Verra að vera í bíl en gangandi í svifrykinu Bjarki Sigurðsson skrifar 16. febrúar 2026 13:10 Hjalti Már Björnsson er formaður Félags lækna gegn náttúruvá. Vísir/Arnar Í mikilli svifryksmengun er betra að fara labbandi í vinnuna en keyrandi, að sögn formanns Félags lækna gegn umhverfisvá. Erlendar rannsóknir sýna að tíðni hjartaáfalla og heilablóðfalla aukist þá daga sem mengun er mikil. Enn mælist svifryksmengun langt yfir heilsuverndarmörkum við helstu umferðargötur Reykjavíkur. Ekkert rykbindiefni er til á landinu og því erfitt að bregðast við menguninni. Krabbameinsvaldandi Hjalti Már Björnsson, formaður Félags lækna gegn umhverfisvá, segir þessa miklu mengun alvarlegra mál en margir geri sér grein fyrir. „Svifrykið sem við búum við hér á höfuðborgarsvæðinu, og sennilegast á Akureyri, þessa dagana í froststillunum er mjög skaðlegt fyrir okkur öll. Þetta eykur tíðnina á hjartaáföllum og heilablóðföllum, þetta er krabbameinsvaldandi og í þessu svifryki eru baneitraðar hárfínar agnir sem eru að berast inn í líkamann og valda okkur heilsutjóni,“ segir Hjalti. Langtímaáhrifin safnast upp Erlendar rannsóknir sýni að tíðni hjartaáfalla og heilablóðfalla aukist þá daga sem svifryksmengun mælist mikil. Þá sé einnig algengt að afleiðingar birtist ekki fyrr en löngu síðar. „Það bendir allt til þess að þetta hafi langvarandi skaðleg áhrif á okkur. Alveg eins og við vitum að þegar einhver er að reykja veldur það ekki krabbameini yfir nóttu en langtímaáhrifin safnast upp. Vísindin benda til þess að nákvæmlega sama eigi við um loftmengunina í borginni í dag,“ segir Hjalti. Verra að vera í bíl Hann segir það verra fyrir viðkvæma að keyra í slíkri mengun en að ganga. „Bílarnir eru þeir sem bera ábyrgð á þessari svifryksmengun. Fólk gleymir því oft að mesti styrkurinn er í umferðaræðunum. Þannig að þeir sem sitja í bílunum í útblæstrinum frá bílnum á undan og í rykinu sem þyrlast upp frá bílunum í kring verða fyrir mestu menguninni,“ segir Hjalti. Loftgæði Reykjavík Akureyri Kópavogur Garðabær Hafnarfjörður Seltjarnarnes Mosfellsbær Umhverfismál Umferð Heilsa Loftslagsmál Bílar Nagladekk Heilbrigðismál Samgöngur Mest lesið Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Fleiri fréttir Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Maðurinn sem lést var Íslendingur Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Fleiri foreldrar sem störfuðu í EES geti átt rétt á skaðabótum Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Bakar til góðs næsta sólarhringinn Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Sjá meira
Enn mælist svifryksmengun langt yfir heilsuverndarmörkum við helstu umferðargötur Reykjavíkur. Ekkert rykbindiefni er til á landinu og því erfitt að bregðast við menguninni. Krabbameinsvaldandi Hjalti Már Björnsson, formaður Félags lækna gegn umhverfisvá, segir þessa miklu mengun alvarlegra mál en margir geri sér grein fyrir. „Svifrykið sem við búum við hér á höfuðborgarsvæðinu, og sennilegast á Akureyri, þessa dagana í froststillunum er mjög skaðlegt fyrir okkur öll. Þetta eykur tíðnina á hjartaáföllum og heilablóðföllum, þetta er krabbameinsvaldandi og í þessu svifryki eru baneitraðar hárfínar agnir sem eru að berast inn í líkamann og valda okkur heilsutjóni,“ segir Hjalti. Langtímaáhrifin safnast upp Erlendar rannsóknir sýni að tíðni hjartaáfalla og heilablóðfalla aukist þá daga sem svifryksmengun mælist mikil. Þá sé einnig algengt að afleiðingar birtist ekki fyrr en löngu síðar. „Það bendir allt til þess að þetta hafi langvarandi skaðleg áhrif á okkur. Alveg eins og við vitum að þegar einhver er að reykja veldur það ekki krabbameini yfir nóttu en langtímaáhrifin safnast upp. Vísindin benda til þess að nákvæmlega sama eigi við um loftmengunina í borginni í dag,“ segir Hjalti. Verra að vera í bíl Hann segir það verra fyrir viðkvæma að keyra í slíkri mengun en að ganga. „Bílarnir eru þeir sem bera ábyrgð á þessari svifryksmengun. Fólk gleymir því oft að mesti styrkurinn er í umferðaræðunum. Þannig að þeir sem sitja í bílunum í útblæstrinum frá bílnum á undan og í rykinu sem þyrlast upp frá bílunum í kring verða fyrir mestu menguninni,“ segir Hjalti.
Loftgæði Reykjavík Akureyri Kópavogur Garðabær Hafnarfjörður Seltjarnarnes Mosfellsbær Umhverfismál Umferð Heilsa Loftslagsmál Bílar Nagladekk Heilbrigðismál Samgöngur Mest lesið Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Innlent Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Fleiri fréttir Formaður VG fékk táragas í augun: „Þá er eins og fjandinn sé laus“ Nafn mannsins sem lést á Gæsavatnaleið Lést í starfsmannaferð: „Við tökum einn dag í einu“ „Það borgar enginn rafmagnsreikninginn með læk-hnappnum“ Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Maðurinn sem lést var Íslendingur Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Fleiri foreldrar sem störfuðu í EES geti átt rétt á skaðabótum Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Bakar til góðs næsta sólarhringinn Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Sjá meira