Rufu hljóðmúrinn í fyrsta sinn en mæla hávaðann seinna Samúel Karl Ólason skrifar 10. júní 2026 11:10 X-59 á flugi yfir Kaliforníu fyrr á árinu. NASA/Carla Thomas Verkfræðingum, vísindamönnum og flugmönnum Geimvísindastofnunar Bandaríkjanna (NASA) tókst í síðustu viku að fljúga flugvél hraðar en hljóðið ferðast. Næst á að fljúga tilraunaþotunni X-59 enn hraðar og síðan á að staðfesta að það geri flugvélin án hinna hefðbundnu láta sem fylgja því að rjúfa hljóðmúrinn. Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni. Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Erlent Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Erlent „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Innlent Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Erlent Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Innlent Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Erlent Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar Innlent Fleiri fréttir Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Bækur Rooney teknar úr sölu í Bretlandi Umsátur opinberar skuggastríð málaliða Gefur í skyn að bandarísk stjórnvöld hafi sett takmarkanir á Úkraínumenn Brösugleg byrjun hjá nýjum talsmanni Trumps Handteknir fyrir að féfletta NATO-skip í Noregi Fundu elsta skipsflak heims Árásum fjölgar og Íranir ætla að loka Hormússundi aftur Takmarkanir á Starlink í Úkraínu: „Þetta getur ekki verið tilviljun“ Yfir hálf milljón án rafmagns í Kænugarði eftir árásir Rússa í nótt Segja hálfa milljón hafa tekið þátt Sjá meira
Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni.
Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Erlent Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Erlent „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Innlent Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Erlent Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Innlent Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Erlent Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar Innlent Fleiri fréttir Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Bækur Rooney teknar úr sölu í Bretlandi Umsátur opinberar skuggastríð málaliða Gefur í skyn að bandarísk stjórnvöld hafi sett takmarkanir á Úkraínumenn Brösugleg byrjun hjá nýjum talsmanni Trumps Handteknir fyrir að féfletta NATO-skip í Noregi Fundu elsta skipsflak heims Árásum fjölgar og Íranir ætla að loka Hormússundi aftur Takmarkanir á Starlink í Úkraínu: „Þetta getur ekki verið tilviljun“ Yfir hálf milljón án rafmagns í Kænugarði eftir árásir Rússa í nótt Segja hálfa milljón hafa tekið þátt Sjá meira