Á götunni ellefu ára og segir kerfið hafa gefist upp þegar hún var þrettán

Díana, sem er nýjasti gesturinn í podcasti Sölva Tryggvasonar, segir sögu sína í þættinum þar sem fram kemur að hún hafi heldur betur snúið við blaðinu og sé í dag með fjölda háskólagráða og gangi vel í lífi og starfi.

„Það sem mótar mig er margt. Fólk hefur auðvitað áhrif á fólk og það er eitt af því sem mótar mann mikið, en umhverfið sem ég ólst upp í hafði ekki síður mikið að segja. Ég ólst upp á Siglufirði þar sem eru yndisleg fjöll allt í kring og mér fannst ég alltaf umvafin fjöllunum og ég upplifi það enn í dag þegar ég kem til Siglufjarðar. Þessi nálægð við fjöllin og sjóinn finnst mér alltaf hafa verið eitthvað sem ég hef getað sótt í,” segir Díana.

Hélt yfir henni verndarhendi

Díana segist á einhvern hátt upplifa að þessi tenging við náttúruna, ásamt því að hafa átt tengingu við guð, hafi verið það sem hélt yfir henni verndarhendi þegar hún fór í gegnum það sem á eftir kom.

„Aðstæður heima fyrir voru alls ekki góðar. Mamma mín var að fást við áfengissýki. Yndisleg kona sem vildi öllum það besta en réð ekki við þennan hluta af lífinu. Það einkenndi hennar val og líf sem hafði svo áhrif á okkur systkinin. Ég var mjög ung þegar ég upplifði að viðhorf bæjarins gagnvart okkur væri ekki gott og það verður til mikil skömm. Þetta var auðvitað lítill bær og tíðarandinn allt annar en í dag. Ég fann fyrir því sem lítil stelpa að það var horft öðruvísi á okkur og þegar ég kom inn í skóla voru sumir krakkanna varaðir við að vera í kringum mig. Ég skildi þá ekki nákvæmlega hvað ég var að upplifa en auðvitað fann ég það.

Eins og gerist svo oft með börn alkóhólista tók ég að mér það hlutverk að vera hetjan og sú sem er alltaf með 10 í skólanum og með ofurábyrgð á öllum sviðum. Systir mín fæddist tveimur og hálfu ári á eftir mér og ég varð fljótt umönnunaraðili hennar. Fimm ára var ég orðin svo dugleg að ég hellti upp á kaffi, smurði samlokur, ryksugaði og þreif og sá um hlutina. Þannig var þetta framan af mínu lífi. Að ég var alltaf að reyna að safna stigum fyrir fjölskylduna, en svo allt í einu fer ég bara í mikla mótstöðu við þetta allt þegar ég var bara 10 ára og byrja að fara í uppreisn.“

Alger umsnúningur

Díana segir að þarna hafi orðið algjör umsnúningur á henni og hlutirnir fóru hratt í ranga átt.

„Ég fór að kveikja í kofum og klifra í ónýtum byggingum og fór að hanga með villingunum í bænum. Svo er ég bara ellefu ára gömul þegar ég flyt að heiman. Mamma átti mann á þessum tíma sem hún var í skilnaðarferli með og hann er á leiðinni til Reykjavíkur og ég fékk bara leyfi til að fara til hans. Svo þegar ég er komin til Reykjavíkur með honum lét ég mig bara hverfa frá honum mjög fljótt. Ég skráði mig í Breiðholtsskóla og reyndi að vera eitthvað í skólanum, en það tókst illa af því að ég bjó bara á götunni og var ekki með neitt utanumhald.

Ég var mjög fljótt orðin eins konar götubarn, þar sem ég bara þvældist um og svaf í hitakompum, vinnuskúrum, inni á klósettum og í stigagöngum. Uppáhaldsstaðurinn minn var vinnuskúr við Hótel Borg. Þar var verið að gera endurbætur og þar voru svo margir vinnujakkar sem héngu á snögum í skúrnum að ég gat vafið mig í þá og fengið yl í kuldanum. Svo var ég að „klinka“ mig á Hlemmi, eins og það var kallað. Að safna klinki þar til ég átti fyrir brauði eða mat.”

Kerfið hætti að reyna

Lífinu á götunni fylgdi neysla á bæði áfengi og öðrum efnum og það var fljótt orðið daglegt brauð hjá Díönu:

„Fólkið sem ég var að flækjast með á þessum árum væri hægt að skilgreina sem undirheima Reykjavíkur og ég var mjög fljótt komin í daglega neyslu. Ég var tekin af lögreglunni og því sem kallað var „útideildin“. Félagsþjónustan rak þá deild, til þess að fylgjast með unglingum sem voru að þvælast niðri í bæ. Þau voru reglulega að hirða mig upp þegar ég hafði dáið áfengisdauða og ég var sett nokkrum sinnum inn á neyðaraðhvarf fyrir unglinga sem var á Kópavogsbraut 9. En kerfið var veikburða og má segja að það hafi ekki ráðið neitt við mig. Ég var alltaf í uppreisn og vildi bara flýja.

Svo var ég sett á heimavistarskóla á Reykjum í Hrútafirði, þar sem ég hafði í raun og veru hætt í skóla ellefu ára gömul. Það var eitthvert nám á unglingaheimilinu en ég sinnti því lítið og var alltaf upp á kant við kennarana og þeir ráku mig á endanum. Þar með var ég komin á götuna aftur og kerfið hætt að skipta sér af mér. Eftir það er eins og kerfið hafi bara algjörlega hætt að reyna að grípa neitt inn í. Ég varð bara að sjá um mig sjálf og hef gert það síðan. Þetta virkar náttúrulega mjög furðulegt ef við mátum þetta inn í nútímann, en þarna var bara allt annar tíðarandi í gangi og önnur viðhorf til hlutanna.“

Fyrsta meðferðin þegar hún var sextán ára

Díana segist hafa farið í sína fyrstu meðferð þegar hún var einungis sextán ára gömul.

„Þá vissi ég ekkert hvað meðferð var. Það sem gerðist var að ungur maður sem ég leit á sem róna og var oft á Hlemmi, mjög illa á sig kominn og ég leit hálfpartinn niður á, varð allt í einu gjörbreyttur. Einn daginn var hann hreinn og fínn, beinn í baki og upplitsdjarfur og hann segir mér að hann hefði farið í meðferð. Þegar hann fór að lýsa því hvað það var fann ég að ég vildi það líka.

Þarna kviknaði þráin til að verða edrú og eiga venjulegt líf. Þessi þrá eftir edrúmennsku var kviknuð áður en ég varð ólétt, en það varð einhver alvöru breyting þegar ég varð ólétt. Ég var bara átján ára gömul en mig langaði svo mikið að verða góð mamma að ég vildi gera allt sem ég gæti til að eignast heilbrigt líf.“

Fimm háskólagráður

Díana Ósk hefur í dag lokið fimm háskólagráðum og er óhætt að segja að staðurinn sem hún er á í dag sé nánast lygilegur miðað við sögu hennar og hvað hún hefur farið í gegnum.

„Það tók mig langan tíma að byrja að treysta og það kom langt tímabil þar sem ég missti trúna. Það sátu lengi í mér atvik þar sem ég tók biblíur og kveikti í þeim. Ég gerði það bæði á unglingaheimilinu sem ég var á og svo líka inni á samkomu í Fíladelfíu. Ég mætti þar og settist á fremsta bekk og reyndi að kveikja í biblíu ásamt öðrum. Þar hrópaði ég líka ljóta hluti um Jesú Krist. Það var mín tilraun til að sýna öllum hvað þetta væri mikið rugl, en aðallega var þetta reiði mín gagnvart guði yfir því að mér fannst hann hafa yfirgefið mig. En svo áttaði ég mig á því seinna að þarna var ég að tala við guð á minn hátt og í raun að sýna að ég trúði á hann.

Það hljómar kannski furðulega fyrir suma, en mér líður ekki eins og mér hafi verið gefin vond spil í lífinu. Það að hafa fengið að alast upp í allri þessari náttúru og fengið að öðlast trú á guð sem barn kalla ég góð spil í lífinu. Mér var líka gefinn frekar góður persónuleiki og ég er ekki með undirliggjandi geðsjúkdóma. Þetta hefur allt búið með mér og gert það að verkum að þó að ég hafi oft bognað hef ég ekki brotnað. Ég hef náð að vinna úr rosalega mörgu af þessu á meðan sumir hafa aldrei beðið þess bætur að ganga í gegnum hluti sem eru kannski sambærilegir mínum.“

Handleiðsla skiptir máli

Díana, sem rekur nú ásamt öðrum Handleiðslusetrið, þar sem fagfólk fær handleiðslu sem hæfir sínu fagi.

„Fagleg handleiðsla skiptir miklu máli á svo margan hátt. Það er tæki til að styðja manneskjuna við að aðgreina persónusjálf og fagsjálf. Ég sem persóna á ekkert að vera að yfirtaka vinnuna mína. Fagvitundin mín á að fá að stýra þar. Það opnar nýjar dyr hjá fólki að efla fagvitund sína og átta sig betur á því hvað maður vill og hvað ekki þegar kemur að því fagi sem maður vinnur við. Meðvirkni getur þvælst mjög mikið fyrir fagfólki á öllum sviðum svo dæmi sé tekið. Það er eitt af því sem gerir fólk örmagna og býr til miklar skekkjur.

Ég vil auka meðvitund og umræðu um þessa hluti og við í Handleiðslusetrinu erum að gera það og erum núna að halda málstofu sem miðar að því,” segir Díana, sem segist mjög þakklát fyrir þann stað sem hún er á eftir allt það sem á undan er gengið.

„Ég er gríðarlega þakklát fyrir líf mitt núna og alla þá reynslu sem ég hef fengið í gegnum árin. Við fáum ólík spil í lífinu, en það er lykilatriði að vera þakklátur fyrir það sem maður fær og ég elska líf mitt í dag.”

Hægt er að nálgast viðtalið við Diönu og öll viðtöl og podköst Sölva Tryggvasonar inni á solvitryggva.is