Af hverju skiptir máli að kjósa í Garða­bæ?

Sveitarstjórnarkosningar eru áhrifaríkasta leið íbúa til að móta eigið nærumhverfi. Ákvarðanir sem teknar eru í bæjarstjórn snerta okkur daglega, hvort sem um er að ræða skólamál, þjónustu við eldri borgara og fatlað fólk, samgöngur, skipulag eða menningu. Þess vegna skiptir kjörsókn öllu máli. Hún ræður því hvaða stefna verður ráðandi og hverjir fá umboð til að móta framtíð bæjarins.

Fjölgun íbúa, en stöðnuð þátttaka

Íbúum Garðabæjar hefur fjölgað hratt síðustu ár og byggðin orðið fjölbreyttari. Hagsmunir eru fleiri og raddirnar fjölskrúðugri. Þó hefur þessi þróun ekki endilega skilað sér inn í stjórnsýsluna, einfaldlega vegna þess að margir nýta ekki kosningarétt sinn.

Í sveitarstjórnarkosningunum 2022 voru 13.622 Garðbæingar á kjörskrá. Af þeim kusu 8.733, eða um 64%, og 2,1% atkvæða voru ógild. Stærsti listinn hlaut um 49% gildra atkvæða, sem samsvarar aðeins um þriðjungi allra sem eru á kjörskrá. Það þýðir að meirihluti íbúa hefur í raun ekki áhrif á niðurstöðuna.

Þetta snýst ekki bara um tölur

Þegar svo stór hópur kýs ekki verða þúsundir radda áhrifalausar. Niðurstöður endurspegla þá ekki fjölbreytileika bæjarins og hagsmunir margra hópa verða ekki hluti af ákvarðanatöku. Lýðræðið þrengist og völdin færist í hendur færri.

Hversu mikið skiptir eitt atkvæði?

Meira en flestir gera sér grein fyrir.

Í sveitarstjórnarkosningum standa oft færri en þúsund atkvæði að baki hverju sæti. Nokkur hundruð atkvæði geta ráðið því hvaða flokkur fær fulltrúa og enn færri geta ákvarðað hverjir mynda meirihluta.

Í bæ eins og Garðabæ, þar sem kjörsókn er um 60–70%, verður hvert atkvæði hlutfallslega mun verðmætara en í kosningum á landsvísu.

Af hverju ættir þú að kjósa?

Því atkvæðið þitt mótar samfélagið sem þú lifir í.

Það hefur áhrif á:

• hvernig byggðin þróast,
• hvernig fjármunum bæjarins er ráðstafað,
• hvaða þjónusta er í boði og hvernig hún er veitt,
• hvaða gildi og áherslur ráða för í bæjarstjórn.

Og það mikilvægasta:

Ef þú kýst ekki, þá tekur einhver annar ákvörðun um hvernig þitt nærumhverfi mun líta út.

Höfundur er hagfræðingur, stjórnmálafræðingur og íbúi í Garðabæ.