Brothætta karlmennskan sem óttast regnbogafána Unnar Þór Sæmundsson skrifar 20. apríl 2026 14:31 Tilvist hinsegin fólks er ekki pólitísk skoðun eða hugmyndafræði. Réttindi kvenna eru ekki pólitísk skoðun eða hugmyndafræði. Mannréttindi minnihlutahópa eru ekki álitamál, sem tvær hliðar eigi jafnan rétt á að rökræða. Þegar umræðan er römmuð inn sem „báðar hliðar hafa eitthvað til síns máls" er búið að gefa eftir mikilvægan grunn, að sumt fólk sé einfaldlega til og eigi rétt á að lifa sínu lífi án þess að það sé til umræðu. Samt gerist þetta aftur og aftur. Fánamálið sem nú geisar er nýjasta dæmið í langri sögu. Í fyrra var það kynfræðsla í skólum. Þar áður hinseginfræðsla. Þar áður Druslugangan. Þar áður þungunarrof. Þar áður hjónabönd samkynhneigðra. Alltaf sama handritið, alltaf sömu viðbrögðin, og oftar en ekki sömu andlitin. Og það eru að stærstum hluta karlar. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er mynstur sem blasir við hverjum þeim sem nennir að kíkja á athugasemdakerfin, aðsendu greinarnar, pallborðin. Ákveðinn hópur karla telur sig til kallaðan að verja eitthvað sem enginn er að ráðast á, sjálfan sig. Því undir yfirborðinu á öllum þessum svokölluðu umræðum liggur sami óttinn, óttinn við að missa sjálfgefna stöðu, óttinn við að þurfa að deila plássinu, óttinn við heim þar sem karlmennska þeirra er ekki lengur sjálfgefinn mælikvarði á allt annað. Þessi karlmennska er brothætt af því að hún byggir á yfirburðum sem eru að molna. Þegar eitthvað brothætt finnur fyrir þrýstingi, þá berst það um. Regnbogafáni verður skyndilega ógn. Kynfræðsla verður innræting. Jafnrétti verður árás. Það sem áður var sjálfsagður hluti af samfélaginu, að sumir eigi meiri rétt en aðrir er nú kallað sanngirni þegar reynt er að leiðrétta það. Stærsti sigur þessa hóps er innrömmunin sjálf. Að hafa náð að sannfæra fjölmiðla, stjórnmálamenn og jafnvel suma bandamenn um að þetta séu umdeild mál sem þurfi að ræða frá báðum hliðum. Að tilvist transfólks sé eitthvað sem megi hafa skoðun á. Að það sé málefnaleg afstaða að vera á móti því að börn læri um fjölbreytileika. Að fáni sem táknar að fólk megi vera til sé einhvers konar pólitísk yfirlýsing sem kalli á mótvægi. Það er hún ekki. Þegar einhver segist „bara vera ósammála” því að hinsegin fólk fái sama pláss og aðrir, þá er viðkomandi ekki að taka þátt í lýðræðislegri umræðu. Viðkomandi er að halda því fram að sumt fólk eigi minni rétt en annað. Það er ekki skoðun sem á heima í umræðunni. Það er afstaða sem samfélagið á að hafna, rétt eins og það hefur áður hafnað öðrum afstöðum sem byggðu á því sama, að sumir séu minna virði en aðrir. Við sem stöndum hinum megin og erum meirihlutinn, þó það heyrist ekki alltaf, þá berum við ábyrgð á því að spila ekki með. Að kalla hlutina réttum nöfnum. Að neita að taka þátt í umræðu þar sem tilvist fólks er sett á vogarskálar er ekki lausnin. Að styðja opinskátt við hinsegin fólk, konur, innflytjendur og alla þá hópa sem þessir sömu menn hafa í sigtinu til þess eins að fiska ódýr atkvæði er það sem okkur ber samfélagsleg skylda til að gera. Fáninn er ekki málið. Hann hefur aldrei verið málið. Málið er hvort við ætlum að halda áfram að láta eins og mannréttindi séu skoðun eða hvort við ætlum loksins að segja það upphátt sem allir vita. Það eru ekki tvær hliðar á þessu máli. Höfundur skipar 4. sæti á lista Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Unnar Þór Sæmundsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Hin hagsýna húsmóðir ársins 2026 Alma Dóra Ríkarðsdóttir Skoðun Baldur til Eyja og við borgum Sigríður Jóhannesdóttir,Sæþór Þorbergsson Skoðun Þrír forstjórar sem margfalla á staðreyndaprófinu Jón Kaldal Skoðun Saga úr heilbrigðiskerfi okkar Íslendinga Magnea Gunnarsdóttir Skoðun Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir Skoðun Góðar fréttir af almenningssamgöngum Davíð Þorláksson Skoðun Byssur bæta ekki heiminn Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Með vinnuna í vasanum? Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun „Sprúttsalar“, lög sem gilda… þegar hentar Þráinn Farestveit Skoðun Svartir svanir á Reykjanesi Böðvar Tómasson Skoðun Skoðun Skoðun Hin hagsýna húsmóðir ársins 2026 Alma Dóra Ríkarðsdóttir skrifar Skoðun Réttarríki fyrir lengra komna Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað er að því að vera heimsborgari? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Þegar sauðfé verður á vegi okkar Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Það skiptir máli að velja rétta séreign Harpa Jónsdóttir skrifar Skoðun Svartir svanir á Reykjanesi Böðvar Tómasson skrifar Skoðun „Sprúttsalar“, lög sem gilda… þegar hentar Þráinn Farestveit skrifar Skoðun Byssur bæta ekki heiminn Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Með vinnuna í vasanum? Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Saga úr heilbrigðiskerfi okkar Íslendinga Magnea Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Baldur til Eyja og við borgum Sigríður Jóhannesdóttir,Sæþór Þorbergsson skrifar Skoðun Þrír forstjórar sem margfalla á staðreyndaprófinu Jón Kaldal skrifar Skoðun Góðar fréttir af almenningssamgöngum Davíð Þorláksson skrifar Skoðun Uppgjör við víkinga öld elítunnar - Hvernig siðmenntuð þjóð rís upp úr sjálfskaparvíti spillingar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Getur Evrópusinni af hugsjón sannfært hrædda þjóð? Sigurjón Ólafsson skrifar Skoðun Frekjukallar fyrr og nú Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Forréttindafólk sem segir nei Margrét Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Saga frá Svíþjóð - Lífskjör mælast ekki í vaxtaprósentum Berglind Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Ekki nóg að telja milljarðana: Árangur verður að mælast Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Ljósmyndarinn á öld gervigreindar Kristján Logason skrifar Skoðun Þegar skattfé velur búsetu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Afmarkað vald er ekki endilega lítið vald Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Suðurland í sókn en Vegagerðin sker niður landsbyggðarstrætó skrifar Skoðun Þjóðarsjóðurinn okkar heitir Landsvirkjun. Erum við að ávaxta hann? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Lýðræði í skugga sérhagsmuna – sjálfseyðingarbarátta íslensks samfélags Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Björgum okkur frá þeim sem ætla að bjarga þjóðinni frá sjálfri sér Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Kristján Loftsson og stalínistarnir Arngrímur Stefánsson skrifar Skoðun Ríkisstjórnir og fjölmiðlar Evrópu – sameinaðir í stuðningi við þjóðarmorð Hlynur Már Ragnheiðarson skrifar Skoðun Að þýða texta er ekki það sama og að búa til námsefni Bogi Ragnarsson skrifar Sjá meira
Tilvist hinsegin fólks er ekki pólitísk skoðun eða hugmyndafræði. Réttindi kvenna eru ekki pólitísk skoðun eða hugmyndafræði. Mannréttindi minnihlutahópa eru ekki álitamál, sem tvær hliðar eigi jafnan rétt á að rökræða. Þegar umræðan er römmuð inn sem „báðar hliðar hafa eitthvað til síns máls" er búið að gefa eftir mikilvægan grunn, að sumt fólk sé einfaldlega til og eigi rétt á að lifa sínu lífi án þess að það sé til umræðu. Samt gerist þetta aftur og aftur. Fánamálið sem nú geisar er nýjasta dæmið í langri sögu. Í fyrra var það kynfræðsla í skólum. Þar áður hinseginfræðsla. Þar áður Druslugangan. Þar áður þungunarrof. Þar áður hjónabönd samkynhneigðra. Alltaf sama handritið, alltaf sömu viðbrögðin, og oftar en ekki sömu andlitin. Og það eru að stærstum hluta karlar. Þetta er ekki tilviljun. Þetta er mynstur sem blasir við hverjum þeim sem nennir að kíkja á athugasemdakerfin, aðsendu greinarnar, pallborðin. Ákveðinn hópur karla telur sig til kallaðan að verja eitthvað sem enginn er að ráðast á, sjálfan sig. Því undir yfirborðinu á öllum þessum svokölluðu umræðum liggur sami óttinn, óttinn við að missa sjálfgefna stöðu, óttinn við að þurfa að deila plássinu, óttinn við heim þar sem karlmennska þeirra er ekki lengur sjálfgefinn mælikvarði á allt annað. Þessi karlmennska er brothætt af því að hún byggir á yfirburðum sem eru að molna. Þegar eitthvað brothætt finnur fyrir þrýstingi, þá berst það um. Regnbogafáni verður skyndilega ógn. Kynfræðsla verður innræting. Jafnrétti verður árás. Það sem áður var sjálfsagður hluti af samfélaginu, að sumir eigi meiri rétt en aðrir er nú kallað sanngirni þegar reynt er að leiðrétta það. Stærsti sigur þessa hóps er innrömmunin sjálf. Að hafa náð að sannfæra fjölmiðla, stjórnmálamenn og jafnvel suma bandamenn um að þetta séu umdeild mál sem þurfi að ræða frá báðum hliðum. Að tilvist transfólks sé eitthvað sem megi hafa skoðun á. Að það sé málefnaleg afstaða að vera á móti því að börn læri um fjölbreytileika. Að fáni sem táknar að fólk megi vera til sé einhvers konar pólitísk yfirlýsing sem kalli á mótvægi. Það er hún ekki. Þegar einhver segist „bara vera ósammála” því að hinsegin fólk fái sama pláss og aðrir, þá er viðkomandi ekki að taka þátt í lýðræðislegri umræðu. Viðkomandi er að halda því fram að sumt fólk eigi minni rétt en annað. Það er ekki skoðun sem á heima í umræðunni. Það er afstaða sem samfélagið á að hafna, rétt eins og það hefur áður hafnað öðrum afstöðum sem byggðu á því sama, að sumir séu minna virði en aðrir. Við sem stöndum hinum megin og erum meirihlutinn, þó það heyrist ekki alltaf, þá berum við ábyrgð á því að spila ekki með. Að kalla hlutina réttum nöfnum. Að neita að taka þátt í umræðu þar sem tilvist fólks er sett á vogarskálar er ekki lausnin. Að styðja opinskátt við hinsegin fólk, konur, innflytjendur og alla þá hópa sem þessir sömu menn hafa í sigtinu til þess eins að fiska ódýr atkvæði er það sem okkur ber samfélagsleg skylda til að gera. Fáninn er ekki málið. Hann hefur aldrei verið málið. Málið er hvort við ætlum að halda áfram að láta eins og mannréttindi séu skoðun eða hvort við ætlum loksins að segja það upphátt sem allir vita. Það eru ekki tvær hliðar á þessu máli. Höfundur skipar 4. sæti á lista Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar.
Skoðun Uppgjör við víkinga öld elítunnar - Hvernig siðmenntuð þjóð rís upp úr sjálfskaparvíti spillingar Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Þjóðarsjóðurinn okkar heitir Landsvirkjun. Erum við að ávaxta hann? Sigvaldi Einarsson skrifar
Skoðun Lýðræði í skugga sérhagsmuna – sjálfseyðingarbarátta íslensks samfélags Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Björgum okkur frá þeim sem ætla að bjarga þjóðinni frá sjálfri sér Þórður Snær Júlíusson skrifar
Skoðun Ríkisstjórnir og fjölmiðlar Evrópu – sameinaðir í stuðningi við þjóðarmorð Hlynur Már Ragnheiðarson skrifar