Hvers vegna eru listir lýðheilsumál?

Umræða um læsi hefur verið áberandi upp á síðkastið, ekki síst vegna þess að margir hafa áhyggjur af dvínandi læsi barna. Í þeirri umræðu er gjarnan lögð áhersla á lestur og ritun, en læsi er í raun mun víðara hugtak. Það felur einnig í sér upplýsingalæsi, myndlæsi, tilfinningalæsi og hæfni til að skilja samhengi, blæbrigði og merkingu.

Í myndrænni veröld hraðra hnattrænna breytinga skiptir þessi hæfni sífellt meira máli. Flæði upplýsinga hefur aukist og framsetning þeirra er oft óreiðukennd. Þá er brýnt að búa yfir gagnrýnni hugsun og skilningi til að greina á milli áreiðanlegra, gagnlegra upplýsinga og falsfrétta eða villandi upplýsinga. Þar gegna listir lykilhlutverki því í gegnum listir lærum við að skynja, túlka og setja okkur í spor annarra. Þær efla samkennd, sjálfstjáningu og skapa rými fyrir ígrundun. Þess vegna eru listir ekki einungis menningarmál heldur einnig lýðheilsumál. Þátttaka í skapandi starfi eykur vellíðan, styrkir tengsl og hefur bein áhrif á andlega heilsu.

Til að þetta verði að veruleika þarf bæði að tryggja almenningi aðgengi að listum og styðja við listafólk. Samfélagið þarf að bjóða upp á vettvang fyrir skapandi starf, í námi, frístundum og opnum rýmum. Einnig þarf að skapa listafólki skilyrði til að starfa við list sína en þar liggur grunnurinn að lifandi menningu.

Menningar- og samfélagshús gegna lykilhlutverki

Menningar- og samfélagshús gegna hér lykilhlutverki. Þau eru brú milli listafólks og íbúa, vettvangur fyrir þátttöku, samtal og sköpun. Í Hveragerði gegnir bókasafnið þessu hlutverki. Bókasöfn eru hlutlausir samkomustaðir sem við öll getum heimsótt án skuldbindinga eða þrýstings frá utanaðkomandi aðilum. Bókasafnið í Hveragerði er í raun eina núverandi menningarhúsið sem rekið er af sveitarfélaginu og því er mikilvægt að hlúa að því og efla á allan hátt. Þessi sýn endurspeglast jafnframt í hugmynd S-listans um nýtt samfélagsgróðurhús sem nýlega var kynnt í grein. Slík rými styðja beint við þá framtíðarsýn sem bæjarfélagið hefur sett sér; samfélag þar sem heilsa, vellíðan og lifandi menning eru í forgrunni.

Með markvissum stuðningi við listir og menningu styrkjum við ekki aðeins sköpunarkraftinn, heldur einnig andlega heilsu og samkennd í samfélaginu. Þar liggur raunverulegt gildi listarinnar sem er ein af grunnstoðum í lýðheilsu og lífsgæðum okkar allra.

Höfundar eru frambjóðendur á S-listanum í Hveragerði (listi Samfylkingar og óflokksbundinna)

Árný Fjóla Ásmundsdóttir er í 7. sæti

Kristín Lilja Thorlacius er í 9. sæti

María Arnardóttir er í 13. sæti