Fyrsti dagur samræmdra prófa í fimm ár Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 2. mars 2026 20:38 Þórdís Jóna Sigurðardóttir forstjóri Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu segir niðurstöður prófanna geta nýst vel. Vísir/Einar Í fyrsta skipti í fimm ár voru samræmd próf lögð fyrir grunnskólanemendur landsins. Þrátt fyrir minni háttar tæknivandræði fyrri hluta dags segir forstjóri Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu að próftakan hafi almennt gengið vel. „Auðvitað er frábært að þetta sé komið í loftið og loksins farið af stað, þetta er búið að vera töluvert löng fæðing,“ segir Þórdís Jóna Sigurðardóttir, forstjóri Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu. Í fyrsta sinn síðan árið 2021 voru samræmd könnunarpróf, eða svokölluð stöðu- og framvindupróf, lögð fyrir nemendur á öllum stigum grunnskóla. Ólíkt því sem var áður hafa forsvarsmenn skólanna fjórar vikur til að leggja prófin fyrir nemendur og er þeim heimilt að leggja þau fyrir alla nemendur í fjórða til tíunda bekk. Hins vegar er nemendum í fjórða, sjötta og níunda bekk skylt að spreyta sig á prófinu. „Við bjuggumst við því að það gæti komið upp ýmislegt varðandi tæknina og það kom aðeins upp í morgun. En við vorum með teymi sem var viðbúið og það var allt keyrt í gang og komið í fulla virkni upp úr hádegi,“ segir Þórdís. Áhersla á að vinna með niðurstöðurnar Endurkoma prófanna hefur verið lengi í bígerð en fyrir ári síðan spreyttu nemendur 26 skóla sig á prófinu sem eins konar forprófun. „Það sem við gerðum núna í janúar, við endurskoðuðum viðmiðin í lesprófunum, svokölluð hraðlestrarpróf. Þannig sýndum við niðurstöðurnar á aðgengilegri hátt og með meiri eftirfylgni til þess að hægt sé að nýta niðurstöðurnar sem best,“ segir Þórdís. „Okkar mantra er að það er til lítils að senda börnin í þessi próf ef ekki er unnið með niðurstöðurnar. Það er mikil áhersla á það hérna.“ Hún telur það mikilvægt að foreldrar og kennarar fái sem ítarlegastar upplýsingar um hvert og eitt barn til að vinna með. Það nýtist skólakerfinu í heild og hægt sé að sjá skýrt á blaði hvernig menntakerfið er að þróast. „Við höfum verið í svo miklu myrkri fram að þessu og það vantar svo mikið af verkfærum svo við vonum að þetta verði til þess að styrkja námsárangur nemenda.“ Til stendur að birta niðurstöður prófanna opinberlega eftir skólum og árgöngum. Skóla- og menntamál Grunnskólar Mest lesið Kosningavaktin: Sjálfstæðisflokkurinn fagnaði um allt land Innlent Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Innlent Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Innlent Vill að lýst verði yfir neyðarástandi Innlent Hildur með pálmann í höndunum Innlent Áfellisdómur fyrir ríkisstjórnina Innlent „Hvað sagðiru, 42? Það er geðveikt!“ Innlent Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Innlent Ingibjörg Sólrún biður Guðmund Árna afsökunar Innlent Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Innlent Fleiri fréttir Lokatölur úr Dalvíkurbyggð: Meirihlutinn heldur Hreinn meirihluti Vegvísis Konur meirihluti fulltrúa í Kópavogi, Árborg og Múlaþingi Vill að lýst verði yfir neyðarástandi Ingibjörg Sólrún biður Guðmund Árna afsökunar Áfellisdómur fyrir ríkisstjórnina „Nú er Hildur'ann – línur verða logandi“ Lokatölur í Bolungarvík: Máttur meyja og manna missir mann og meirihluta Meirihlutaviðræður í vikunni Lokatölur í Sveitarfélaginu Stykkishólmur: Óbreytt staða Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Lokatölur í Húnabyggð: D listinn bætir við sig og nær meirihluta Lokatölur á Skagaströnd: Hjón náðu inn fyrir sitt hvorn listann Lokatölur í Langanesbyggð: Oddvitinn síðastur inn í óbundnum kosningum Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Margt í miðborginni og annríki hjá lögreglu Hildur með pálmann í höndunum Lokatölur úr Flóahreppi: Meirihlutinn bætti við sig manni Lokatölur í Garðabæ: Sjálfstæðismenn bæta við sig fulltrúa Lokatölur í Kópavogi: Ásdís með hreinan meirihluta Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Mótframbjóðendur „hvísla ástarorðum“ Lokatölur í Eyjafjarðarsveit: F-listinn stækkar meirihlutann Lokatölur úr Hörgársveit: Gróska fékk flest atkvæði Samhenta sveitin með mikinn sigur í Hvalfjarðarsveit Lokatölur úr Fjarðabyggð: Meirihlutinn heldur þrátt fyrir missi Lokatölur í Hafnarfirði: Samfylking tapar fulltrúum og meirihluti heldur Getur ekki lengur myndað tveggja flokka meirihluta með Miðflokknum Lokatölur í Mosfellsbæ: Meirihlutinn kolfallinn Sjá meira
„Auðvitað er frábært að þetta sé komið í loftið og loksins farið af stað, þetta er búið að vera töluvert löng fæðing,“ segir Þórdís Jóna Sigurðardóttir, forstjóri Miðstöðvar menntunar og skólaþjónustu. Í fyrsta sinn síðan árið 2021 voru samræmd könnunarpróf, eða svokölluð stöðu- og framvindupróf, lögð fyrir nemendur á öllum stigum grunnskóla. Ólíkt því sem var áður hafa forsvarsmenn skólanna fjórar vikur til að leggja prófin fyrir nemendur og er þeim heimilt að leggja þau fyrir alla nemendur í fjórða til tíunda bekk. Hins vegar er nemendum í fjórða, sjötta og níunda bekk skylt að spreyta sig á prófinu. „Við bjuggumst við því að það gæti komið upp ýmislegt varðandi tæknina og það kom aðeins upp í morgun. En við vorum með teymi sem var viðbúið og það var allt keyrt í gang og komið í fulla virkni upp úr hádegi,“ segir Þórdís. Áhersla á að vinna með niðurstöðurnar Endurkoma prófanna hefur verið lengi í bígerð en fyrir ári síðan spreyttu nemendur 26 skóla sig á prófinu sem eins konar forprófun. „Það sem við gerðum núna í janúar, við endurskoðuðum viðmiðin í lesprófunum, svokölluð hraðlestrarpróf. Þannig sýndum við niðurstöðurnar á aðgengilegri hátt og með meiri eftirfylgni til þess að hægt sé að nýta niðurstöðurnar sem best,“ segir Þórdís. „Okkar mantra er að það er til lítils að senda börnin í þessi próf ef ekki er unnið með niðurstöðurnar. Það er mikil áhersla á það hérna.“ Hún telur það mikilvægt að foreldrar og kennarar fái sem ítarlegastar upplýsingar um hvert og eitt barn til að vinna með. Það nýtist skólakerfinu í heild og hægt sé að sjá skýrt á blaði hvernig menntakerfið er að þróast. „Við höfum verið í svo miklu myrkri fram að þessu og það vantar svo mikið af verkfærum svo við vonum að þetta verði til þess að styrkja námsárangur nemenda.“ Til stendur að birta niðurstöður prófanna opinberlega eftir skólum og árgöngum.
Skóla- og menntamál Grunnskólar Mest lesið Kosningavaktin: Sjálfstæðisflokkurinn fagnaði um allt land Innlent Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Innlent Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Innlent Vill að lýst verði yfir neyðarástandi Innlent Hildur með pálmann í höndunum Innlent Áfellisdómur fyrir ríkisstjórnina Innlent „Hvað sagðiru, 42? Það er geðveikt!“ Innlent Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Innlent Ingibjörg Sólrún biður Guðmund Árna afsökunar Innlent Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Innlent Fleiri fréttir Lokatölur úr Dalvíkurbyggð: Meirihlutinn heldur Hreinn meirihluti Vegvísis Konur meirihluti fulltrúa í Kópavogi, Árborg og Múlaþingi Vill að lýst verði yfir neyðarástandi Ingibjörg Sólrún biður Guðmund Árna afsökunar Áfellisdómur fyrir ríkisstjórnina „Nú er Hildur'ann – línur verða logandi“ Lokatölur í Bolungarvík: Máttur meyja og manna missir mann og meirihluta Meirihlutaviðræður í vikunni Lokatölur í Sveitarfélaginu Stykkishólmur: Óbreytt staða Hveitibrauðsdagar ríkisstjórnarinnar endanlega búnir Lokatölur í Húnabyggð: D listinn bætir við sig og nær meirihluta Lokatölur á Skagaströnd: Hjón náðu inn fyrir sitt hvorn listann Lokatölur í Langanesbyggð: Oddvitinn síðastur inn í óbundnum kosningum Bein útsending: Kosningaveisla á Sprengisandi Stefán Pálsson og Vinstrið sleikja sárin Margt í miðborginni og annríki hjá lögreglu Hildur með pálmann í höndunum Lokatölur úr Flóahreppi: Meirihlutinn bætti við sig manni Lokatölur í Garðabæ: Sjálfstæðismenn bæta við sig fulltrúa Lokatölur í Kópavogi: Ásdís með hreinan meirihluta Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn Mótframbjóðendur „hvísla ástarorðum“ Lokatölur í Eyjafjarðarsveit: F-listinn stækkar meirihlutann Lokatölur úr Hörgársveit: Gróska fékk flest atkvæði Samhenta sveitin með mikinn sigur í Hvalfjarðarsveit Lokatölur úr Fjarðabyggð: Meirihlutinn heldur þrátt fyrir missi Lokatölur í Hafnarfirði: Samfylking tapar fulltrúum og meirihluti heldur Getur ekki lengur myndað tveggja flokka meirihluta með Miðflokknum Lokatölur í Mosfellsbæ: Meirihlutinn kolfallinn Sjá meira