Til­færslan feli í sér á­byrgðar­yfir­lýsingu

Mikið hefur gengið á undanfarnar vikur eftir að greint var frá viðskiptum ríkislögreglustjóra við ráðgjafafyrirtækið Intra og í kjölfarið slæmri fjárhagsstöðu embættisins. Þann 10. nóvember var greint frá því á vefsíðu Stjórnarráðsins að Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra varð við beiðni Sigríðar Bjarkar Guðjónsdóttur ríkislögreglustjóra um að hún læti af embætti.

Sjá nánar: Greiðslur ríkislögreglustjóra til Intra

Í staðinn tekur Sigríður Björk við stöðu sérfræðings í dómsmálaráðuneytinu í aðgerðum gegn kynbundnu ofbeldi. Hún verður áfram á fullum launum ríkislögreglustjóra í nýja starfinu en sagði dómsmálaráðherra það betra, þar sem Sigríður eigi fjögur ár eftir af fimm ára skipunartímanum, að hún vinni fyrir launum í stað þess að sitja heima. Lögin séu skýr um að hún eigi rétt á fullum launum út skipunartímann.

Sakar ráðherra um villandi málflutning

Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, segir málflutning dómsmálaráðherra hafa verið villandi og rökstuðningurinn standi ekki. Ekki hafi verið um afsögn ríkislögreglustjóra að ræða heldur flutning á milli embætta. 

„Á þessu er stór munur en það var öllum ljóst sem sáu fréttir og lásu viðtöl við ráðherrann að það var ekki það sem var sagt í upphafi,“ sagði Guðlaugur við fréttastofu á mánudag.

Þorbjörg Sigríður svaraði gagnrýni Guðlaugar Þórs í hádegisfréttum Bylgjunnar í dag en hún segir hann einan um þessa gagnrýni.

„Ég er einfaldlega að fylgja lögum en við getum svo haft allar skoðanir á því hvernig lögin ættu að vera en það er allt annað samtal,“ segir Þorbjörg Sigríður.

„Aðalatriðið er þetta, ríkislögreglustjóri gekk á fund dómsmálaráðherra og lýsir því þar yfir að hún ætlaði að hætta störfum sem ríkislögreglustjóri og við ræðum í kjölfarið þá hugmynd hennar að hún verði flutt í starf óbreytts sérfræðings í dómsmálaráðuneytinu.“

Á undan Sigríði Björk var Haraldur Johannessen ríkislögreglustjóri. Hann sagði af sér í kjölfar vantraustyfirlýsingar sem átta af níu þáverandi lögreglustjórum landsins undirrituðu, þremur mánuðum eftir að Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, tók við sem dómsmálaráðherra. Haraldur hlaut óskert laun í 24 mánuði eftir starfslok, þar af voru þrír mánuðir með vinnuskyldu, fimmtán mánuðir með „mögulegri vinnuskyldu“ og sex mánuðir án vinnuskyldu sem biðlaun. Kostnaðurinn við starfslok hans voru 56,7 milljónir króna.

Tilfærsla að frumkvæði Sigríðar

Haukur Arnþórsson stjórnsýslufræðingur segir hægt að heimfæra mál Sigríðar Bjarkar yfir á tvö lagaákvæði, annars vegar lög um starfsmenn ríkisins sem embættismenn og hins vegar ákvæði sem fjallar um alla opinbera starfsmenn. Hann telur að tilfærsla Sigríðar samræmist frekar því síðarnefnda.

„Við getum sagt að það sem gerist, eftir því sem ég fæ séð, er að ríkislögreglustjóri kemur til dómsmálráðherra og gerir honum tilboð. Hún segist tilbúin að fara úr starfinu ef hún fær annað starf sem er mjög ákjósanlegt fyrir hana og hún hefur áhuga á, og dómsmálaráðherra tekur þessu,“ segir Haukur í Reykjavík síðdegis í dag en tekur fram að miðað við orð dómsmálaráðherra undanfarna daga lítur allt út fyrir að beiðnin hafi komið að frumkvæði Sigríðar Bjarkar.

Ákveðnir valkostir hafi legið fyrir, meðal annars að veita henni lausn frá embætti og þá mögulega fá laun út skipunartímann.

„Þannig að það liggja í loftinu allir þeir valkostir og ríkislögreglustjóri velur ákveðna valkosti, hún velur að fara frá starfinu sem krafa er í þjóðfélaginu um og hún velur lausn sem felur ekki í sér að hún fái samninginn greiddan í eingreiðslu og hún velur í þriðja lagi lausn þar sem hún fær að vinna að málefnum sem hún brennur fyrir,“ segir hann.

„Hún velur að gera dómsmálaráðherra þetta tilboð og í svona samningum getur þú vikið frá ítrustu réttindum þínum og þú getur líka sótt þér aukin réttindi. Ef að ráðherrann samþykkir það er það samningur og þá er ekki hægt að heimfæra það á einhver lagaákvæði.“

Ákveðin yfirlýsing

Haukur telur að með því að stíga úr svo valdamiklu embætti sé verið að gefa út eins konar yfirlýsingu. Ríkislögreglustjórinn fer með vald ríkisins og því sé það eitt mikilvægasta og öflugasta starf sem ríkið hefur upp á að bjóða.

„Þegar þú hverfur frá því felst í því ákveðin yfirlýsing um að að stjórnsýsla hafi verið ábótavant. Það felst jafnvel í því yfirlýsing um að viðkomandi samþykki að eitthvað brot hafi átt sér stað,“ segir hann.

„Það að stíga úr þessu embætti og fara í sérfræðistarf og taka að sér stefnumótun í málaflokki, það felur í sér mjög mikla yfirlýsingu. Það er ekki þannig að viðkomandi hafi skotist úr starfinu án þess að leggja neitt fram á móti.“