Draga tilvist neðanjarðarhafs á Títan í efa Samúel Karl Ólason skrifar 19. desember 2025 14:03 Títan er tungl Satúrnusar og það næst stærsta í sólkerfinu. Til stendur að senda kjarnorkuknúinn dróna af stað til tunglsins á næstu árum til að leita ummerkja lífs. AP/NASA og JPL Vísindamenn hafa í þó nokkur ár talið að undir yfirborði Títans, tungls Satúrnusar, megi finna umfangsmikið haf. Vonir hafa verið bundnar við að mögulega mætti finna líf í þessu hafi sem ætti að hafa verið varið af yfirborði tunglsins gegn hættulegum geislum í geimnum. Ný rannsókn sem leidd var af vísindamönnum Jet Propulsion Laboratory hjá NASA, bendir til þess að þessi gamla ályktun gæti verið röng. Í stað hafs megi finna lítið annað en lög af ís, vatni og krapa undir yfirborðinu, ekki ólíkt því sem finnst í sjónum á nærri pólum jarðarinnar. Títan er eitt af 274 tunglum Satúrnusar og næststærsta tungl sólkerfisins, á eftir Ganýmedes sem er á braut um Júpíter, en finna má fljótandi metan á yfirborði þess. Rannsóknin byggir á gömlum myndum frá geimfarinu Cassini sem flaug á árum áður kringum Satúrnus og ítreka vísindamennirnir sem framkvæmdu rannsóknina að þó engin ummerki lífs hafi fundist, gætu örverur fundist í því vatni sem finna má á Títan. Árið 2008 gáfu gögn úr Cassini til kynna að undir yfirborði tunglsins mætti finna neðanjarðarhaf úr vatni og ammoníaki. Til stendur að senda kjarnorkuknúinn dróna af stað til Títans, í fyrsta lagi árið 2028 en ferðalagið sjálft myndi síðan taka sex ár. Dragonfly er kjarnorkuknúinn þyrludróni sem verður á stærð við lítinn bíl og á hann að leita lífrænna sameinda og mögulegra ummerkja lífs á Títan. Ekki er hægt að reiða á sólarorku á Títan, vegna þykktar andrúmsloftsins og þarf dróninn því að vera kjarnorkuknúinn. Byggðu niðurstöður á afmyndun Títans Niðurstöður nýju rannsóknarinnar byggja á þeim mikla þyngdarkrafti sem Títan verður fyrir frá Satúrnus. Sama hlið Títans snýr alltaf að Satúrnus, eins og á við okkar eigið tungl, en vegna þessa mikla þyngdarkrafts frá Satúrnus teygist á tunglinu. Þegar mest er nær þessi afmyndun tíu metrum. Með því að greina þessa afmyndun á Títan og tímasetningar hennar í tengslum við hvenær tunglið verður fyrir mestum áhrifum frá Satúrnus, fengu vísindamennirnir þá niðurstöðu að ekki megi finna neðanjarðarhaf á Títan. Ef hafið væri þarna ætti enginn tímamunur að vera á því þegar Títan verður fyrir mestum áhrifum af þyngdarkröftum Satúrnusar og afmynduninni. Vísindamennirnir komust hins vegar að því að fimmtán klukkustunda tímamismunur var á þessu. Tölvulíkön gefa til kynna að áðurnefnd lög af ís, vatni og krapa nái á rúmlega 550 kílómetra dýpi. Að ysta íslagið sé um 170 kílómetrar að þykkt, áður en krapinn tekur við. Neðst er svo vatn sem gæti verið allt að tuttugu gráðu heitt, samkvæmt þessum líkönum. AP fréttaveitan hefur eftir Flavio Petricca, sem leiddi rannsóknina, að mögulegt sé að ísinn á Títan hafi verið frosinn og sé nú að þiðna, eða öfugt. Ekki sannfærður Fréttaveitan hefur þó einnig eftir Luciano Iess, sem leiddi rannsóknina úr upprunalegu gögnum Cassini, að honum þyki nýja rannsóknin ekki nægilega sannfærandi. Hún sé sannarlega áhugaverð en dugi ekki til svo hægt sé að segja almennilega til um að ekki megi finna haf undir yfirborðinu. Vísindamenn telja einnig að finna megi neðanjarðarhöf undir yfirborði Evrópu, tungls Júpíters, og Enkeladusar, annars tungls Satúrnusar. Geimurinn Satúrnus Vísindi Mest lesið „Dreginn inn í umræðu þar sem engar staðreyndir eða neitt liggja fyrir“ Innlent Opnar sig um nauðgun: „Ég hélt náttúrulega þá að ég gæti bara ráðið við þetta“ Innlent Fyrstu vindmyllurnar komnar í Þorlákshöfn Innlent Vill þrjátíu milljarða vegna fyllerísfréttar Erlent Hlegið á þingi: „Ég er ekki hundrað ára“ Innlent Samfylking og Sjálfstæðisflokkur hækka flugið Innlent Vilja festa símabannið í lög Erlent Reyndi að greiða með ellefu þúsund króna seðli Innlent Grunaðir um að táldraga táningsstúlkur Innlent Mandarínönd heillar við Hamarkotslæk Innlent Fleiri fréttir Vilja festa símabannið í lög Vill þrjátíu milljarða vegna fyllerísfréttar D4vid ákærður fyrir að myrða táningsstúlku Utankjörfundur fer vel af stað og fylgið að setjast Stór skálfti í Japan og flóðbylgjuviðvörun gefin út Bandamaður Rússa vann stórsigur í Búlgaríu Faðirinn skaut sjö börn sín til bana og eitt til viðbótar Starmer á leið á átakafund í þinginu Stjórnvöld í Tehran sögð orðin afhuga samningaviðræðum Barist á hafi úti Átta börn látin eftir skotárás „Það er kominn tími til að binda endi á drápsvél Íran“ Klukkan tifar og enn langt í land Að minnsta kosti sex látnir eftir gíslatöku í matvöruverslun Gámaskip Samskipa bilaði við Færeyjar Trump segir Írani krúttlega og þeir geti ekki kúgað Bandaríkin Fimm látnir eftir skotárás í Kænugarði Skotið þrátt fyrir heimild frá hernum: Áhafnir tilkynna árásir á Hormússundi Funduðu með forstjóranum þrátt fyrir lögsókn Hormússundi lokað á ný Bretar og Frakkar ætla að leiða aðgerðir við Hormússund Hormússundið opið á ný Vopnaðir ræningjar héldu 25 í gíslingu í banka á Ítalíu D4vd handtekinn vegna gruns um að hafa banað táningsstúlku Mandelson veitt öryggisheimild þrátt fyrir að hafa fallið á bakgrunnsathugun Brothætt vopnahlé í Líbanon hefur tekið gildi Boðar tíu daga vopnahlé milli Ísraels og Líbanon Páfinn skaut föstum skotum að harðstjórum Íranir geti valið auðveldu leiðina eða þá erfiðu Stjórnvöld í Frakklandi vilja fá ríkisborgara lausan Sjá meira
Ný rannsókn sem leidd var af vísindamönnum Jet Propulsion Laboratory hjá NASA, bendir til þess að þessi gamla ályktun gæti verið röng. Í stað hafs megi finna lítið annað en lög af ís, vatni og krapa undir yfirborðinu, ekki ólíkt því sem finnst í sjónum á nærri pólum jarðarinnar. Títan er eitt af 274 tunglum Satúrnusar og næststærsta tungl sólkerfisins, á eftir Ganýmedes sem er á braut um Júpíter, en finna má fljótandi metan á yfirborði þess. Rannsóknin byggir á gömlum myndum frá geimfarinu Cassini sem flaug á árum áður kringum Satúrnus og ítreka vísindamennirnir sem framkvæmdu rannsóknina að þó engin ummerki lífs hafi fundist, gætu örverur fundist í því vatni sem finna má á Títan. Árið 2008 gáfu gögn úr Cassini til kynna að undir yfirborði tunglsins mætti finna neðanjarðarhaf úr vatni og ammoníaki. Til stendur að senda kjarnorkuknúinn dróna af stað til Títans, í fyrsta lagi árið 2028 en ferðalagið sjálft myndi síðan taka sex ár. Dragonfly er kjarnorkuknúinn þyrludróni sem verður á stærð við lítinn bíl og á hann að leita lífrænna sameinda og mögulegra ummerkja lífs á Títan. Ekki er hægt að reiða á sólarorku á Títan, vegna þykktar andrúmsloftsins og þarf dróninn því að vera kjarnorkuknúinn. Byggðu niðurstöður á afmyndun Títans Niðurstöður nýju rannsóknarinnar byggja á þeim mikla þyngdarkrafti sem Títan verður fyrir frá Satúrnus. Sama hlið Títans snýr alltaf að Satúrnus, eins og á við okkar eigið tungl, en vegna þessa mikla þyngdarkrafts frá Satúrnus teygist á tunglinu. Þegar mest er nær þessi afmyndun tíu metrum. Með því að greina þessa afmyndun á Títan og tímasetningar hennar í tengslum við hvenær tunglið verður fyrir mestum áhrifum frá Satúrnus, fengu vísindamennirnir þá niðurstöðu að ekki megi finna neðanjarðarhaf á Títan. Ef hafið væri þarna ætti enginn tímamunur að vera á því þegar Títan verður fyrir mestum áhrifum af þyngdarkröftum Satúrnusar og afmynduninni. Vísindamennirnir komust hins vegar að því að fimmtán klukkustunda tímamismunur var á þessu. Tölvulíkön gefa til kynna að áðurnefnd lög af ís, vatni og krapa nái á rúmlega 550 kílómetra dýpi. Að ysta íslagið sé um 170 kílómetrar að þykkt, áður en krapinn tekur við. Neðst er svo vatn sem gæti verið allt að tuttugu gráðu heitt, samkvæmt þessum líkönum. AP fréttaveitan hefur eftir Flavio Petricca, sem leiddi rannsóknina, að mögulegt sé að ísinn á Títan hafi verið frosinn og sé nú að þiðna, eða öfugt. Ekki sannfærður Fréttaveitan hefur þó einnig eftir Luciano Iess, sem leiddi rannsóknina úr upprunalegu gögnum Cassini, að honum þyki nýja rannsóknin ekki nægilega sannfærandi. Hún sé sannarlega áhugaverð en dugi ekki til svo hægt sé að segja almennilega til um að ekki megi finna haf undir yfirborðinu. Vísindamenn telja einnig að finna megi neðanjarðarhöf undir yfirborði Evrópu, tungls Júpíters, og Enkeladusar, annars tungls Satúrnusar.
Geimurinn Satúrnus Vísindi Mest lesið „Dreginn inn í umræðu þar sem engar staðreyndir eða neitt liggja fyrir“ Innlent Opnar sig um nauðgun: „Ég hélt náttúrulega þá að ég gæti bara ráðið við þetta“ Innlent Fyrstu vindmyllurnar komnar í Þorlákshöfn Innlent Vill þrjátíu milljarða vegna fyllerísfréttar Erlent Hlegið á þingi: „Ég er ekki hundrað ára“ Innlent Samfylking og Sjálfstæðisflokkur hækka flugið Innlent Vilja festa símabannið í lög Erlent Reyndi að greiða með ellefu þúsund króna seðli Innlent Grunaðir um að táldraga táningsstúlkur Innlent Mandarínönd heillar við Hamarkotslæk Innlent Fleiri fréttir Vilja festa símabannið í lög Vill þrjátíu milljarða vegna fyllerísfréttar D4vid ákærður fyrir að myrða táningsstúlku Utankjörfundur fer vel af stað og fylgið að setjast Stór skálfti í Japan og flóðbylgjuviðvörun gefin út Bandamaður Rússa vann stórsigur í Búlgaríu Faðirinn skaut sjö börn sín til bana og eitt til viðbótar Starmer á leið á átakafund í þinginu Stjórnvöld í Tehran sögð orðin afhuga samningaviðræðum Barist á hafi úti Átta börn látin eftir skotárás „Það er kominn tími til að binda endi á drápsvél Íran“ Klukkan tifar og enn langt í land Að minnsta kosti sex látnir eftir gíslatöku í matvöruverslun Gámaskip Samskipa bilaði við Færeyjar Trump segir Írani krúttlega og þeir geti ekki kúgað Bandaríkin Fimm látnir eftir skotárás í Kænugarði Skotið þrátt fyrir heimild frá hernum: Áhafnir tilkynna árásir á Hormússundi Funduðu með forstjóranum þrátt fyrir lögsókn Hormússundi lokað á ný Bretar og Frakkar ætla að leiða aðgerðir við Hormússund Hormússundið opið á ný Vopnaðir ræningjar héldu 25 í gíslingu í banka á Ítalíu D4vd handtekinn vegna gruns um að hafa banað táningsstúlku Mandelson veitt öryggisheimild þrátt fyrir að hafa fallið á bakgrunnsathugun Brothætt vopnahlé í Líbanon hefur tekið gildi Boðar tíu daga vopnahlé milli Ísraels og Líbanon Páfinn skaut föstum skotum að harðstjórum Íranir geti valið auðveldu leiðina eða þá erfiðu Stjórnvöld í Frakklandi vilja fá ríkisborgara lausan Sjá meira