Aðgerðarleysi er ákvörðun, hún bitnar á börnunum Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 5. febrúar 2026 08:32 Yfirlýsing yfir 60 leikskólastjóra Reykjavíkurborgar, sem birtist í gær, er þung og alvarleg áminning til borgaryfirvalda. Hún er ekki skrifuð í fljótfærni né í uppnámi heldur skrifuð af fagfólki sem hefur um árabil borið ábyrgð á einu mikilvægasta verkefni samfélagsins: velferð og menntun ungra barna. Þegar slíkur hópur lýsir yfir vaxandi efasemdum um hvort borgin ætli sér yfir höfuð að axla ábyrgð, þá ber að hlusta. Leikskólastjórar benda á það sem margir hafa lengi séð, að skortur sé á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum borgarinnar. Þau orða það skýrt: „Okkur verður sífellt ljósara að skortur er á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum Reykjavíkurborgar. Þær umbætur eru óaðskiljanleg forsenda þess að tryggja börnum faglegt, vandað og ekki síður öruggt námsumhverfi.“ Þetta er kjarni málsins. Starfsaðstæður leikskólastarfsfólks eru ekki sérhagsmunamál starfsstéttar heldur bein forsenda fyrir öryggi, stöðugleika og gæðum í leikskólastarfi. Starfi sem er bein forsenda þess að samfélagið okkar fúnkeri. Þegar aðgerðir dragast og lausnir eru sífellt settar í nefndir, greiningar og framtíðaráform, bitnar það fyrst og fremst á börnunum. Það sem gerir stöðuna enn alvarlegri er að þetta er ekki óleysanlegt vandamál. Leikskólastjórar benda sjálfir á að þau hafi horft upp á hæft og reynslumikið fagfólk yfirgefa Reykjavík til annarra sveitarfélaga, sveitarfélaga sem hafa brugðist hraðar við og af meiri festu við sömu áskoranir. Þetta sýnir að vandinn snýst ekki um að „ekki sé hægt að gera neitt“. Hann snýst um pólitíska forgangsröðun. Borgaryfirvöld hafa dregið lappirnar, meðal annars af ótta við að raska jafnréttissjónarmiðum eða gera breytingar sem kalla á raunverulegt fjármagn og pólitískt þor. En jafnrétti næst ekki með aðgerðaleysi. Það næst með því að bæta raunverulegar aðstæður í þeim störfum sem samfélagið byggir á, störfum sem eru að stórum hluta unnin af konum. Reykjavíkurborg getur ekki unað við að vera eftirá í þessum málum. Hún getur ekki sætt sig við að missa fagfólk vegna þess að hún þorir ekki að taka skref sem aðrir hafa þegar stigið. Og hún getur ekki talað um metnað í menntamálum á sama tíma og hún bregst leikskólastarfinu, fyrsta skólastigi barnanna. Nú er komið að borgaryfirvöldum að standa í lappirnar. Að sýna í verki, ekki aðeins í orði, að börn og starfsfólk leikskóla séu sett í forgang. Yfirlýsing leikskólastjóra er ekki árás, hún er ákall um ábyrgð. Það ákall ber að taka alvarlega, og það strax. Höfundur er uppeldisfræðingur og býður sig fram á lista Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Leikskólar Mest lesið Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Yfirlýsing yfir 60 leikskólastjóra Reykjavíkurborgar, sem birtist í gær, er þung og alvarleg áminning til borgaryfirvalda. Hún er ekki skrifuð í fljótfærni né í uppnámi heldur skrifuð af fagfólki sem hefur um árabil borið ábyrgð á einu mikilvægasta verkefni samfélagsins: velferð og menntun ungra barna. Þegar slíkur hópur lýsir yfir vaxandi efasemdum um hvort borgin ætli sér yfir höfuð að axla ábyrgð, þá ber að hlusta. Leikskólastjórar benda á það sem margir hafa lengi séð, að skortur sé á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum borgarinnar. Þau orða það skýrt: „Okkur verður sífellt ljósara að skortur er á raunverulegum skilningi á nauðsyn þess að bæta starfsumhverfi í leikskólum Reykjavíkurborgar. Þær umbætur eru óaðskiljanleg forsenda þess að tryggja börnum faglegt, vandað og ekki síður öruggt námsumhverfi.“ Þetta er kjarni málsins. Starfsaðstæður leikskólastarfsfólks eru ekki sérhagsmunamál starfsstéttar heldur bein forsenda fyrir öryggi, stöðugleika og gæðum í leikskólastarfi. Starfi sem er bein forsenda þess að samfélagið okkar fúnkeri. Þegar aðgerðir dragast og lausnir eru sífellt settar í nefndir, greiningar og framtíðaráform, bitnar það fyrst og fremst á börnunum. Það sem gerir stöðuna enn alvarlegri er að þetta er ekki óleysanlegt vandamál. Leikskólastjórar benda sjálfir á að þau hafi horft upp á hæft og reynslumikið fagfólk yfirgefa Reykjavík til annarra sveitarfélaga, sveitarfélaga sem hafa brugðist hraðar við og af meiri festu við sömu áskoranir. Þetta sýnir að vandinn snýst ekki um að „ekki sé hægt að gera neitt“. Hann snýst um pólitíska forgangsröðun. Borgaryfirvöld hafa dregið lappirnar, meðal annars af ótta við að raska jafnréttissjónarmiðum eða gera breytingar sem kalla á raunverulegt fjármagn og pólitískt þor. En jafnrétti næst ekki með aðgerðaleysi. Það næst með því að bæta raunverulegar aðstæður í þeim störfum sem samfélagið byggir á, störfum sem eru að stórum hluta unnin af konum. Reykjavíkurborg getur ekki unað við að vera eftirá í þessum málum. Hún getur ekki sætt sig við að missa fagfólk vegna þess að hún þorir ekki að taka skref sem aðrir hafa þegar stigið. Og hún getur ekki talað um metnað í menntamálum á sama tíma og hún bregst leikskólastarfinu, fyrsta skólastigi barnanna. Nú er komið að borgaryfirvöldum að standa í lappirnar. Að sýna í verki, ekki aðeins í orði, að börn og starfsfólk leikskóla séu sett í forgang. Yfirlýsing leikskólastjóra er ekki árás, hún er ákall um ábyrgð. Það ákall ber að taka alvarlega, og það strax. Höfundur er uppeldisfræðingur og býður sig fram á lista Miðflokksins.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun