Stöldrum við

Nú í dymbilviku undirbúa kristnir menn páskahátíðina sem framundan er. Hún er margvísleg og má vera alls konar. Sum okkar fara í frí, á skíði, til Tene eða aldrei suður og hlusta á tónlist. En það þurfa líka margir að vinna um þessa hátíð og sinna mikilvægum störfum sem halda samfélaginu gangandi. En af hverju höldum við pàskahàtið ?

Á páskum minnumst við píslargöngu Krist og sigri lífsins yfir dauðanum. Við vitum að Kristur var krossfestur á föstudaginn langa en á páskadag var hann upprisinn. Á páskum borðum við flest okkar páskaegg, sem hafa í raun ekkert með páskahátíðina að gera. Margir hafa gaman af því að lesa málsháttinn sem leynist í mörgum súkkulaði eggjum og líta kannski á hann sem vísbendingu um það sem framundan er.

Nýverið hef ég dvalið í Japan þar sem jarðskjàlftar eru tíðir líkt og hér. Þar er einungis eitt prósent þjóðarinnar sem er kristin. Búddismi og Sjintóismi eru helstu trúarbröð Japana en Sjintóismi er fjölgyðistrú og andatrú þar sem sem yfirnáttúrulegum verum eru færðar fórnir matur og drykkur í sjintóhofum. Í hofunum má kaupa spádóma á litlum blöðum sem sumir eru góðir en aðrir misgóðir og þá eru þeir brenndir og þeim eytt. Hreinlæti og hreinsunarathafnir eru mikilvægar í sjintóisma en lítil áhersla er lögð á siðaboðskap eða líf eftir dauðann.

Búddismi er trúarstefna og heimspekikenning en Budda þýðir sá upplýsti. Buddar eru ekki almáttugir í stíl við Guð kristinna, múslíma eða gyðinga. Buddismi skilgreinir lífið sem þjáningu og siðfræði þeirra byggir á virðingu fyrir öllu lifandi og látlausum lífstíl með huglægri ástundun og sjáfsaga í hugleiðslu með kærleika og vísdómi að leiðarljósi.

Japanir taka jöfnum höndum þátt í athöfnum sem tengjast báðum trúarbrögðunum sem endurspeglar viðhorf þeirra að ein trú útiloki ekki aðra. Þannig er fæðingu barna og giftingum fagnað í sjintóhofum með sínum fallegu Tori hliðum en látinna minnst í Budda musterum þar sem ilmur af reykelsi umlykur Budda styttu.

Vírðing fyrir öðrum skoðunum og trúarbrögðum er eitthvað sem fleiri þjóðir mættu tileinka sér. Þá væri heimurinn á betri stað í dag ef við bara gætum skilið ólíka siði og trúarbrögð.

Í minni bernsku var það siður hjá ömmusystur minni að hlusta á lestur Passíusálmana á föstunni einn sàlm á dag á hverju kvöldi í útvarpinu. Margir hafa eflaust fengið þessa sálma í fermingargjöf í fínni bók en líklega ekki allir lesið þá. Hallgrímur Péturson orti þessa mögnuðu sálma eftir að hann missti dóttur sína Steinunni en legstein hennar er að finna í Hvalsneskirkju en þar þjónaði hann og er það einstök kirkja í mínum huga. Líklegt er að hann hafi samið eitthvað af sálmunum 50 á Suðurnesjum. Hallgrímur færði Ragnheiði Brynjólfsdóttur biskupsdóttur í Skálholti fyrsta eintakið af sàlmunum.

Í Passíusálmunum fer hann ekki bara með píslargöngu Krists í bundnu máli, heldur fjallar um sinn eigin vanmátt og veikleika auk þess að gefa lýðnum von og trú og ráðleggingar um hvernig við megum breyta betur.

Það er hverjum manni hollt að kannast við uppruna sinn og siði og rækta sína trú. Sú trú má vera alls konar en við eigum að virða okkar hefðir og kunna skil á þeim. Þess vegna munum við hjónin nú á löngum föstudegi lesa sálma séra Hallgríms Péturssonar í Fríkirkjunni í Reykjavík og þannig leita sjálf innàvið og staldra við.

Oft hefur verið þörf á en aldrei sem nú að biðja um betri tíð og frið í heimi sem nú virðist vera á heljarþröm með stríðsþyrsta einræðisherra sem virða ekki landamæri, trúarbrögð eða siði annarra ríkja.

Stöldrum við og slökum á þegar við íhugum sálma Hallgríms á löngum föstudegi. Lesturinn hefst kl. 11 og öllum er frjálst að líta við og íhuga með okkur og staldra við í bæn um frið.

Höfundur er læknir.