Bakka­kot er ekki frá­vik. Þetta er kerfi sem brást

Áður en fólk fer að rífast um orð, titla og ábyrgð vil ég setja eitt á borðið.

Stærsti hryllingurinn í Bakkakotsmálinu er ekki bara það sem börnin segjast hafa orðið fyrir. Það er líka að börn hafi verið send þangað áfram eftir að upp komst um ofbeldi. Þá erum við ekki að tala um misskilning. Þá erum við að tala um kerfisbrest.

Og þegar kerfi bregst börnum, þá á það að hafa afleiðingar. Ekki bara í formi yfirlýsinga, heldur í formi ákvarðana sem sjást, mælast og standa.

Þetta viljum við sjá strax

Við þurfum ekki fleiri falleg orð. Við þurfum plan sem stenst dagsljós. Plan sem er birt opinberlega og hægt er að fylgjast með viku fyrir viku.

Ég vil sjá þetta, strax.

Í fyrsta lagi sjálfstæða rannsókn með skýru umboði og skyldu til að skila opinberri skýrslu. Ekki innanhúss úttekt sem endar í skúffu.

Í öðru lagi opinbera tímalínu. Hvað verður gert, hvenær, af hverjum og hver ber ábyrgð á framkvæmdinni. Nöfn og dagsetningar. Ekki óljósar tilkynningar sem hverfa í loftið.

Í þriðja lagi skýra forgangsröðun í fjármagni og mannafla. Ef þetta er forgangsmál, þá á það að sjást á því hvernig kerfið er mannað og hvernig úrræðum er forgangsraðað.

Í fjórða lagi raunverulegan stuðning við þau sem stíga fram og þau sem lifa með afleiðingunum. Ekki bara boð, heldur aðgengi, útfærsla og eftirfylgni.

Í fimmta lagi ábyrgð. Það verður að liggja fyrir hverjir tóku ákvörðanirnar, hverjir höfðu eftirlit og hvaða ferlar brugðust. Og ef fólk brást í starfi, þá á það að hafa afleiðingar. Kerfið lærir ekki nema það kosti eitthvað að bregðast.

Þetta er ekki einangrað dæmi

Það sem gerir svona mál enn þyngra er að þetta er of nálægt okkur til að afgreiða það sem eitthvert gamalt hryllingsbrot sem tilheyrir annarri tíð.

Svona gerist þegar barn er að öskra á stuðning og kerfið heyrir bara truflun. Þegar vanlíðan birtist sem áhættuhegðun og viðbragðið verður refsing, skömm og þrýstingur, í stað þess að grípa, lesa í merkin og byggja upp. Þetta er jarðvegur sem kerfi búa til. Og svo stendur fólk hissa þegar brotin verða mörg.

Við þurfum að þora að horfast í augu við það sem samfélagið hefur lengi hunsað. Að barnavernd og velferðarkerfi geta verið hættuleg þegar eftirlit er veikt, ábyrgð óskýr og enginn vill viðurkenna mistök.

Fundur 4. mars og þögn sem hjálpar engum

Ég og Nonni Lobo eigum staðfestan fund með heilbrigðisráðherra 4. mars 2026. Sá fundur snýst ekki um Bakkakot sem einstakt mál. Hann snýst um stærri myndina, börn sem kerfið bregst og hvernig við knýjum fram breytingar sem sjást í verki, ekki bara í orðum.

Ég sendi mennta og barnamálaráðherra Ingu Sæland tölvupóst og persónuleg skilaboð 11. janúar og hef ekki fengið neitt svar eða viðbrögð. Skilaboðin fóru í gegn. Þögnin hjálpar engum.

Við erum ekki að leita að átökum. Við sækjumst eftir samtali og lausnum. Við viljum vera rödd þeirra barna og þeirra aðstandenda sem geta ekki alltaf, vilja ekki, eða þora ekki að stíga fram. Það má ekki vera þannig að fólk þurfi að verða opinbert fórnarlamb til að fá kerfið til að hlusta.

Strax í dag

Ég stend að Strax í dag vegna þess að ég er búinn að fá nóg af því hvernig þessi mál enda. Við fáum bylgju, við fáum reiði, við fáum falleg orð, og svo róast allt. Þá stendur fólk eftir með sömu örin og sama kerfið heldur áfram.

Þess vegna leggjum við áherslu á mælanlegar kröfur, opinbera birtingu, dagsetningar og ábyrgðaraðila. Það er eina leiðin til að tryggja að þetta verði ekki bara næsta mál sem fer í gegnum fréttahringinn.

Bakkakot á ekki að verða enn ein bylgjan sem fer. Þetta á að verða vendipunktur sem skilar breytingum sem sjást, mælast og haldast.

Ef kerfið brást börnum, þá þarf kerfið að viðurkenna það, læra af því og breytast. Hratt. Og það þarf að kosta. Annars lærir það ekki neitt.

Höfundur er viðurkenndur markþjálfi og stofnandi Strax í dag.