Biðlistar of langir: Fólk skilur ekki af hverju lífið snýst við í höndunum á þeim Snorri Másson skrifar 1. apríl 2022 11:57 Vilhjálmur Hjálmarsson, formaður ADHD-samtakanna. Vísir/Vilhelm Heilbrigðisyfirvöld verða að auka fjárveitingar til málefna ADHD á Íslandi ef vinna á þeim gríðarlöngu biðlistum sem myndast hafa, segir formaður ADHD-samtakanna. Biðlistar eftir ADHD-greiningu lengjast sífellt; nú er svo komið að ef manni dytti í hug að hann væri haldinn þessari blöndu athyglisbrests og ofvirkni gæti hann frá þeirri hugdettu og fram að endanlegri greiningu þurft að bíða í fjögur ár. Barn í sömu stöðu getur beðið í allt að tvö ár. Biðin getur reynst dýrkeypt. „Fyrir fullorðinn einstakling hefur hún margvísleg áhrif. Þessu fylgir oft kvíði og þunglyndi, ýmislegt annað, og það bara að skilja ekki af hverju lífið snýst alltaf við í höndunum á manni. Fyrir barn er það er náttúrulega svakalegt, þetta eru kannski ekki 3-4 ár en tvö ár af lífi barns. Það er svakalegur tími,“ segir Vilhjálmur Hjálmarsson, formaður ADHD-samtakanna. Sjálfur greindist Vilhjálmur fyrst með ADHD fyrir tuttugu árum. „Á sínum tíma var ég náttúrulega með ranggreint þunglyndi þrjátíu og þriggja ára gamall gafst minn heimilislæknir upp á að gefa mér lyf sem gerðu ekki rassgat fyrir mig. Sem betur fer snerist lífið við,“ segir Vilhjálmur, sem telur að það gæti heldur betur gerst hjá fleirum ef umbætur verða í málaflokknum. „Þetta eru svo miklar flækjur andlega og veraldlega að það hálfa væri nóg.“ Lyf og önnur meðferð skipta síðan sköpum þegar greiningin liggur fyrir. Vilhjálmur segir heilbrigðisráðherra hafa kjörið tækifæri núna, til að bæta tilveru þessa hóps og gera Ísland að fyrirmyndarríki á heimsvísu þegar kemur að lífsgæðum fólks með ADHD. „Það er ljós fram undan. Það er verið að taka til í þessum málum, bæði varðandi greiningar hjá fullorðnum og nú þegar Greiningarmiðstöð barna tekur til starfa, en það vantar meiri peninga í að keyra niður þessa biðlista fyrir greiningar, á báðum stöðum,“ segir Vihjálmur. Heilbrigðismál Lyf Tengdar fréttir Glowie hefði viljað fá ADHD greininguna miklu fyrr „Ég fékk náttúrulega greiningu ótrúlega seint,“ segir tónlistarkonan Glowie, eða Sara Pétursdóttir, um lífið með ADHD. Glowie er gestur vikunnar í þættinum Á rúntinum hér á Vísi. 16. mars 2022 16:31 Mest lesið Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Innlent Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Innlent Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Innlent Hafna því að hantaveiran hafi borist frá hjara veraldar Erlent Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Innlent Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Innlent ChatGPT sagt hafa ráðlagt byssumanni að myrða börn Erlent Golfkúlum rigndi yfir bílaumboð og ekki í fyrsta sinn Innlent „Kynþáttaraunhyggjumaður“ flutti ræðu á viðburði Ungra miðflokksmanna Innlent „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Innlent Fleiri fréttir Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Rúmenskur bankaræningi og margir kjósa utan kjörstaðar Flugi seinkað vegna forfalla í áhöfn Vilja sinna löggæslu í Grímsey og Hrísey með drónum Vilja fjölga hólmum í Reykjavíkurtjörn og friðlýsa fjöru við Skerjafjörð og Ægisíðu „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Sjö vilja embætti skólameistara FB Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Golfkúlum rigndi yfir bílaumboð og ekki í fyrsta sinn „Allt aðrar kröfur um eitthvað sem er sprautað inn í líkamann“ „Kynþáttaraunhyggjumaður“ flutti ræðu á viðburði Ungra miðflokksmanna Sé gríðarlega neikvætt fyrir samfélagið í heild sinni Bilið breikkar og breikkar með árunum „Engar raunverulegar breytingar sem hafa átt sér stað“ Íbúi á Tenerife um hantaveiruskipið og frelsissvipt börn Á þriðja hundrað manns æfði viðbrögð við flugslysi „Ég get sýnt þér leiðina að árangri en það er þitt að fara hana“ Læsi, ESB-leynimakk, Landeyjahöfn og húsnæðismál Handtekinn á skemmtistað með þrjú ungmenni Einars Ólafssonar minnst í Lúxemborg „Varð að martröð“ Hrósar olíufélögunum fyrir viðbrögð sín Keyrði niður ljósastaur á Vesturlandsvegi Labbaði 57 kílómetra heim úr vinnunni: „Af hverju bý ég ekki nær“ Fólki yfir fimmtugt síður boðið í atvinnuviðtöl Sjá meira
Biðlistar eftir ADHD-greiningu lengjast sífellt; nú er svo komið að ef manni dytti í hug að hann væri haldinn þessari blöndu athyglisbrests og ofvirkni gæti hann frá þeirri hugdettu og fram að endanlegri greiningu þurft að bíða í fjögur ár. Barn í sömu stöðu getur beðið í allt að tvö ár. Biðin getur reynst dýrkeypt. „Fyrir fullorðinn einstakling hefur hún margvísleg áhrif. Þessu fylgir oft kvíði og þunglyndi, ýmislegt annað, og það bara að skilja ekki af hverju lífið snýst alltaf við í höndunum á manni. Fyrir barn er það er náttúrulega svakalegt, þetta eru kannski ekki 3-4 ár en tvö ár af lífi barns. Það er svakalegur tími,“ segir Vilhjálmur Hjálmarsson, formaður ADHD-samtakanna. Sjálfur greindist Vilhjálmur fyrst með ADHD fyrir tuttugu árum. „Á sínum tíma var ég náttúrulega með ranggreint þunglyndi þrjátíu og þriggja ára gamall gafst minn heimilislæknir upp á að gefa mér lyf sem gerðu ekki rassgat fyrir mig. Sem betur fer snerist lífið við,“ segir Vilhjálmur, sem telur að það gæti heldur betur gerst hjá fleirum ef umbætur verða í málaflokknum. „Þetta eru svo miklar flækjur andlega og veraldlega að það hálfa væri nóg.“ Lyf og önnur meðferð skipta síðan sköpum þegar greiningin liggur fyrir. Vilhjálmur segir heilbrigðisráðherra hafa kjörið tækifæri núna, til að bæta tilveru þessa hóps og gera Ísland að fyrirmyndarríki á heimsvísu þegar kemur að lífsgæðum fólks með ADHD. „Það er ljós fram undan. Það er verið að taka til í þessum málum, bæði varðandi greiningar hjá fullorðnum og nú þegar Greiningarmiðstöð barna tekur til starfa, en það vantar meiri peninga í að keyra niður þessa biðlista fyrir greiningar, á báðum stöðum,“ segir Vihjálmur.
Heilbrigðismál Lyf Tengdar fréttir Glowie hefði viljað fá ADHD greininguna miklu fyrr „Ég fékk náttúrulega greiningu ótrúlega seint,“ segir tónlistarkonan Glowie, eða Sara Pétursdóttir, um lífið með ADHD. Glowie er gestur vikunnar í þættinum Á rúntinum hér á Vísi. 16. mars 2022 16:31 Mest lesið Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Innlent Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Innlent Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Innlent Hafna því að hantaveiran hafi borist frá hjara veraldar Erlent Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Innlent Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Innlent ChatGPT sagt hafa ráðlagt byssumanni að myrða börn Erlent Golfkúlum rigndi yfir bílaumboð og ekki í fyrsta sinn Innlent „Kynþáttaraunhyggjumaður“ flutti ræðu á viðburði Ungra miðflokksmanna Innlent „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Innlent Fleiri fréttir Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Rúmenskur bankaræningi og margir kjósa utan kjörstaðar Flugi seinkað vegna forfalla í áhöfn Vilja sinna löggæslu í Grímsey og Hrísey með drónum Vilja fjölga hólmum í Reykjavíkurtjörn og friðlýsa fjöru við Skerjafjörð og Ægisíðu „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Sjö vilja embætti skólameistara FB Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Golfkúlum rigndi yfir bílaumboð og ekki í fyrsta sinn „Allt aðrar kröfur um eitthvað sem er sprautað inn í líkamann“ „Kynþáttaraunhyggjumaður“ flutti ræðu á viðburði Ungra miðflokksmanna Sé gríðarlega neikvætt fyrir samfélagið í heild sinni Bilið breikkar og breikkar með árunum „Engar raunverulegar breytingar sem hafa átt sér stað“ Íbúi á Tenerife um hantaveiruskipið og frelsissvipt börn Á þriðja hundrað manns æfði viðbrögð við flugslysi „Ég get sýnt þér leiðina að árangri en það er þitt að fara hana“ Læsi, ESB-leynimakk, Landeyjahöfn og húsnæðismál Handtekinn á skemmtistað með þrjú ungmenni Einars Ólafssonar minnst í Lúxemborg „Varð að martröð“ Hrósar olíufélögunum fyrir viðbrögð sín Keyrði niður ljósastaur á Vesturlandsvegi Labbaði 57 kílómetra heim úr vinnunni: „Af hverju bý ég ekki nær“ Fólki yfir fimmtugt síður boðið í atvinnuviðtöl Sjá meira
Glowie hefði viljað fá ADHD greininguna miklu fyrr „Ég fékk náttúrulega greiningu ótrúlega seint,“ segir tónlistarkonan Glowie, eða Sara Pétursdóttir, um lífið með ADHD. Glowie er gestur vikunnar í þættinum Á rúntinum hér á Vísi. 16. mars 2022 16:31