Styðjum við STEM greinar í grunnskóla Guðríður Eldey Arnardóttir skrifar 20. febrúar 2026 10:00 Nú þegar augu okkar beinast að stöðu íslenska skólakerfisins í samanburði við önnur lönd og ekki síður þeirri hnignun sem þar hefur átt sér stað á undanförnum árum megum við ekki missa sjónar á því að styðja áfram við öfluga raungreinakennslu. Íslensku álverin framleiða ál með lægst kolefnisspor í heimi. Mestu skiptir þar máli að raforkan sem notuð er við álframleiðsluna er endurnýjanleg orka sem losar ekki koltvísýring. En það er fleira sem kemur til. Íslensku álverin búa yfir miklum mannauði. Þar starfa sérfræðingar í iðngreinum, tæknigreinum og raunvísindum. Þeirra vegna er kolefnislosun framleiðsluferlanna sjálfra með því lægsta sem fræðilega er hægt að ná miðað við núverandi tækni. Daglega mæta þessir sérfræðingar nýjum áskorunum í viðleitni sinni að lækka kolefnisspor framleiðslunnar enn frekar. Innan álveranna á sér nefnilega stað mikil nýsköpun og frumkvöðlastarf, bæði þegar kemur að lækkun kolefnissporsins sem og bættri nýtingu hráefna. Fjöldi nýsköpunarfyrirtækja hefur náð að vaxa og dafna í tengslum við áliðnaðinn á Íslandi og víða er verið að skapa umhverfisvænni lausnir í álframleiðslu; nýsköpun sem teygir sig út fyrir landsteinana. Allt þetta góða og mikilvæga starf sem hér er upp talið byggir á sterku skólakerfi og þá fyrst og fremst sterkum grunni í tækni- og raungreinum. Það er í grunnskólanum sem við kveikjum áhuga nemenda á tækni og raungreinum og því miður er raungreinakennsla á undanhaldi í mörgum grunnskólum. Þar má benda á að samkvæmt nýjustu niðurstöðum PISA hefur hlutfall nemenda sem búa yfir afburðahæfni í náttúrufræði hríð lækkað og er nú einungis 2% þegar meðaltal OECD-ríkja er 7%. Tæplega 5% nemenda búa yfir afburðahæfni í stærðfræði þar sem meðaltal OECD er 8,7%. Samkeppnishæfi Íslands ræðst meðal annars af krafti og dugnaði til nýsköpunar í tækni og vísindum og þá ekki hvað síst vegna vel menntaðs tækni- og raungreinafólks. Grunnur að náttúrulæsi og áhuga á raungreinum er lagður í grunnskóla af vel menntuðum náttúrufræðikennurum og ekki hvað síst með því að leggja krefjandi verkefni fyrir efnilega nemendur. Gleymum því ekki, þótt umbótaverkefnin séu ærin og brýn í grunnskólum landsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samáls. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðríður Eldey Arnardóttir Mest lesið Útlendingarnir sem við Íslendingar erum sjálf Karen María Jónsdóttir Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Jájájá ... dæsti ráðherrann Kristín Helga Gunnarsdóttir Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson Skoðun Hversu rík erum við í raun? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun Látum hina borga Ingólfur Sverrisson Skoðun Vel upplýst þjóð neitar að láta spila með sig Ágúst Valves Jóhannesson Skoðun Af ávöxtunum skuluð þér þekkja þá María Gunnarsdóttir Skoðun Hvort hefja eigi inngöngu í ESB Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Bumbubað Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífseigla gæskunnar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Hvað gerir Íslendinga einstaka? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Vel upplýst þjóð neitar að láta spila með sig Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Börn á krossurum á gangstéttum höfuðborgarsvæðisins Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Háannatími má ekki vera griðland fyrir leyfislausan rekstur Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvort hefja eigi inngöngu í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Hversu rík erum við í raun? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Svona gera menn ekki Halldór Auðar Svansson skrifar Skoðun Námsefnisgerð: Nýtum það sem þegar er til Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Af ávöxtunum skuluð þér þekkja þá María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Jájájá ... dæsti ráðherrann Kristín Helga Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Útlendingarnir sem við Íslendingar erum sjálf Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Látum hina borga Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Reiður Hjólabúi Geirdís Hanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður skýringin á vanlíðan karla Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hafa íslenskir neytendur lakari rétt en evrópskir? Arngrímur Stefánsson skrifar Skoðun Hagfræði almennings Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Veit „óvinur númer eitt“ að hann er númer eitt? Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun Að loka augunum fyrir hinu augljósa Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Færeyingar eru ekki í ESB en… Sigurður Steinar Ásgeirsson skrifar Skoðun Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð Jóhannes Óli Sveinsson skrifar Skoðun Upplýsingaóreiða ráðherra Hörður Þorsteinsson skrifar Skoðun Öll trixin í bókinni Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Dagur í lífi Íslendinga árið 2040 Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Skólafrí - skelfing eða sæla Fjalar Freyr Einarsson skrifar Skoðun Sagan um afganginn sem hvarf Stefán Vagn Stefánsson skrifar Sjá meira
Nú þegar augu okkar beinast að stöðu íslenska skólakerfisins í samanburði við önnur lönd og ekki síður þeirri hnignun sem þar hefur átt sér stað á undanförnum árum megum við ekki missa sjónar á því að styðja áfram við öfluga raungreinakennslu. Íslensku álverin framleiða ál með lægst kolefnisspor í heimi. Mestu skiptir þar máli að raforkan sem notuð er við álframleiðsluna er endurnýjanleg orka sem losar ekki koltvísýring. En það er fleira sem kemur til. Íslensku álverin búa yfir miklum mannauði. Þar starfa sérfræðingar í iðngreinum, tæknigreinum og raunvísindum. Þeirra vegna er kolefnislosun framleiðsluferlanna sjálfra með því lægsta sem fræðilega er hægt að ná miðað við núverandi tækni. Daglega mæta þessir sérfræðingar nýjum áskorunum í viðleitni sinni að lækka kolefnisspor framleiðslunnar enn frekar. Innan álveranna á sér nefnilega stað mikil nýsköpun og frumkvöðlastarf, bæði þegar kemur að lækkun kolefnissporsins sem og bættri nýtingu hráefna. Fjöldi nýsköpunarfyrirtækja hefur náð að vaxa og dafna í tengslum við áliðnaðinn á Íslandi og víða er verið að skapa umhverfisvænni lausnir í álframleiðslu; nýsköpun sem teygir sig út fyrir landsteinana. Allt þetta góða og mikilvæga starf sem hér er upp talið byggir á sterku skólakerfi og þá fyrst og fremst sterkum grunni í tækni- og raungreinum. Það er í grunnskólanum sem við kveikjum áhuga nemenda á tækni og raungreinum og því miður er raungreinakennsla á undanhaldi í mörgum grunnskólum. Þar má benda á að samkvæmt nýjustu niðurstöðum PISA hefur hlutfall nemenda sem búa yfir afburðahæfni í náttúrufræði hríð lækkað og er nú einungis 2% þegar meðaltal OECD-ríkja er 7%. Tæplega 5% nemenda búa yfir afburðahæfni í stærðfræði þar sem meðaltal OECD er 8,7%. Samkeppnishæfi Íslands ræðst meðal annars af krafti og dugnaði til nýsköpunar í tækni og vísindum og þá ekki hvað síst vegna vel menntaðs tækni- og raungreinafólks. Grunnur að náttúrulæsi og áhuga á raungreinum er lagður í grunnskóla af vel menntuðum náttúrufræðikennurum og ekki hvað síst með því að leggja krefjandi verkefni fyrir efnilega nemendur. Gleymum því ekki, þótt umbótaverkefnin séu ærin og brýn í grunnskólum landsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samáls.
Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Með ólögmætum hætti streyma viðkvæmustu persónuupplýsingar krabbameinssjúklinga til Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun