækið hafi brotið gegn innheimtulögum við innheimtu á smálánakröfum. Lánin voru veitt undir merkjum Smálána, Kredia, Múla, Hraðpeninga og 1909.

Lækkaði áfrýjunarnefndin stjórnvaldsekt Neytendastofu úr 1,5 milljónum króna í 500 þúsund krónur. Í úrskurði nefndarinnar segir að hún sé sammála því að BPO Innheimta hafi brotið gegn lögum um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu með því að hefja innheimtu dráttarvaxta og vanskilakostnaðar krafna á hendur neytendum í heimabönkum þeirra, án nánari sundurliðunar, þegar fyrir lá að fyrirtækið bauð samtímis sömu neytendum að greiða aðeins höfuðstól krafnanna.

Fengu kröfur í heimabanka án skýringa

Samkvæmt gögnum málsins hóf BPO Innheimta innheimtu umræddra lána þann 13. apríl 2021 með því að birta kröfu að kvöldi í heimabanka skuldara þar sem sá sami dagur var tilgreindur sem hvoru tveggja gjalddagi og eindagi hverrar kröfu og BPO Innheimta tilgreindur sem kröfuhafi. Að öðru leyti kom ekki fram í heimabanka skuldara hvert væri tilefni kröfunnar.

„Af gögnum málsins verður ráðið að upphaflega hafi krafan, eins og hún birtist í heimabönkum skuldara, aðeins endurspeglað höfuðstól lánsins og áfallna dráttarvexti en að innheimtukostnaður hafi síðan bæst við kröfuna um kvöldið,“ segir í úrskurði áfrýjunarnefndar.

Degi síðar hafi fyrirtækið sent skuldurum tölvupóst þar sem upplýst var um kröfuhafaskipti á umræddum lánum. Tilgreint hafi verið að með kaupunum hefðu allir vextir og lántökukostnaður aðrir en hefðbundnir dráttarvextir verið felldir niður og hefði því óvissu um lögmæti krafnanna verið eytt.

Öllum skuldurum byðist að gera upp einungis höfuðstól lánanna svo framarlega sem það væri gert í síðasta lagi 15. maí. Eftir 15. maí 2021 yrðu kröfurnar á hinn bóginn innheimtar með dráttarvöxtum frá þeim degi sem lánið var tekið. Hafa þyrfti samband til að fá kostnað felldan niður.

Í gögnum málsins kemur fram að þann 14. apríl 2021 hafi BPO Innheimta orðið þess var að skuldurum var ekki að fullu ljóst að unnt væri að gera upp kröfuna á hagstæðari kjörum en byðist í heimabanka. Hafi kröfurnar því verið teknar úr heimabanka og þær settar inn á ný þar sem ekki var tekið tillit til vanskilakostnaðar.

Þá var þeim skuldurum sem höfðu greitt kröfurnar í heimabanka boðið að fá endurgreitt það sem þeir hefðu ofgreitt miðað við þau kjör sem innheimtufyrirtækið bauð skuldurum á þeim tíma. Samhliða hefði kærandi ákveðið að framlengja frest til skuldara lánanna þannig að frá og með 19. maí 2021 yrði vanskilakostnaði bætt við kröfurnar. Síðar mun fyrirtækið hafa ákveðið að framlengja þennan frest skuldara til að greiða aðeins höfuðstól til 4. júní 2021.

Brotin talin umfangsminni

Áfrýjunarnefndin telur að BPO Innheimta hafi ekki sýnt nægilega varfærni í innheimtuaðgerðum gagnvart skuldurum lánanna. Á hinn boginn telur nefndin að ekki hafi verið sýnt fram á af hálfu Neytendastofu að önnur þau atriði sem tínd voru til í ákvörðun hennar hafi brotið í bága við ákvæði laga um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu.

„Teljast brot kæranda því nokkuð umfangsminni en lagt var til grundvallar sekt þeirri sem mælt er fyrir um í hinni kærðu ákvörðun. Þá verður ekki annað ráðið en að kærandi hafi þegar þann 14. apríl 2021, degi síðar en kröfurnar birtust í heimabönkum neytenda, brugðist við þeim neikvæðu afleiðingum sem brot fyrirtækisins var til þess fallið að hafa fyrir neytendur. Var það áður en gögn málsins bera með sér að Neytendastofa hafi fyrst haft afskipti af háttsemi kæranda, sem mun hafa verið þann 16. apríl 2021. Með vísan til alls framangreinds verður sekt kæranda lækkuð og hún ákvörðuð að fjárhæð 500.000 krónur.“

Einnig felldi áfrýjunarnefndin úr gildi bann BPO við áðurnefndri háttsemi. Taldi nefndin að ekki hafi verið ástæða til að leggja jafn umfangsmikið bann á starfsemi fyrirtækisins, enda hafi Neytendastofa mælt fyrir um bann við háttsemi sem áfrýjunarnefndin telji að ekki hafi brotið í bága við ákvæði laga um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu.