Þegar dýravelferð víkur fyrir hagnaði

Fá mál snerta mig jafn djúpt og blóðmerahaldið. Þegar myndbönd birtust fyrir nokkrum árum af illri meðferð fylfullra hryssa brá mörgum landsmönnum. Hvort sem um var að ræða einstök frávik eða ekki, sá þjóðin dýr sem virtust upplifa ótta, streitu og sársauka.

Eftir þessar birtingar hófst mikil umræða um siðferði þess að taka blóð úr fylfullum hryssum til framleiðslu hormónsins PMSG sem aðallega er notað í öðrum löndum til að auka afköst í svínarækt. Opinberir rannsóknar- og eftirlitsaðilar skoðuðu málið sem vakti athygli langt út fyrir landsteinana.

Nú hefur starfsemin verið heimiluð aftur samkvæmt nýju regluverki og auknum skilyrðum um framkvæmd og eftirlit. Það breytir þó ekki þeirri grundvallarspurningu sem við verðum að spyrja okkur: Á Ísland að stunda útflutning á blóði úr fylfullum hryssum til framleiðslu á afurð sem þjónar iðnvæddri kjötframleiðslu í útlöndum?

Ég segi nei.

Flokkur fólksins hefur um árabil barist gegn blóðmerahaldi. Við höfum lagt fram frumvörp um bann við þessari starfsemi vegna þess að við teljum að velferð dýra eigi ekki að víkja fyrir fjárhagslegum hagsmunum. Dýr eru ekki framleiðslutæki. Þau eru lifandi verur sem eiga rétt á að vera meðhöndluð af virðingu.

Auðvitað ber ég virðingu fyrir bændum. Flestir íslenskir bændur hugsa vel um dýrin sín og vinna störf sín af samviskusemi. Þess vegna snýst þessi umræða ekki um að gera alla bændur tortryggilega. Hún snýst um ákveðna atvinnugrein og hvort hún samræmist þeim gildum sem við viljum að íslenskt samfélag standi fyrir.

Við eigum að geta sagt með stolti að íslenskur landbúnaður byggi á gæðum, ábyrgð og góðri meðferð dýra. Það er ímynd sem skiptir máli, ekki aðeins fyrir útflutning heldur einnig fyrir sjálfsmynd okkar sem þjóð.

Ekki lengur ásættanlegt

Þegar samfélagið þróast breytast líka siðferðileg viðmið. Margt sem áður þótti sjálfsagt teljum við ekki lengur ásættanlegt. Ég tel að blóðmerahaldið falli undir slíkar breytingar.

Þótt lög heimili ákveðna starfsemi er hún ekki sjálfkrafa rétt. Ég vil alfarið banna blóðmerahald á Íslandi. Ekki vegna þess að ég sé á móti bændum eða landbúnaði, heldur vegna þess að ég tel að velferð dýra eigi alltaf að njóta vafans þegar tekist er á um mörkin milli hagnaðar og mannúðar.

Samfélag er ekki einungis dæmt af því hvernig komið er fram við fólk. Það er líka dæmt út frá því hvernig komið er fram við dýrin sem eiga allt undir okkur fólkinu sem byggir samfélagið.

Höfundur er þingkona Flokks fólksins.