Leyndar­dómar flug­vallarins í Denver: Dómsdagsbyrgi, hakakrossar og blár hestur með rauð­glóandi augu

Í nýjasta þætti Skuggavaldsins rekja Hulda Þórisdóttir og Eiríkur Bergmann hvernig Denver International Airport, oft kallaður DIA, varð að eins konar safnhaug fyrir ólíkar samsæriskenningar. Flugvöllurinn var formlega opnaður 28. febrúar 1995 eftir tafir og gríðarlega framúrkeyrslu á kostnaðaráætlunum. Völlurinn var gríðarstór og reistur um 30 kílómetrum frá borginni. Flugvöllur framtíðarinnar sögðu borgaryfirvöld. Flugvöllur yfirhylmingar sögðu þeir tortryggnustu sem furðuðu sig á gríðarlegum kostnaði, stærð og staðsetningu.

Sögusagnirnar nærðust meðal annars á metnaðarfullu, sjálfvirku farangurskerfi sem átti að hleypa flugvellinum í hóp þeirra fremstu í heiminum. Kerfið reyndist hins vegar þunglamalegt í framkvæmd og varð fljótlega að athlægi. Til þess að hýsa þennan tæknidraum hafði verið byggt víðfeðmt gangakerfi með alls kyns flóknum innviðum djúpt undir yfirborðinu. Þar varð til neðanjarðarveröld sem reyndist frjósamur jarðvegur fyrir kenningar um leynigöng, lokuð svæði og jafnvel dómsdagsbyrgi fyrir útvalda.

Dularfullur blær

Ofanjarðar bætti flugvöllurinn óvitandi í sögusagnirnar með áberandi listaverkum sem vöktu undrun. Þekktast er hin risavaxna bláa hestastytta með rauðglóandi augun sem gnæfir yfir aðkomuna að vellinum. Dularfullur blær verksins varð enn sterkari þegar listamaðurinn, Luis Jiménez, lést í slysi við vinnu á styttunni, sem fékk fljótlega viðurnefnið „Blucifer“.“

Skipulag flugbrautanna hefur sömuleiðis verið dregið inn í kenningarnar. Sumum þykir mynd þeirra á korti minna á hakakross og hefur hönnunin því orðið að lífseigu „sönnunargagni“ í huga þeirra sem leita að dýpri merkingu. Skýring verkfræðinganna er þó mun einfaldari. Hönnunin á að tryggja öryggi og hámarksafköst óháð því hvaðan vindurinn blæs, sem er mikilvægt á svæði þar sem veðurfar er óútreiknanlegt.

Léku sér með orðsporið

Það sem gerir Denver-flugvöll einstakan í heimi samsæriskenninga er þó hvernig stjórnendur hans ákváðu að bregðast við öllu umtalinu. Í stað þess að reyna að þagga niður í sögusögnunum með þjósti ákvað flugvöllurinn að leika með orðsporið og slá þannig vopnin úr höndum samsærissinna. Á undanförnum árum hafa flugvallarstjórnendur sett upp auglýsingar og skilti við framkvæmdasvæði sem vísa beint í samsæriskenningarnar með miklum húmor. Í heimi þar sem flugvellir eru gjarnan einsleitir og óspennandi varð Denver skyndilega af stað með persónuleika sem fólk talar um.

Saga flugvallarins er jafnframt góð áminning um það sem sálfræðingar hafa lengi bent á. Mannshugurinn er í eðli sínu mynsturvél. Við tengjum saman punkta, leitum að merkingu og fyllum upp í eyðurnar þegar við stöndum frammi fyrir einhverju sem er risavaxið, flókið og að hluta til hulið. Denver-flugvöllurinn sýnir okkur hvernig slík leit getur getið af sér skemmtilegar flökkusögur, en líka hvernig stofnun getur náð stjórn á eigin frásögn með því að þora að taka þátt í henni.