Davíð Odds­son er látinn

Greint er frá andláti Davíðs í Morgunblaðinu.

Davíð fæddist 17. janúar 1948 í Reykjavík. Hann gekk í Menntaskólann í Reykjavík þar sem hann var inspector scholae í sjötta bekk, lauk embættisprófi í lögfræði frá Háskóla Íslands. Hann gekk ungur til liðs við Sjálfstæðisflokkinn og var kjörinn í borgarstjórn árið 1974.

Árið 1982 varð Davíð borgarstjóri Reykjavíkur og gegndi því embætti til 1991. Á þeim árum var ráðist í umfangsmiklar breytingar á rekstri borgarinnar og skipulagi. Einkavæðing borgarfyrirtækja og niðurskurður í rekstri voru meðal þeirra aðgerða sem vöktu bæði stuðning og harða gagnrýni. 

Í borgarstjóratíð Davíðs hófust framkvæmdir við veitingahúsið Perluna, sem þá voru aðeins hitaveitutankar, og Ráðhús Reykjavíkur í norðurenda Tjarnarinnar í borginni.

Davíð tók við formennsku í Sjálfstæðisflokknum árið 1991 eftir nauman sigur á sitjandi formanni Þorsteini Pálssyni og varð sama ár forsætisráðherra. Hann gegndi embættinu í þrettán ár sem gerir hann að þeim sem lengst hefur setið sem forsætisráðherra Íslands. Fyrst myndaði hann ríkisstjórn með Alþýðuflokknum en síðar með Framsóknarflokknum.

Á valdatíma Davíðs voru gerðar róttækar breytingar á íslensku efnahagslífi. Ríkisfyrirtæki voru einkavædd, fjármálamarkaðir gerðir frjálsari og skattkerfið endurskipulagt. Þessar ákvarðanir mótuðu íslenskt samfélag til langs tíma. 

Sumir telja að með þeim hafi grunnur verið lagður að miklum hagvexti á tíunda áratugnum og í upphafi nýrrar aldar. Aðrir benda á að sama stefna hafi átt þátt í að skapa aðstæður sem leiddu til bankahrunsins árið 2008, fjórum árum eftir að hann lét af embætti forsætisráðherra.

Eftir að Davíð lét af embætti forsætisráðherra tók hann við starfi seðlabankastjóra árið 2005. Hann gegndi því starfi þar til ný lög um Seðlabanka Íslands tóku gildi árið 2009 í kjölfar efnahagshrunsins. 

Árið 2009 sneri Davíð sér að fjölmiðlum og varð ritstjóri Morgunblaðsins ásamt Haraldi Johannessen. Hann braut blað í sögu blaðsins þegar hann kaus að halda áfram störfum sem ritstjóri þegar hann varð sjötugur árið 2018. Allir fyrirrennarar Davíðs höfðu látið af störfum á þeim tímamótum. Hann var starfandi ritstjóri blaðsins allt til dánardags.

Að neðan má sjá viðtal við Davíð í tilefni af andláti Margaret Thatcher, fyrrverandi forsætisráðherra Bretlands, árið 2013 en Davíð fór um víðan völl í viðtalinu.

Davíð var einnig rithöfundur og sendi frá sér bæði smásögur og skáldsögur. Hann var kunnur fyrir hvassa framgöngu, kaldhæðni og orðheppni. 

Þegar Davíð var forsætisráðherra gaf hann út tvö smásagnasöfn sem vöktu mikla athygli, annars vegar voru það Nokkrir góðir dagar án Guðnýjar sem kom út árið 1997 og hins vegar Stolið frá höfundi stafrófsins sem kom út árið 2002. Þá samdi Davíð einnig textann við lag Gunnars Þórðarsonar, Við Reykjavíkurtjörn, að ógleymdum leikhæfileikum forsetaframbjóðandans sem lék til að mynda Bubba kóng Á Herranótt þegar hann var við nám við Menntaskólann í Reykjavík.

Davíð bauð sig fram til forseta Íslands árið 2016 og hlaut 13,7 prósent atkvæða sem skilaði honum í fjórða sæti.

Rætt var við Davíð í tilefni framboðsins árið 2016.

Ljóst er að fáir hafa haft jafn mikil og langvarandi áhrif á íslensk stjórnmál á síðari áratugum og Davíð Oddsson. Hann lætur eftir sig eiginkonu sína Ástríði Thorarensen sem hann kvæntist árið 1970 og soninn Þorstein Davíðsson héraðsdómara  sem fæddist árið 1971.

Fréttin er í vinnslu.