Nú er tækifærið - vinnum saman að betri grunnskóla Hólmfríður Arna Þórisdóttir skrifar 19. maí 2026 16:03 Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Mest lesið Tröllin eru að koma Björg Eva Erlendsdóttir Skoðun Eiginleikar góðs leiðtoga Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Lágt atvinnuleysi? Lítum á tölurnar Halldór Jörgen Olesen Skoðun Verðbólga eða atvinnuleysi, hvort viltu frekar? Elliði Vignisson Skoðun Fulltrúar ESB á RÚV Jón Bjarnason Skoðun Hvað á að gera við afa? Stefanía Fanney Björgvinsdóttir Skoðun Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun Gjafakvótakerfið sem ráðherra Viðreisnar vill ekki kannast við Jón Kaldal Skoðun Þegar allt virðist vera í lagi í vinnunni Ragnhildur Bjarkadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ísland vísar veginn í beinni nýtingu jarðhita Nótt Thorberg skrifar Skoðun Gjafakvótakerfið sem ráðherra Viðreisnar vill ekki kannast við Jón Kaldal skrifar Skoðun Hvað á að gera við afa? Stefanía Fanney Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Vandræðagangur ráðuneytis við kerfisbreytingar setur þingnefnd í vanda Leifur Þorkelsson skrifar Skoðun Hugleiðingar um heimili fyrir færniskert fólk á ýmsum aldri Sigrún Huld Þorgrímsdóttir skrifar Skoðun Verðbólga eða atvinnuleysi, hvort viltu frekar? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Kæru landar – af hverju eigum við að segja nei í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Stöðugleiki eða sveigjanleiki Sigurjón Njarðarson skrifar Skoðun Lágt atvinnuleysi? Lítum á tölurnar Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson skrifar Skoðun Heilbrigðiseftirlit á heima í nærumhverfinu Kolbrún Georgsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna styðja Íslendingar dánaraðstoð og hvað veldur andstöðu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Ábyrgð í útlendingamálum – breytingar og árangur Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tröllin eru að koma Björg Eva Erlendsdóttir skrifar Skoðun Ofbeldisstofnanir ríkisins ráðast á Ljósmyndara Kristján Logason skrifar Skoðun Kerfisgreining á íslensku fullveldi: Hvar liggja hagsmunir almennings í skugga íslenska nýlénsskipulagsins? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fulltrúar ESB á RÚV Jón Bjarnason skrifar Skoðun Óalandi og óferjandi Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Uppbygging nýrra hverfa skapar störf fyrir allt að 250 starfsgreinar Kristján Daníel Sigurbergsson skrifar Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar Skoðun Brjóstsviði á sumrin – þegar meltingin fer í sumarfrí Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Eiginleikar góðs leiðtoga Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Var samninganefndin að vinna eftir umboði Alþingis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hræsni siðferðisriddara Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun „Við erum svo eitruð að við gætum ekki flokkast sem matvara“ Anna María Björnsdóttir skrifar Skoðun Er drónaskapur dónaskapur? Björn Steinbekk skrifar Skoðun Greining Kolbrúnar Bergþórsdóttur á geðástandi andstæðinga ESB Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Þegar allt virðist vera í lagi í vinnunni Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Um mögulega 20 km styttingu Hringvegar á Norðurlandi vestra Jónas B. Guðmundsson skrifar Sjá meira
Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði.
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun
Skoðun Vandræðagangur ráðuneytis við kerfisbreytingar setur þingnefnd í vanda Leifur Þorkelsson skrifar
Skoðun Hugleiðingar um heimili fyrir færniskert fólk á ýmsum aldri Sigrún Huld Þorgrímsdóttir skrifar
Skoðun Um brottfararstöð og vistun barna Grímur Grímsson,Víðir Reynisson,Sandra Sigurðardóttir,Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir,Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar
Skoðun Nýtt kvótakerfi í sjókvíaeldi — á kostnað landeigenda og veiðiréttarhafa Jóhann Helgi Stefánsson skrifar
Skoðun Kerfisgreining á íslensku fullveldi: Hvar liggja hagsmunir almennings í skugga íslenska nýlénsskipulagsins? Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Uppbygging nýrra hverfa skapar störf fyrir allt að 250 starfsgreinar Kristján Daníel Sigurbergsson skrifar
Skoðun Manngerð mengun í Varmá kallar á aukið eftirlit með jarðborunum fremur en að dregið sé úr því Davíð A Stefánsson skrifar
Af hverju vill ríkisstjórnin neyða bændur til að taka á móti norskum froskköfurum? Arndís Kristjánsdóttir Skoðun