Treystum foreldrum Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 6. apríl 2026 14:00 Staða leikskóla borgarinnar eru nú enn einu sinni kosningamál. Enda hefur ákvarðanafælni ráðið ríkjum í þeim efnum alltof lengi. Biðlistar lengjast, húsnæði drappast niður, starfsfólk er undir miklu álagi og foreldrar finna fyrir óvissu. Í stað þess að reyna sífellt að plástra kerfi sem nær ekki að anna eftirspurn er kominn tími til að hugsa lausnir sem virka í raun. Heimgreiðslur eru ein slík lausn. Skynsamleg, hagkvæm og fyrst og fremst fjölskylduvæn. Hugmyndin er einföld, að gefa foreldrum raunverulegt val. Með heimgreiðslum upp á um 250 þúsund krónur á mánuði geta foreldrar valið að vera lengur heima með börnum sínum á fyrstu og mikilvægustu árum ævinnar. Fyrir marga foreldra er þetta einmitt það sem þeir hafa kallað eftir. Rannsóknir benda til þess að fyrstu ár barns séu lykiltími í þroska þess, bæði tilfinningalega og félagslega. Náið samband við foreldra á þessum tíma skiptir sköpum. Með heimgreiðslum er verið að skapa aðstæður þar sem fleiri fjölskyldur geta tekið þá ákvörðun að verja meiri tíma með börnum sínum án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Þetta er jafnframt hagkvæm lausn fyrir borgina. Kostnaður við hvert barn í leikskóla er í dag nærri tvöfalt hærri en sú upphæð sem hér um ræðir. Með því að dreifa álaginu og gefa hluta foreldra kost á að vera heima er hægt að létta verulega á leikskólakerfinu án þess að auka útgjöld. Þetta er einfaldlega betri nýting fjármuna. Heimgreiðslur geta einnig haft jákvæð áhrif á samfélagið til lengri tíma. Þær skapa hvata fyrir fólk til að eignast börn fyrr, til dæmis á meðan það er í námi, í stað þess að fresta barneignum vegna fjárhagslegrar óvissu eða skorts á úrræðum. Gagnrýni á heimgreiðslur hefur að mestu snúist um jafnréttissjónarmið. Slík umræða er mikilvæg, en hún má ekki skyggja á kjarna málsins, hagsmuni barna. Þegar kemur að börnum ætti forgangsröðunin að vera skýr. Að tryggja börnum öruggt, stöðugt og nærandi umhverfi á fyrstu árum ævinnar er eitt það mikilvægasta sem samfélagið getur gert. Heimgreiðslur snúast ekki um að taka eitthvað í burtu, heldur að bæta við valkosti. Með þeim erum við treysta foreldrum til að taka ákvarðanir sem henta þeirra fjölskyldu best. Þær létta á kerfi sem er komið að þolmörkum. Og þær setja börnin í fyrsta sæti. Höfundur er uppeldisfræðingur og skipar 2. sæti á framboðslista Miðflokksins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Staða leikskóla borgarinnar eru nú enn einu sinni kosningamál. Enda hefur ákvarðanafælni ráðið ríkjum í þeim efnum alltof lengi. Biðlistar lengjast, húsnæði drappast niður, starfsfólk er undir miklu álagi og foreldrar finna fyrir óvissu. Í stað þess að reyna sífellt að plástra kerfi sem nær ekki að anna eftirspurn er kominn tími til að hugsa lausnir sem virka í raun. Heimgreiðslur eru ein slík lausn. Skynsamleg, hagkvæm og fyrst og fremst fjölskylduvæn. Hugmyndin er einföld, að gefa foreldrum raunverulegt val. Með heimgreiðslum upp á um 250 þúsund krónur á mánuði geta foreldrar valið að vera lengur heima með börnum sínum á fyrstu og mikilvægustu árum ævinnar. Fyrir marga foreldra er þetta einmitt það sem þeir hafa kallað eftir. Rannsóknir benda til þess að fyrstu ár barns séu lykiltími í þroska þess, bæði tilfinningalega og félagslega. Náið samband við foreldra á þessum tíma skiptir sköpum. Með heimgreiðslum er verið að skapa aðstæður þar sem fleiri fjölskyldur geta tekið þá ákvörðun að verja meiri tíma með börnum sínum án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Þetta er jafnframt hagkvæm lausn fyrir borgina. Kostnaður við hvert barn í leikskóla er í dag nærri tvöfalt hærri en sú upphæð sem hér um ræðir. Með því að dreifa álaginu og gefa hluta foreldra kost á að vera heima er hægt að létta verulega á leikskólakerfinu án þess að auka útgjöld. Þetta er einfaldlega betri nýting fjármuna. Heimgreiðslur geta einnig haft jákvæð áhrif á samfélagið til lengri tíma. Þær skapa hvata fyrir fólk til að eignast börn fyrr, til dæmis á meðan það er í námi, í stað þess að fresta barneignum vegna fjárhagslegrar óvissu eða skorts á úrræðum. Gagnrýni á heimgreiðslur hefur að mestu snúist um jafnréttissjónarmið. Slík umræða er mikilvæg, en hún má ekki skyggja á kjarna málsins, hagsmuni barna. Þegar kemur að börnum ætti forgangsröðunin að vera skýr. Að tryggja börnum öruggt, stöðugt og nærandi umhverfi á fyrstu árum ævinnar er eitt það mikilvægasta sem samfélagið getur gert. Heimgreiðslur snúast ekki um að taka eitthvað í burtu, heldur að bæta við valkosti. Með þeim erum við treysta foreldrum til að taka ákvarðanir sem henta þeirra fjölskyldu best. Þær létta á kerfi sem er komið að þolmörkum. Og þær setja börnin í fyrsta sæti. Höfundur er uppeldisfræðingur og skipar 2. sæti á framboðslista Miðflokksins í Reykjavík.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun