Reykjavíkurleiðin - ný nálgun að betri leik­skóla

Undanfarna níu mánuði hef ég tekið þátt í vinnu stýrihóps sem hafði það megin hlutverk að koma með umbætur í náms- og starfsumhverfi leikskóla og samtímis standa vörð um faglegt leiksksólastarf og setja öryggi barna í forgang. Einnig var mikilvægt að auka fyrirsjánleika fyrir leikskólasamfélagið í heild sinni sem og fjölskyldur - ásamt því að draga úr fáliðunardögum og ófyrirséðum lokunum á leikskólum. Í vinnu okkar gerðum við okkur grein fyrir því að við þyrftum að gæta hagsmuna margra, leikskólastarfsfólks, barnafjölskyldna og barna, þess vegna lögðum við mikla áherslu á samráð og samtal.

Víðtækt Samráð við hagsmunahópa

Eitt flóknasta verkefnið var að gera úrbætur á gjaldskrá leikskóla og taka þannig betur mið af raunverulegum aðstæðum barnafjölskyldna í borginni. Þess vegna var ákveðið að stokka upp gamalt og úrelt afsláttarkerfi sem mætti ekki foreldrum á jafnræðisgrundvelli út frá fjárhagslegri stöðu þeirra og aðstæðum. Eftir fjölda funda og samráð við fjölmarga, voru lagðar fram tillögur um nýtt fyrirkomulag í reykvískum leikskólum ásamt nýrri og endurættri gjaldskrá. Tillögurnar voru settar í víðtækt samráðsferli og þær birtar í samráðsgátt Reykjavíkurborgar í Október síðastliðinn. Hátt í tvö hundruð umsagnir bárust í samráðsgáttina. Margar umsagnirnar voru jákvæðar en líka var bent á ýmsa ágalla. Við rýndum þessar umsagnir og lögðumst enn og aftur yfir töflur og útreikninga með starfsfólki skóla-og frístundasviðs. Niðurstaða þeirrar vinnu voru sjö megintillögur ásamt gjörbreyttum gjaldskrártillögum. Að því loknu kynntum við tillögurnar fyrir hagaðilum og áttum í gagnlegu samtali sem skilaði enn betri útfærslum á því sem komið var.

Gjaldfrjáls leikskóli 36 stundir á viku

Allir foreldrar fá gjaldfrjálsan leikskóla fyrir börn sín í 36 stundir á viku - sem er fyrsta skrefið í því að festa leikskólann í sessi sem fyrsta skólastigið. Gjald fyrir 38 tíma vistun verður mjög hóflegt, aðeins 7000 krónur á mánuði,auk fæðisgjalds. Þetta er umtalsvert lægra en í fyrri tillögum og var tekið sérstaklega tillit til athugasemda foreldra að viðhöfðu ítarlegu samráði. Gjaldið hækkar svo í 2.750 krónur á hálftíma frá 38 til 40 stunda og hæst fer það í 4.000 krónur á hálftíma ef vistun er frá 40 - 42,5 tímum á viku. Opnunartími leikskóla helst óbreyttur og áfram verður hámarks dvalartími barna 42,5 stundir. Nýir afsláttarflokkar eru settir inn fyrir þau sem þurfa lengri vistun - og eru sérstaklega hannaðir til að styðja við einstæða foreldra og tekjulág heimili.

Engar kvaðir eru á foreldrum um að stytta vistunartíma - en hins vegar eru þeir hvattir til að stytta vistunartíma barna sinna og sérstaklega bent á föstudagseftirmiðdaga. Meirihluti foreldra mun líklega sjá leikskólagjöld lækka - sér í lagi þeir sem eru með 40 stunda vistunartíma eða minna. Gjald fyrir skráningardaga hækkar og verður nú 5000 krónur. Þess vegna eru foreldrar hvattir til að kynna sér nýja gjaldskrá á vef Reykjavíkurborgar https://reykjavik.is/gjaldskra-reiknivel þar sem er að finna reiknivél sem auðveldar foreldrum að finna út hvað leikskólagjaldið verður í nýrri gjaldskrá sem á að taka gildi í apríl.

Fleiri tillögur sem bæta náms og starfsaðstæður í leikskólum

Lagt er til að leikskóladagurinn verði skipulagður þannig að unnið verði með áherslur skólanámskrár innan tilgreinds tíma sem nemur fimm til sex stundum á dag. Með því verður skipulag leikskóladagsins skýrara fyrir foreldra.

Aukin áhersla mun verða lögð á systkina sameiningu - þar sem því verður viðkomið í stóru innritun leikskóla sem fer fram í mars.

Einnig var ákveðið að ráða til starfa umsjónarmenn fasteigna í leikskólum sem hafa yfirumsjón með leikskólahúsnæði ásamt því að sjá um minniháttar viðhald og önnur viðvik. Í fyrstu verða ráðnir tveir umsjónarmenn leikskólahúsnæðis og þeim síðan fjölgað ef þörf krefur.

Það á að efla íslenskukennslu fyrir starfsfólk leikskóla sem hefur ekki íslensku að móðurmáli. Gert verður ráð fyrir auknum kostnaði vegna afleysinga þegar starfsfólk er í íslenskunámi á vinnutíma. Búa til hvata fyrir starfsfólk til að bæta sig í íslensku. Búa til viðmið um samsetningu starfsfólks á hverri deild með tilliti til íslenskukunnáttu.

Blíð byrjun-Lagt er til að leikskólastjórum verði heimilt að ráða inn starfsfólk í leikskóla án þess að börn séu sett í umsjá starfsmanns í tvo daga við upphaf ráðningar svo að starfsfólk eigi þess kost að fá námskeið og nýliðaþjálfun.

Að lokum er lagt til að leikskólum Reykjavíkurborgar verði lokað í einn dag í vetrarleyfi í febrúar 2027. Aðgerðin miðar að því að samræma skipulag og skóladagatöl í leik- og grunnskólum Reykjavíkurborgar. Allar þessar aðgerðir voru samþykktar á síðasta borgarstjórnarfundi og fara því í vinnslu.

Það má líka geta þess að í haust fjölguðum við mannauðsráðgjöfum fyrir leikskóla til að styðja við starfsmannaráðningar og til að halda betur utan um starfsfólk leikskóla. Við fjölguðum leikskólaráðgjöfum til að styðja enn betur við faglegt starf í leikskólu. Einnig var auglýst eftir fleiri talmeinafræðingum og sálfræðingum til að styðja enn frekar við snemmtæka íhlutun.

Það er trú mín og von að þessar aðgerðir muni verða til góðs fyrir leikskólasamfélagið. Ég vil þakka starfsfólki leikskóla fyrir þolinmæðina og þeirra mikilvæga starf.

Höfundur er oddviti Flokks fólksins í Reykjavík og formaður skóla- og frístundaráðs.