Furðar sig á upp­byggingu við inn­gang þjóð­garðsins

Gistihúsin og lóðirnar sem þau standa á eru í eigu Arctic Circle Hotels sem tengist Arctic Adventures, einu stærsta ferðaþjónustufyrirtæki landsins. Þau rísa á jörðunum Skaftafelli III og IV.

Jón Ágúst Guðjónsson á Skaftafelli II segir að sér hafi verið verulega brugðið þegar hann sá húsin spretta upp í lok nóvember. Hingað til hafi gengið ágætlega að byggja í sátt við umhverfið á svæðinu.

„Ég held að enginn hafi áttað sig á að þetta stæði til og að þetta yrði svona úr öllum dúr við það sem hefur verið gert hingað til,“ segir Jón Ágúst við Vísi en hann býst við því að íbúar á svæðinu fundi um framkvæmdirnar á næstunni.

Samþykktu tvöfalt fleiri hús

Þegar hugmyndir um gistihúsabyggðina voru fyrst kynntar var talað um að þarna gætu risið 35 lítil gistihús á einni hæð.

Fyrir tveimur árum var svo farið fram á möguleikann að fjölga húsunum úr 35 í sjötíu. Bæjaryfirvöld í Hornafirði samþykktu breytingarnar á skipulagi í fyrra. Þær fólust í að veita heimild fyrir sama byggingarmagni á jörðinni Skaftafelli IV og þegar lá fyrir á Skaftafelli III frá tíð fyrri sveitarstjórnar.

Einnig var samþykkt að bæta við svölum á svefnloftin og samþykkti sveitarstjórnin að hvorki þyrfti að breyta deiliskipulagi né halda grenndarkynningu vegna þess að þær breytingar væru óverulegar.

Þótt húsin séu nú á tveimur hæðum í stað einnar er hæð og fermetrafjöldi þeirra óbreyttur frá upphaflegum áætlunum. Þau mega vera að hámarki sex metra há og fjörutíu fermetrar að grunnfleti með 24 fermetra svefnlofti.

Sigurjón Andrésson, bæjarstjóri í Hornafirði, segir hæðarmörkin hafa verið sett til þess að halda byggðinni lágreistri og takmarka sjónræn áhrif í skriflegu svari við fyrirspurn Vísis.

Kröfur um byggingarefni, útlit og litaval bygginganna eigi ennfremur að láta þau falla sem best að umhverfi og landslagi.

„Jafnframt er mikilvægt að hafa í huga að mannvirki koma oft mjög afgerandi út á meðan á byggingu þeirra stendur. Á þessu stigi vantar lokafrágang húsa, yfirborðsmeðferð, litaval og umhverfisfrágang, auk þess sem vinnusvæði, jarðrask og vinnuvélar ýkja áhrif framkvæmdanna í opnu landslagi,“ segir bæjarstjórinn.

Gert sé ráð fyrir að þegar framkvæmdum ljúki og húsin taki á sig sinn endanlega búning falli þau mun betur að umhverfinu en nú virðist.

Vill ekki slíkar byggingar við hvern jökulsporð

Jón Ágúst á Skaftafelli II segir enga grenndarkynningu hafa farið fram. Íbúar hafi ekki vitað af því sem til stæði fyrr en húsin byrjuðu að birtast.

„Við viljum ekki að menn fari að setja svona byggingar sem falla ekki inn í umhverfið við hvern jökulsporð og þetta einstaka landslag sem er hér í rauninni á heimsvísu, að það sé ekki borin meiri virðing fyrir því,“ segir hann.

„Þetta er ekki bara svæði okkar íbúanna hérna. Fyrir mér er þetta ein af náttúruperlum Íslands og heimsins þannig séð. Mér finnst mjög alvarlegt þegar menn gera þetta.“

Kynnt í tíu vikur

Sigurjón bæjarstjóri segir að framkvæmdirnar hafi farið í fullt kynningar- og umsagnarferli líkt og um nýtt deiliskipulag hefði verið að ræða. Því hafi grenndarkynning ekki átt við samkvæmt skipulagslögum.

Alls hafi kynning og umsagnarfrestur sem var gefinn staðið í tíu vikur frá desember 2023 til maí 2024. Öll gögn um framkvæmdirnar hafi verið aðgengileg á vef Hornafjarðar og í skipulagsgátt.

Bæjarstjórinn segir sitt persónulega álit á fagurfræði byggðarinnar ekki hafa þýðingu um ákvörðunina um að leyfa hana.

„Það sem skiptir máli er að uppbyggingin samræmist samþykktu skipulagi og settum skilmálum,“ segir hann í tölvupósti.

Þrettán hús í fyrsta áfanga

Stærsti eigandi Arctic Circle Hotels er Pálmar Harðarson í gegnum félögin Þingvang og Búa eignafélag. Verktakafyrirtækið Þingvangur sér um framkvæmdirnar við Skaftafell.

Pálmar segir að þrettán hús verði byggð núna en þau eiga að vera tilbúin á vormánuðum. Engin ákvörðun hafi enn verið tekin um frekari uppbyggingu sem heimild er fyrir.

„Það fer eftir hvernig viðtökunar verða hvað það gerist á löngum tíma,“ segir hann við Vísi.

Keyptu Fjaðrárgljúfur í fyrra

Næststærsti eigandinn er Numinous hs., sérhæfður fjárfestingasjóður hjá Kviku banka, í gegnum ferðaþjónustufyrirtækið Arctic Adventures.

Arctic Adventures festi kaup á Fjaðrárgljúfri í fyrra. Félagið á einnig og rekur aðra ferðamannastaði eins og Kerið, Into the Glacier, Raufarhólshelli og Hvalasafnið ásamt hótel og gististaði og ferðabílaleiguna Happy Campers.