Yfir 300 börn farist eða særst og varað við stór­slysi

Þar að auki hafa um 13 milljónir verið hrakin á flótta og borgarastyrjöldin valdið því að fólk býr við hungursneyð í mörgum landshlutum. Meira en 30 milljónir manna eru sögð þurfa á mannúðaraðstoð að halda. Óttast er að þjóðarmorð sé yfirvofandi.

Stríðið stendur nú hæst í Kordofan-, Darfur- og Bláu Nílar-héruðunum, þar sem drónahernaður veldur sex af hverjum tíu andlátum. Þetta kemur fram í yfirlýsingu frá UNICEF í dag en Ísland kallaði á dögunum eftir brýnni umræðu um stöðu mála í Súdan í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna.

Í dag samþykkti ráðið tillögu þar sem aukið ofbeldi RSF og bandamanna þeirra í og við el-Obeid í Súdan er fordæmt. Tillagan var samþykkt án atkvæðagreiðslu og hvetur einnig til aukins stuðnings við lönd sem hýsa flóttafólk frá Súdan og fordæmir „alls kyns utanaðkomandi íhlutun“ í stríðinu. Um leið og sett var á fót rannsókn á meintum mannréttindabrotum í Súdan.

Sameinuðu þjóðirnar, Bandaríkin, Bretland og fleiri hafa lýst yfir áhyggjum af hugsanlegum voðaverkum þar sem RSF og herinn berjast um yfirráð yfir hernaðarlega mikilvægu borginni el-Obeid í Norður-Kordofan.

AP-fréttaveitan greinir frá þessu. Drónaárásir og sprengjuárásir hafa beinst að borgaralegum innviðum, þar á meðal skólum, mörkuðum, eldsneytis- og vatnsstöðvum, sem hefur sett yfir 500 þúsund manns í hættu. Almennir borgarar á sumum svæðum hafa búið við aðstæður sem hefur verið líkt við umsátur í meira en ár.

Hryllingurinn megi ekki endurtaka sig

„Börn eru föst í linnulausri hringrás ofbeldis, landflótta og skorts,“ sagði Sheldon Yett, fulltrúi UNICEF í Súdan.

Reuters-fréttaveitan segir að nú sé varað við hættunni á stórfelldum grimmdarverkum þar sem RSF-sveitirnar hafi safnast saman í kringum eina af stærstu borgum Súdan. Umsátrið minni á yfirtökuna á al-Fashir í Norður-Darfúr á síðasta ári.

„Sá hryllingur má ekki endurtaka sig,“ sagði Eleanor Sanders, sendiherra Bretlands í mannréttindamálum, fyrir framan mannréttindaráð Sameinuðu þjóðanna.

Aðrir á borð við Zaheer Laher, sendiherra Suður-Afríku, studdu tillöguna og töluðu um „rauða viðvörun þar sem RSF-sveitirnar eru að byggja á sömu þjóðarmorðshandbók og notuð var í al-Fashir.“

Mannréttindastjóri Sameinuðu þjóðanna varaði við því á föstudag að „stórslys“ væri í uppsiglingu í kringum al-Obeid og að skrifstofa hans hefði skrásett röð aftaka án dóms og laga, mannrán, pyntingar og kynferðisofbeldi á svæðinu í kring.

RSF hefur neitað slíkum ásökunum um mannréttindabrot þau þrjú ár sem borgarastyrjöldin hefur staðið yfir og sagt frásagnirnar vera uppspuna frá óvinum þeirra og borið á þá gagnásakanir.

Rætt við yfirmann RSF

Tom Fletcher, æðsti yfirmaður mannúðarmála hjá Sameinuðu þjóðunum, ræddi vaxandi átök í símtali við Mohamed Hamdan Dagalo, yfirmann RSF, að sögn talsmanns Sameinuðu þjóðanna.

Sagt er að Fletcher hafi lagt áherslu á nauðsyn þess að tryggja mannúðarstarfsfólki öruggan aðgang að svæðinu og örugga för almennra borgara. Þá lýsti hann yfir áhyggjum af drónaárásum sem hafi áhrif á almenna borgara og þá innviði sem þeir treysti á.

Tillaga mannréttindaráðs Sameinuðu þjóðanna var samþykkt einhljóða þótt Kína hafi lýst sig ósammála ákvörðuninni og sagt að það styddi ekki rannsóknir sem beindust að einstökum löndum án stuðnings þarlendra stjórnvalda.

Aðrir sögðu að tillagan hefði átt að ganga lengra í að nafngreina aðila sem þeir segja að kyndi undir átökin með því að útvega vopn, þar á meðal dróna, í stað þess aðeins að vísa til „utanaðkomandi stuðnings“. 

Segja Sameinuðu arabísku furstadæmin styðja RSF

Fram kemur í frétt Reuters að afrísku mannréttindasamtökin DefendDefenders telji tillöguna sem samþykkt var í mannréttindaráðinu ekki ganga nógu langt og vísa til þess sem þau kalla viðvarandi stuðning Sameinuðu arabísku furstadæmanna við RSF.

Ríkisstjórn Súdan sem er hliðholl stjórnarhernum hefur einnig sakað Sameinuðu arabísku furstadæmin um að vopna sveitirnar sem hafa barist við súdanska herinn í borgarastyrjöldinni.

Sameinuðu arabísku furstadæmin hafa ítrekað neitað slíkum ásökunum, þótt sérfræðingar Sameinuðu þjóðanna og bandarískir þingmenn hafi talið sannanir fyrir hernaðarstuðningi Sameinuðu arabísku furstadæmanna trúverðugar.

Sameinuðu þjóðirnar hafa hvatt stríðandi fylkingar „til að vernda almenna borgara og borgaralega innviði, leyfa og greiða fyrir öruggum, skjótum og óhindruðum aðgangi mannúðaraðstoðar og gera allar mögulegar ráðstafanir til að vernda börn fyrir skaða.“

Fjöldi farist í námum

Fram kemur í frétt AP að í aðskildu máli hafi minnst 15 óformlegir námuverkamenn látist í dag þegar yfirgefin gullnáma hrundi að hluta í Wadi Halfa-héraði nálægt landamærum Súdan og Egyptalands, að sögn yfirvalda.

Annar námuverkamaður slasaðist þegar Mohamed Taqfiq-náman hrundi, að sögn súdanska námufyrirtækisins Sudanese Mineral Resources Co. Fyrirtækið sagði að námuverkamennirnir hefðu hafið uppgröft á ný á svæðinu, þrátt fyrir að yfirvöld hefðu áður lokað því af öryggisástæðum.

Súdan er einn helsti gullframleiðandi Afríku. Landið framleiddi 70 tonn af gulli á síðasta ári, samanborið við 64 tonn árið 2024, samkvæmt opinberum tölum. Meirihluti gulls í landinu er sagður koma úr námugreftri sem er smár í sniðum þar sem öryggisstaðlar eru að mestu virtir að vettugi.

Námuhrun eru ekki óalgeng í landinu en í maí létust að minnsta kosti sjö námuverkamenn í námuslysi í Rauðahafshéraði. Þrettán aðrir létust í öðru hruni í Suður-Kordofan-héraði í janúar.