Varnir Evrópu Arnór Sigurjónsson skrifar 16. febrúar 2026 13:02 Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Arnór Sigurjónsson Öryggis- og varnarmál Mest lesið Burt með bölvað ofstækið Hjörtur Magni Jóhannsson Skoðun Sundlaugin er ekki vandamálið Unnur Helga Óttarsdóttir Skoðun Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson Skoðun Afföll í laxeldi Kristján Ingimarsson Skoðun Hægrisveiflan hættulega Samúel Guðmundsson Skoðun Til hamingju, Runólfur! Ragnar Freyr Ingvarsson Skoðun Á ykkar vakt! Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Skógrækt er þjóðaröryggismál Auður Elva Kjartansdóttir Skoðun Heilsugæslan miðaldra Hildur Svavarsdóttir Skoðun Hvað hafa börnin gert fyrir okkur? Skoðun Skoðun Skoðun Norræna módelið: Af hverju refsum við kaupendum en ekki þeim sem selja? Drífa Snædal skrifar Skoðun Hvað hafa börnin gert fyrir okkur? skrifar Skoðun Hugmyndakassinn Perla Hafþórsdóttir skrifar Skoðun Losun Íslands á jarðefnaeldsneyti og ómarkviss og ósanngjörn skattheimt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Hvar endar ráðaleysið? Þegar sveitarfélögin eru komin í gildru skammtímaniðurskurðar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvers virði er verndarskyldan ef upplýsingagjöfin skapar hættuna? Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Óðinn heldur fyrir heila augað Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hneykslan og hræsni: Hvers vegna sum hatursorðræða er ásættanleg en önnur ekki Ian McDonald skrifar Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar skrifar Skoðun Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson skrifar Skoðun Sundlaugin er ekki vandamálið Unnur Helga Óttarsdóttir skrifar Skoðun Það er ekki nóg að hækka róminn Þorgrímur Sigmundsson skrifar Skoðun Má manneskja skipta um trú — og halda lífi? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Tilkoma gervigreindar – kötturinn í Undralandi? Ólafur Aron Sveinsson skrifar Skoðun Veistu hvaða netvíti á að varast? Vilhjálmur Alvar Þórarinsson skrifar Skoðun Borgarnesréttlætið – saga úr umferðinni Guðmundur H Guðjónsson skrifar Skoðun Viðskiptaráð og Láki jarðálfur Andri Snær Magnason skrifar Skoðun Fertugt félag sem ætlar ekki að setjast í helgan stein Guðrún Barbara Tryggvadóttir skrifar Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun Um fóbíu og hatur á Íslam Sverrir Agnarsson skrifar Skoðun Gerast enn kraftaverk á Íslandi? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðey – perla í dvala Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Er öryggi barna sökkvandi skip? Alfa Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar Skoðun Það sem allir vilja hafa – en enginn vill sjá S. Hjörtur Guðjónsson skrifar Skoðun Burt með bölvað ofstækið Hjörtur Magni Jóhannsson skrifar Skoðun Tíu ár af skattfrjálsri ráðstöfun Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og villts fisks Ingvi Örn Þorsteinsson skrifar Skoðun Til hamingju, Runólfur! Ragnar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Heilsugæslan miðaldra Hildur Svavarsdóttir skrifar Sjá meira
Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur.
Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson Skoðun
Skoðun Norræna módelið: Af hverju refsum við kaupendum en ekki þeim sem selja? Drífa Snædal skrifar
Skoðun Losun Íslands á jarðefnaeldsneyti og ómarkviss og ósanngjörn skattheimt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Hvar endar ráðaleysið? Þegar sveitarfélögin eru komin í gildru skammtímaniðurskurðar Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Hvers virði er verndarskyldan ef upplýsingagjöfin skapar hættuna? Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar
Skoðun Hneykslan og hræsni: Hvers vegna sum hatursorðræða er ásættanleg en önnur ekki Ian McDonald skrifar
Skoðun Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson skrifar
Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar
Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar
Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson Skoðun