Ekki benda á mig

Sagt hefur verið að það þurfi heilt þorp til að ala upp barn. Vissulega er það rétt en það er vandasamt að vera fyrirmynd ómótaðs einstaklings. Vera leiðandi og hvetjandi í orðum og gjörðum en líka setja mörk og halda reglu. Ólík erum við öll og mismunandi hvað þarf að gera fyrir hvert barn. Baklandið skiptir miklu máli. En því miður hafa ekki öll börn gott bakland. Foreldrar jafnvel ekki færir um að sinna sínu hlutverki. Þá þarf að senda þau í fòstur, oft til vandalausra. Ábyrgð fósturforeldra er mikil, eins er ábyrgð leikskóla og grunnskóla líka mikil. Það að vera vakandi fyrir því þegar pottur er brotinn og eitthvað ekki í lagi.

Á liðnum vikum og mánuðum hefur þjóðin setið agndofa fyrir framan skjáinn er við höfum fengið fréttir af illri meðferð á börnum á fósturheimilum, en í dag eru enn fjöldi barna í fóstri. Einnig fréttir af meintri misnotkun á börnum í leikskólum borgarinnar, nú árið 2026. Hvað er að ?

Því eru þau ekki örugg í þessu umhverfi ? Hvað hefur brugðist ?

Við getum betur svo miklu betur.

Ég þekki þennan málaflokk nokkuð vel enda starfað á Neyðarmóttökunni og skoðað börn í Barnahúsi um árabil. Í vinnu minni sem fæðinga og kvensjúkdómalæknir hef ég allt of oft séð afleiðingar af misnotkun í æsku og öðru kynferðisofbeldi.

Það vakti furðu mína að fyrrum forstjóri Barnaverndarstofu skyldi fyrra sig allri ábyrgð á þeim ofbeldisbrotum sem ungu mennirnir í fóstri í Bakkakoti hafa lýst. Til hvers eru yfirmenn slíkra stofnanna ? Það sem fer úrskeiðis á þeirra vakt er á þeirra ábyrgð jafnvel þó að þeim sé ekki kunnugt um það. Það er ábyrgðarhlutverk að sitja í Barnaverndarnefnd og það þarf að velja gaumgæfilega það fólk sem tekur að sér að taka börn í fóstur. Það má ekki vera fjárhagslegur ávinningur af því að fóstra börn heldur ást og umhyggja fyrir börnum og vilji til að koma þeim til aðstoðar í þeirra þrengingum.

Hvernig stendur á því að þegar fósturforeldri hefur gengist við því að leggja hönd á barn í sinni umsjá er ekki kærð og málið rannsakað ? Heldur fær bara fleiri börn í fóstur, fleiri fórnarlömb. Það hlýtur að vera að einhverjir í nærumhverfi fósturheimilis þessara drengja hafi vitað að eitthvað var að. En það var bara auðveldara að segja ekkert og gera ekkert. Hver ber ábyrgð á þessu ofbeldi ?

Okkur öllum ber skylda til að tilkynna um mál þar sem okkur grunar að eitthvað sé að.

Gerendur koma úr öllum stéttum samfélagsins og þeir eru líka konur. Við þá vil ég segja þetta; Hugur ykkar og langanir eru sjúkar, leitið ykkur aðstoðar, ekki eyðileggja líf barna sem bíða þess e.t.v aldrei bætur með því að svala girndar þorsta ykkar.

Við sem samfélag getum svo miklu betur. Verum vakandi, sperrum eyrun, tökum niður sòlgleraugun og hlustum á börn og látum þau njóta vafans ef grunur um ofbeldi vaknar.

Tilkynnum málið, hringjum í 112.

Höfundur er fæðinga og kvensjúkdómalæknir.