Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Sjáðu alblóðugan Kolbein lúskra á Tékkanum Sport Japan - Ísland 1-0 | Málning þornar Fótbolti Arnar sendir pillu á FIFA Fótbolti „Vissi ekki að þetta væri svona alvarlegt“ Körfubolti Leik lokið: KR - KA 5-3 | Átta marka veisla í Vesturbæ Íslenski boltinn „Hann vildi taka fimmtu spyrnuna“ Fótbolti Van Dijk sendi Slot kveðju Enski boltinn Leik lokið: Þór - Stjarnan 1-3 | Lífsnauðsynlegur sigur Garðbæinga Íslenski boltinn HM-minningin: Barnalegur Pelé féll á prófinu Fótbolti Kane handtekinn fyrir að skulda meðlag Körfubolti Fleiri fréttir Gerði sínu gamla liði mikinn grikk Leik lokið: Þór - Stjarnan 1-3 | Lífsnauðsynlegur sigur Garðbæinga Leik lokið: ÍBV – Keflavík 6-1 | Flugeldasýning í fyrsta sigri Eyjamanna Leik lokið: KR - KA 5-3 | Átta marka veisla í Vesturbæ Valur - Víkingur | Stórleikur á Hlíðarenda Íslendingalið Melsungen er Evrópudeildarmeistari Arnar sendir pillu á FIFA Íslenska þríeykið þýskur meistari Grótta í toppbaráttu, Ægir vann aftur og Vestri fagnaði í Breiðholti Donni lék Landin grátt en mátti þola sárt tap í fyrsta leik um titilinn Ingvi tekur slaginn áfram með Ármanni Suárez fær ekki að vera með á HM Taka gleði sína á ný í meistararútu í London Erna Sóley Norðurlandameistari og Bryndís eltir Ísold á HM Van Dijk sendi Slot kveðju Japan - Ísland 1-0 | Málning þornar Öll mörkin: Sjáðu þrennu varamannsins og sturlunina á Akureyri Varði ekki eitt einasta skot en vann titilinn „Vissi ekki að þetta væri svona alvarlegt“ Byrjunarliðin í Tókýó: Stefán Teitur og Liverpool-maður fyrirliðar Sló út meistarana eftir áskorun þjálfarans HM-minningin: Barnalegur Pelé féll á prófinu Sjáðu alblóðugan Kolbein lúskra á Tékkanum Dagskráin í dag: Tekist á í Tókýó og Besta deildin Anton Haukur heimsmeistari í Varsjá Mikil spenna fyrir lokahringinn „Hann vildi taka fimmtu spyrnuna“ Aðstoðaði Baldur en tekur nú við í Þorlákshöfn Sjáðu vítakeppnina og mörkin í sigri PSG Kolbeinn enn taplaus eftir blóðugan bardaga í Köben Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Sjáðu alblóðugan Kolbein lúskra á Tékkanum Sport Japan - Ísland 1-0 | Málning þornar Fótbolti Arnar sendir pillu á FIFA Fótbolti „Vissi ekki að þetta væri svona alvarlegt“ Körfubolti Leik lokið: KR - KA 5-3 | Átta marka veisla í Vesturbæ Íslenski boltinn „Hann vildi taka fimmtu spyrnuna“ Fótbolti Van Dijk sendi Slot kveðju Enski boltinn Leik lokið: Þór - Stjarnan 1-3 | Lífsnauðsynlegur sigur Garðbæinga Íslenski boltinn HM-minningin: Barnalegur Pelé féll á prófinu Fótbolti Kane handtekinn fyrir að skulda meðlag Körfubolti Fleiri fréttir Gerði sínu gamla liði mikinn grikk Leik lokið: Þór - Stjarnan 1-3 | Lífsnauðsynlegur sigur Garðbæinga Leik lokið: ÍBV – Keflavík 6-1 | Flugeldasýning í fyrsta sigri Eyjamanna Leik lokið: KR - KA 5-3 | Átta marka veisla í Vesturbæ Valur - Víkingur | Stórleikur á Hlíðarenda Íslendingalið Melsungen er Evrópudeildarmeistari Arnar sendir pillu á FIFA Íslenska þríeykið þýskur meistari Grótta í toppbaráttu, Ægir vann aftur og Vestri fagnaði í Breiðholti Donni lék Landin grátt en mátti þola sárt tap í fyrsta leik um titilinn Ingvi tekur slaginn áfram með Ármanni Suárez fær ekki að vera með á HM Taka gleði sína á ný í meistararútu í London Erna Sóley Norðurlandameistari og Bryndís eltir Ísold á HM Van Dijk sendi Slot kveðju Japan - Ísland 1-0 | Málning þornar Öll mörkin: Sjáðu þrennu varamannsins og sturlunina á Akureyri Varði ekki eitt einasta skot en vann titilinn „Vissi ekki að þetta væri svona alvarlegt“ Byrjunarliðin í Tókýó: Stefán Teitur og Liverpool-maður fyrirliðar Sló út meistarana eftir áskorun þjálfarans HM-minningin: Barnalegur Pelé féll á prófinu Sjáðu alblóðugan Kolbein lúskra á Tékkanum Dagskráin í dag: Tekist á í Tókýó og Besta deildin Anton Haukur heimsmeistari í Varsjá Mikil spenna fyrir lokahringinn „Hann vildi taka fimmtu spyrnuna“ Aðstoðaði Baldur en tekur nú við í Þorlákshöfn Sjáðu vítakeppnina og mörkin í sigri PSG Kolbeinn enn taplaus eftir blóðugan bardaga í Köben Sjá meira