ADHD og núvitund: Hvernig ástundun núvitundar getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum Steindór Þórarinsson skrifar 20. nóvember 2023 07:30 Að lifa með ADHD getur verið áskorun og getur oft verið yfirþyrmandi að stjórna einkennum þess. En vissir þú að það að æfa núvitund getur verið áhrifaríkt tæki til að stjórna ADHD einkennum? Sem einstaklingur sem hefur persónulega glímt við ADHD, veit ég af eigin raun hversu erfitt það getur verið að halda einbeitingu og vera til staðar í augnablikinu. Hins vegar, með því að innleiða núvitundartækni í daglegu lífi mínu, hef ég getað stjórnað einkennum mínum á skilvirkari hátt og lifað afkastameira og innihaldsríkara lífi. Það teket ekkert alltaf en með tímanum þá verður maður betri og nær betri tökum, en alltaf að muna að þetta snýst ekki um fullkomnun heldur framfarir. Ein af meginreglum núvitundar er að vera fullkomlega til staðar í augnablikinu, án þess að dæma. Þetta þýðir að gera sitt besta að sýna hugsunum, tilfinningum og líkamlegum tilfinningum þínum athygli í augnablikinu og samþykkja þær án þess að dæma. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar með ADHD lært að vera meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar og öðlast meiri stjórn á hvötum sínum og truflunum. Fyrir mig hefur núvitund verið sérstaklega gagnleg við að stjórna hvatvísi minni. Áður fyrr lenti ég oft í því að bregðast hvatlega við aðstæðum án þess að hugsa hlutina til enda. En með því að æfa núvitund hef ég getað hægt á mér og tekið smá stund til að íhuga gjörðir mínar áður en ég bregðist við. Þetta hefur hjálpað mér að taka yfirvegaðari og betri ákvarðanir og hefur bætt samskipti mín við aðra. Núvitund getur einnig verið gagnleg við að stjórna ofvirkni og eirðarleysi. Með því að einbeita þér að andardrættinum þínum eða ákveðnum hlut geturðu lært að jarðtengja þig á líðandi stundu og draga úr eirðarleysistilfinningu. Þetta getur verið sérstaklega gagnlegt fyrir einstaklinga með ADHD sem eiga í erfiðleikum með að sitja kyrr eða eiga erfitt með að slaka á. Að fella núvitund inn í daglega rútínu getur verið eins einfalt og að draga djúpt andann áður en þú byrjar á verkefni, að taka nokkrar mínútur á hverjum degi til að hugleiða eða æfa jóga. Með tímanum gætirðu komist að því að þú sért betur fær um að stjórna einkennum þínum og lifa einbeittara, afkastameira og innihaldsríkara lífi en þig hefur órað fyrir. Núvitund er öflugt tæki til að stjórna ADHD einkennum. Með því að iðka núvitund og vera fullkomlega til staðar í augnablikinu geta einstaklingar með ADHD náð meiri stjórn á hugsunum sínum og tilfinningum og bætt lífsgæði sín í heild. Prófaðu það - þú gætir verið hissa á hversu mikill munur það getur skipt! Hvað er núvitund? Núvitund er sú æfing að veita augnablikinu athygli með hreinskilni, forvitni og án þess að dæma. Það felur í sér að vera meðvitaður um hugsanir þínar, tilfinningar og líkamlegar tilfinningar án þess að festast í þeim. Núvitund er hægt að stunda með ýmsum aðferðum eins og hugleiðslu, jóga eða einfaldlega að hafa í huga öndun þína. Hvernig núvitund hjálpar til við að stjórna ADHD einkennum Rannsóknir benda til þess að núvitund geti hjálpað til við að bæta athygli, draga úr hvatvísi og minnka tilfinningalega viðbrögð hjá einstaklingum með ADHD. Hér eru nokkrar leiðir sem núvitund getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum: Aukin athygli: Að iðka núvitund getur hjálpað til við að bæta athygli með því að styrkja framheilann sem ber ábyrgð á athyglisstýringu. Með því að þjálfa heilann til að einbeita sér að líðandi stundu geta einstaklingar með ADHD bætt hæfni sína til að einbeita sér og viðhalda athygli. Minni hvatvísi: Núvitund getur einnig hjálpað til við að draga úr hvatvísi með því að auka sjálfsvitund og sjálfstjórn. Með því að verða meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar geta einstaklingar með ADHD lært að staldra við og bregðast hugsi við í stað þess að bregðast hvatlega við. Betri tilfinningaleg stjórn: Einstaklingar með ADHD glíma oft við tilfinningalega stjórnun og núvitund getur verið gagnlegt tæki til að stjórna miklum tilfinningum. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar lært að fylgjast með tilfinningum sínum án þess að dæma, og bregðast við þeim á uppbyggilegri hátt. Hvernig á að fella núvitund inn í líf þitt Ef þú ert með ADHD og hefur áhuga á að innleiða núvitund í líf þitt, eru hér nokkur ráð til að byrja: Byrjaðu smátt: Byrjaðu á stuttum núvitundaræfingum, eins og að anda djúpt að þér eða einblína á eina tilfinningu eins og tilfinninguna fyrir fótum þínum á jörðinni. Settu reglubundna æfingu: Samræmi er lykilatriði með núvitund. Stilltu venjulegan æfingatíma á hverjum degi, jafnvel þó það sé aðeins nokkrar mínútur. Notaðu hugleiðslur með leiðsögn: Hugleiðslur með leiðsögn geta verið gagnlegar fyrir byrjendur sem geta fundið það erfitt að sitja kyrr og einbeita sér að andardrættinum. Ástundaðu sjálfssamkennd: Mundu að núvitund er æfing og það er eðlilegt að verða annars hugar eða hafa kappaksturshugsanir. Vertu góður við sjálfan þig og reyndu að dæma þig ekki fyrir að vera ekki "fullkomin" í núvitund. Höfundur er markþjálfanemi og rithöfundur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein ADHD Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Að lifa með ADHD getur verið áskorun og getur oft verið yfirþyrmandi að stjórna einkennum þess. En vissir þú að það að æfa núvitund getur verið áhrifaríkt tæki til að stjórna ADHD einkennum? Sem einstaklingur sem hefur persónulega glímt við ADHD, veit ég af eigin raun hversu erfitt það getur verið að halda einbeitingu og vera til staðar í augnablikinu. Hins vegar, með því að innleiða núvitundartækni í daglegu lífi mínu, hef ég getað stjórnað einkennum mínum á skilvirkari hátt og lifað afkastameira og innihaldsríkara lífi. Það teket ekkert alltaf en með tímanum þá verður maður betri og nær betri tökum, en alltaf að muna að þetta snýst ekki um fullkomnun heldur framfarir. Ein af meginreglum núvitundar er að vera fullkomlega til staðar í augnablikinu, án þess að dæma. Þetta þýðir að gera sitt besta að sýna hugsunum, tilfinningum og líkamlegum tilfinningum þínum athygli í augnablikinu og samþykkja þær án þess að dæma. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar með ADHD lært að vera meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar og öðlast meiri stjórn á hvötum sínum og truflunum. Fyrir mig hefur núvitund verið sérstaklega gagnleg við að stjórna hvatvísi minni. Áður fyrr lenti ég oft í því að bregðast hvatlega við aðstæðum án þess að hugsa hlutina til enda. En með því að æfa núvitund hef ég getað hægt á mér og tekið smá stund til að íhuga gjörðir mínar áður en ég bregðist við. Þetta hefur hjálpað mér að taka yfirvegaðari og betri ákvarðanir og hefur bætt samskipti mín við aðra. Núvitund getur einnig verið gagnleg við að stjórna ofvirkni og eirðarleysi. Með því að einbeita þér að andardrættinum þínum eða ákveðnum hlut geturðu lært að jarðtengja þig á líðandi stundu og draga úr eirðarleysistilfinningu. Þetta getur verið sérstaklega gagnlegt fyrir einstaklinga með ADHD sem eiga í erfiðleikum með að sitja kyrr eða eiga erfitt með að slaka á. Að fella núvitund inn í daglega rútínu getur verið eins einfalt og að draga djúpt andann áður en þú byrjar á verkefni, að taka nokkrar mínútur á hverjum degi til að hugleiða eða æfa jóga. Með tímanum gætirðu komist að því að þú sért betur fær um að stjórna einkennum þínum og lifa einbeittara, afkastameira og innihaldsríkara lífi en þig hefur órað fyrir. Núvitund er öflugt tæki til að stjórna ADHD einkennum. Með því að iðka núvitund og vera fullkomlega til staðar í augnablikinu geta einstaklingar með ADHD náð meiri stjórn á hugsunum sínum og tilfinningum og bætt lífsgæði sín í heild. Prófaðu það - þú gætir verið hissa á hversu mikill munur það getur skipt! Hvað er núvitund? Núvitund er sú æfing að veita augnablikinu athygli með hreinskilni, forvitni og án þess að dæma. Það felur í sér að vera meðvitaður um hugsanir þínar, tilfinningar og líkamlegar tilfinningar án þess að festast í þeim. Núvitund er hægt að stunda með ýmsum aðferðum eins og hugleiðslu, jóga eða einfaldlega að hafa í huga öndun þína. Hvernig núvitund hjálpar til við að stjórna ADHD einkennum Rannsóknir benda til þess að núvitund geti hjálpað til við að bæta athygli, draga úr hvatvísi og minnka tilfinningalega viðbrögð hjá einstaklingum með ADHD. Hér eru nokkrar leiðir sem núvitund getur hjálpað til við að stjórna ADHD einkennum: Aukin athygli: Að iðka núvitund getur hjálpað til við að bæta athygli með því að styrkja framheilann sem ber ábyrgð á athyglisstýringu. Með því að þjálfa heilann til að einbeita sér að líðandi stundu geta einstaklingar með ADHD bætt hæfni sína til að einbeita sér og viðhalda athygli. Minni hvatvísi: Núvitund getur einnig hjálpað til við að draga úr hvatvísi með því að auka sjálfsvitund og sjálfstjórn. Með því að verða meðvitaðri um hugsanir sínar og tilfinningar geta einstaklingar með ADHD lært að staldra við og bregðast hugsi við í stað þess að bregðast hvatlega við. Betri tilfinningaleg stjórn: Einstaklingar með ADHD glíma oft við tilfinningalega stjórnun og núvitund getur verið gagnlegt tæki til að stjórna miklum tilfinningum. Með því að iðka núvitund geta einstaklingar lært að fylgjast með tilfinningum sínum án þess að dæma, og bregðast við þeim á uppbyggilegri hátt. Hvernig á að fella núvitund inn í líf þitt Ef þú ert með ADHD og hefur áhuga á að innleiða núvitund í líf þitt, eru hér nokkur ráð til að byrja: Byrjaðu smátt: Byrjaðu á stuttum núvitundaræfingum, eins og að anda djúpt að þér eða einblína á eina tilfinningu eins og tilfinninguna fyrir fótum þínum á jörðinni. Settu reglubundna æfingu: Samræmi er lykilatriði með núvitund. Stilltu venjulegan æfingatíma á hverjum degi, jafnvel þó það sé aðeins nokkrar mínútur. Notaðu hugleiðslur með leiðsögn: Hugleiðslur með leiðsögn geta verið gagnlegar fyrir byrjendur sem geta fundið það erfitt að sitja kyrr og einbeita sér að andardrættinum. Ástundaðu sjálfssamkennd: Mundu að núvitund er æfing og það er eðlilegt að verða annars hugar eða hafa kappaksturshugsanir. Vertu góður við sjálfan þig og reyndu að dæma þig ekki fyrir að vera ekki "fullkomin" í núvitund. Höfundur er markþjálfanemi og rithöfundur.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun