Opna nýja möguleika í að binda kolefni með aðferð Carbfix Kjartan Kjartansson skrifar 26. mars 2026 13:38 Rannsóknin var gerð í vestanverðri Sádi-Arabíu þar sem jarðlög eru sögð að miklu leytu úr gegndræpu basalti sem henta til niðurdælingar. Þar er einnig mikil losun frá iðnaði en Sád-Arabía er eitt helsta olíuframleiðsluríki heims. Háskóli Íslands/aðsend Alþjóðleg rannsókn sem gerð var í Sádi-Arabíu og íslenskir fræðimenn tóku þátt í bendir til að hægt sé að binda kolefni í berg á mun fleiri stöðum í heiminum en áður var talið gerlegt. Aðferðin sem var beitt dregur verulega úr vatnsþörf bindingarinnar. Aðferðin til kolefnisförgunar sem þróuð var á Hellisheiði og Carbifx beitir gengur út á að uppleystum koltvísýringi er dælt niður í basaltsjarðlög þar sem hann fellur út sem steindir sem bindast bergi varanlega. Gríðarlegt magn af ferskvatni þarf til kolefnisförgunarinnar og sú þörf hefur verið talin takmarka hvar hægt er að beita aðferðinni í heiminum. Rannsókn sem birtist um rannsóknina í Sádi-Arabíu í vísindaritinu Nature í gær bendir til þess að aðferðin verði brúkleg mun víðar í framtíðinni en til þessa. Búa til hringrás og endurnýta sama vatnið Niðurstaða rannsóknarinnar var að hægt væri að binda koltvísýring varanlega í jarðlögum án þess að nota til þess meira ferskvatn en var þegar að finna á niðurdælingarsvæðinu. Vísindamennirnir hönnuðu lokað kerfi þar sem vatni var dælt upp úr einni borholu, því síðan rennt ofan í aðra með koltvísýringsgasinu og svo aftur til baka í fyrstu holuna. Þannig varð til hringrás þar sem sama vatnið var nýtt endurtekið til að binda kolefnið í bergi. Þá eru niðurstöðurnar sagðar sýna enn frekar fram á að kolefnisbindingarferlið sé hratt og skilvirkt. Stór hluti koltvísýringsins bindist bergi á innan við ári eftir að honum er dælt niður í jörðina. Eric Oelkers hefur um árabil verið gestaprófessor við Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands. Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Jarðvísindastofnun. Þeir hafa báðir verið í fararbroddi rannsókna á efnahvörfum í bergi og bindingu koltvíoxíðs í steini. Háskóli Íslands Tveir af frumkvöðlum Carbix-tækninnar, þeir Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Háskóla Íslands og Grímur Björnsson, jarðeðlisfræðingur, eru á meðal höfundar greinarinnar um rannsóknina, að því er kemur fram í tilkynningu frá Háskóla Íslands um rannsóknina. Eric Oelkers, gestaprófessor við jarðvísindastofnun HÍ til fleiri ára, er einnig í höfundahópnum. Carbfix hefur einnig unnið að rannsóknum á því hvort hægt sé að nota sjó í stað ferskvatns til þess að leysa upp koltvísýring og dæla honum í jörðu. Reynist það framkvæmanlegt yki það enn notagildi förgunaraðferðar fyrirtækisins. Vísindi Tækni Loftslagsmál Háskólar Sádi-Arabía Mest lesið Rekstur snyrtistofu til rannsóknar hjá lögreglu Innlent Risaflóðbylgja í Alaska talin nærri fimm hundruð metra há Erlent Kosningaspá Vísis: Sjálfstæðisflokkur með afgerandi forystu Innlent Vextir tífaldast eftir að Menntasjóður námsmanna tók við af LÍN Innlent Birta bréf sem Epstein á að hafa skrifað áður en hann lést Erlent Kosningaspá Vísis: Baráttan færist á aftari sætin og sótt að Miðflokki og Samfylkingu Innlent Á sjötta tug vísað úr landi Innlent Minnst ánægja þar sem sorphirða er ekki boðin út Innlent Fyrsta vindmyllulestin um Suðurland í nótt Innlent Þrjár „brúðir ISIS“ ákærðar fyrir hryðjuverk og þrælahald Erlent Fleiri fréttir Bein útsending: Flugvöllurinn, flugið og flokkarnir „Og nei, Snorri Másson, þú ert ekki fórnarlambið hér“ Kylfingar í Mosó geta farið að dusta rykið af golfdóti sínu Hnökrar í innleiðingu á gjaldfrjálsum strætó fyrir reykvísk ungmenni Sjúkra- og endurhæfingargreiðslur hækkuðu um 37 prósent milli ára Tryggja rekstur Hjálparsímans til tveggja ára Bréf ríkisendurskoðanda á borði forsætisnefndar Beygjur og hringtorg mesta áskorunin fyrir vindmyllulestina Vextir tífaldast eftir að Menntasjóður námsmanna tók við af LÍN Hafnar því að hafa gengið nakinn um sameignina Ársæll fékk aftur nei við vitnaleiðslubeiðni Kosningaspá Vísis: Baráttan færist á aftari sætin og sótt að Miðflokki og Samfylkingu Spáð í spilin fyrir komandi kosningar og rætt við vindmylluflutningamenn Astró og Bix í góðu lagi en Norðquist hafnað Skotíþróttamenn langeygir eftir starfsleyfi Kosningaspá Vísis: Sjálfstæðisflokkur með afgerandi forystu Bein útsending: Samgöngur á höfuðborgarsvæðinu Rekstur snyrtistofu til rannsóknar hjá lögreglu Minnst ánægja þar sem sorphirða er ekki boðin út „Hlutirnir eru málaðir upp eins og allt sé að fara í kaldakol“ Fyrsta vindmyllulestin um Suðurland í nótt Telur forsætisnefnd hafa brotið á sér og leitar réttar síns Vinstrið á fleygiferð og Viðreisn í lykilhlutverki Á sjötta tug vísað úr landi Boeing 757-þotur gætu kvatt Icelandair í haust Leggja til að börn verði ekki vistuð í brottfararstöðinni Ekki hafi tekist að sanna að brotið hafi verið á friðhelgi Páls „Þetta eru bestu launin, hlýjan í hjartað“ „Við erum bara komin aftur í Icesave-tímann“ Sjálfstæðisflokkur eykur forskotið á Samfylkingu í Reykjavík Sjá meira
Aðferðin til kolefnisförgunar sem þróuð var á Hellisheiði og Carbifx beitir gengur út á að uppleystum koltvísýringi er dælt niður í basaltsjarðlög þar sem hann fellur út sem steindir sem bindast bergi varanlega. Gríðarlegt magn af ferskvatni þarf til kolefnisförgunarinnar og sú þörf hefur verið talin takmarka hvar hægt er að beita aðferðinni í heiminum. Rannsókn sem birtist um rannsóknina í Sádi-Arabíu í vísindaritinu Nature í gær bendir til þess að aðferðin verði brúkleg mun víðar í framtíðinni en til þessa. Búa til hringrás og endurnýta sama vatnið Niðurstaða rannsóknarinnar var að hægt væri að binda koltvísýring varanlega í jarðlögum án þess að nota til þess meira ferskvatn en var þegar að finna á niðurdælingarsvæðinu. Vísindamennirnir hönnuðu lokað kerfi þar sem vatni var dælt upp úr einni borholu, því síðan rennt ofan í aðra með koltvísýringsgasinu og svo aftur til baka í fyrstu holuna. Þannig varð til hringrás þar sem sama vatnið var nýtt endurtekið til að binda kolefnið í bergi. Þá eru niðurstöðurnar sagðar sýna enn frekar fram á að kolefnisbindingarferlið sé hratt og skilvirkt. Stór hluti koltvísýringsins bindist bergi á innan við ári eftir að honum er dælt niður í jörðina. Eric Oelkers hefur um árabil verið gestaprófessor við Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands. Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Jarðvísindastofnun. Þeir hafa báðir verið í fararbroddi rannsókna á efnahvörfum í bergi og bindingu koltvíoxíðs í steini. Háskóli Íslands Tveir af frumkvöðlum Carbix-tækninnar, þeir Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Háskóla Íslands og Grímur Björnsson, jarðeðlisfræðingur, eru á meðal höfundar greinarinnar um rannsóknina, að því er kemur fram í tilkynningu frá Háskóla Íslands um rannsóknina. Eric Oelkers, gestaprófessor við jarðvísindastofnun HÍ til fleiri ára, er einnig í höfundahópnum. Carbfix hefur einnig unnið að rannsóknum á því hvort hægt sé að nota sjó í stað ferskvatns til þess að leysa upp koltvísýring og dæla honum í jörðu. Reynist það framkvæmanlegt yki það enn notagildi förgunaraðferðar fyrirtækisins.
Vísindi Tækni Loftslagsmál Háskólar Sádi-Arabía Mest lesið Rekstur snyrtistofu til rannsóknar hjá lögreglu Innlent Risaflóðbylgja í Alaska talin nærri fimm hundruð metra há Erlent Kosningaspá Vísis: Sjálfstæðisflokkur með afgerandi forystu Innlent Vextir tífaldast eftir að Menntasjóður námsmanna tók við af LÍN Innlent Birta bréf sem Epstein á að hafa skrifað áður en hann lést Erlent Kosningaspá Vísis: Baráttan færist á aftari sætin og sótt að Miðflokki og Samfylkingu Innlent Á sjötta tug vísað úr landi Innlent Minnst ánægja þar sem sorphirða er ekki boðin út Innlent Fyrsta vindmyllulestin um Suðurland í nótt Innlent Þrjár „brúðir ISIS“ ákærðar fyrir hryðjuverk og þrælahald Erlent Fleiri fréttir Bein útsending: Flugvöllurinn, flugið og flokkarnir „Og nei, Snorri Másson, þú ert ekki fórnarlambið hér“ Kylfingar í Mosó geta farið að dusta rykið af golfdóti sínu Hnökrar í innleiðingu á gjaldfrjálsum strætó fyrir reykvísk ungmenni Sjúkra- og endurhæfingargreiðslur hækkuðu um 37 prósent milli ára Tryggja rekstur Hjálparsímans til tveggja ára Bréf ríkisendurskoðanda á borði forsætisnefndar Beygjur og hringtorg mesta áskorunin fyrir vindmyllulestina Vextir tífaldast eftir að Menntasjóður námsmanna tók við af LÍN Hafnar því að hafa gengið nakinn um sameignina Ársæll fékk aftur nei við vitnaleiðslubeiðni Kosningaspá Vísis: Baráttan færist á aftari sætin og sótt að Miðflokki og Samfylkingu Spáð í spilin fyrir komandi kosningar og rætt við vindmylluflutningamenn Astró og Bix í góðu lagi en Norðquist hafnað Skotíþróttamenn langeygir eftir starfsleyfi Kosningaspá Vísis: Sjálfstæðisflokkur með afgerandi forystu Bein útsending: Samgöngur á höfuðborgarsvæðinu Rekstur snyrtistofu til rannsóknar hjá lögreglu Minnst ánægja þar sem sorphirða er ekki boðin út „Hlutirnir eru málaðir upp eins og allt sé að fara í kaldakol“ Fyrsta vindmyllulestin um Suðurland í nótt Telur forsætisnefnd hafa brotið á sér og leitar réttar síns Vinstrið á fleygiferð og Viðreisn í lykilhlutverki Á sjötta tug vísað úr landi Boeing 757-þotur gætu kvatt Icelandair í haust Leggja til að börn verði ekki vistuð í brottfararstöðinni Ekki hafi tekist að sanna að brotið hafi verið á friðhelgi Páls „Þetta eru bestu launin, hlýjan í hjartað“ „Við erum bara komin aftur í Icesave-tímann“ Sjálfstæðisflokkur eykur forskotið á Samfylkingu í Reykjavík Sjá meira