Varnir Evrópu Arnór Sigurjónsson skrifar 16. febrúar 2026 13:02 Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Arnór Sigurjónsson Öryggis- og varnarmál Mest lesið Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega Skoðun The EU Referendum Dorrit Moussaieff Skoðun Mun ESB hjálpa við vegagerð á Íslandi? Jón Þorvaldur Heiðarsson Skoðun Halldór 29.08.26 Halldór Skoðun Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvað græði ég á að segja já? Björn B Björnsson skrifar Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega skrifar Skoðun Þyrnirinn sem náði í gegn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Stærsta lygin Sverrir Björnsson skrifar Skoðun Hver á þennan bústað, já eða nei? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Stjórnum okkur sjálf og höfum áhrif í Evrópu Viktor Orri Valgarðsson skrifar Skoðun Hvers virði er velvild Trump? Paal Frisvold skrifar Skoðun Lýðræðisveislan 2026 Birgir Björn Sigurjónsson skrifar Skoðun Ungum Íslendingum er betur borgið utan ESB Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Veistu hvaða sírenur syngja til þín? Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Það er sitthvað bogið við banana Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun Já fyrir íslenskuna! Logi Einarsson skrifar Skoðun Segðu ekki nei, segðu kannski, kannski, kannski Hólmar Örn Finnsson skrifar Skoðun Hverjum treystir þú? María Rut Kristinsdóttir skrifar Skoðun Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ryksugan hans Halldórs Svanhvít Aðalsteinsdóttir skrifar Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Barist fyrir veröld sem var Elías Þórsson skrifar Skoðun Við höfum tekið margar góðar ákvarðanir Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Kjósum með opnum huga Kristín A. Árnadóttir skrifar Skoðun Um Kanada og Ísland Eliza Reid skrifar Sjá meira
Öryggisráðstefnunni í Munich er lokið. Ræða Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna gerði lítið til að friða efasemdir Evrópubúa um stefnu Bandaríkjanna í heimsmálum hvort heldur það lítur að sameiginlegum vörnum, mannréttindum eða loftslagsmálum þó svo að hann sýndi meiri kurteisi en Vance, varaforseti gerði í fyrra á sama vettvangi. Og stjórnmálamenn Evrópu tóku eftir því að lokinni þátttöku í öryggisráðstefnunni heimsótti Rubio aðeins fulltrúa mestu afturhaldsafla innan ESB ríkjanna sem hafa sýnt Rússlandi mestu þjónkun, þá Orban, forsætisráðherra Ungverjalands og Figo forsætisráðherra Slóvakíu. Niðurstaðan er eftir sem áður sú að Evrópa verði að geta staðið á eigin fótum í að verja sameiginleg gildi og áherslur í öryggis- og varnarmálum, styðja Úkraínu gegn árásarstríði Rússlands þó svo að Bandaríkin skili auðu, tryggja sjálfstæði og fullveldi aðildarríkjanna og efnahagslegan framgang álfunnar þrátt fyrir tollastríð Trumps. Á sama tíma gera allir sér grein fyrir því að það verkefni að venja Evrópu af því að vera í skjóli Bandaríkjanna er risastórt. Á hernaðarsviðinu eru þetta helstu áskoranirnar á næstu 5-8 árum: Stærsta og erfiðasta áskorunin er að koma á fót gervitunglabelti í himingeimnum sem getur komið í stað bandaríska kerfisins hvað varðar upplýsingaöflun, eftirlit með landsvæðum og staðsetningu skotmarka. Þar á eftir kemur nauðsyn þess að þróa og framleiða meðaldræg og langdræg kjarnorkuvopn til viðbótar þeim strategísku eldflaugum sem Frakkar og Bretar ráða nú þegar yfir. Þetta er nauðsynlegt til að leysa kjarnorkuregnhlíf Bandaríkjanna af hólmi, en Rússar hafa staðsett vopn af þessari tegund bæði í Belarús og Kalingrad. Þjóðverjar og Svíar munu þurfa að taka þátt í þessu verkefni. Fjölga þarf í herjum Evrópu og koma á fót sameiginlegri herstjórn. Hugsanlegt er að ef Bandaríkin draga úr eða minnka þátttöku sína í NATO að þá yfirtaki ESB þessa kjarnastarfsemi undir stjórn evrópsks hershöfðingja. Efla þarf flutningagetu Evrópu með langdrægum flutningavélum. Samræma þarf vopnaframleiðslu þannig að einstök ríki keppi ekki lengur hvort við annað og stuðla þarf að fjöldaframleiðslu. Evrópa getur ekki lengur reitt sig alfarið á bandarísk vopn þar sem uppfærslur og varahlutir eru á hendi þeirra síðarnefndu. Sem dæmi má nefna hinar fullkomnu og háþróuðu F-35 orustuþotur sem margar Evrópuþjóðir hafa keypt. Gangi þetta eftir verður Evrópa í stakk búin til að standa sem sjálfstætt afl á meginlandinu með slagkraft sem hvorki Rússland eða Bandaríkin geta horft framhjá. Evrópa yrði þá verðugur bandamaður! Höfundur er varnarmálasérfræðingur.
Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar