Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar 29. júlí 2026 07:32 Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Diljá Mist Einarsdóttir Mest lesið Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir Skoðun Getur Gufunesið talist skapandi hverfi ef Listhúsið lokar? Narfi Þorsteinsson Skoðun Það þarf heilt þorp Björg Magnúsdóttir,Sandra Hlín Guðmundsdóttir Skoðun Þegar fyrirsögnin finnur orsökina á undan rannsókninni Elísabet Reynisdóttir Skoðun Fleiri leiðir til Evrópusamstarfs Erna Bjarnadóttir Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun Tiplað inn í framtíð ferðaþjónustunnar Inga Hlín Pálsdóttir Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Ró á vinnumarkaði krefst skýrra leikreglna Halldóra Sigr. Sveinsdóttir Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun Skoðun Skoðun Boltinn er hjá ykkur Matthías Bjarnason skrifar Skoðun Golfið lækning við hálfónýtum maga og þörmum? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Þegar fyrirsögnin finnur orsökina á undan rannsókninni Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Fleiri leiðir til Evrópusamstarfs Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Tiplað inn í framtíð ferðaþjónustunnar Inga Hlín Pálsdóttir skrifar Skoðun Ró á vinnumarkaði krefst skýrra leikreglna Halldóra Sigr. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Atvinna, ábyrg nýting og hagsmunir nærsamfélagsins Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun Hættum að endurræsa menntakerfið, byrjum að halda áfram Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Það þarf heilt þorp Björg Magnúsdóttir,Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Getur Gufunesið talist skapandi hverfi ef Listhúsið lokar? Narfi Þorsteinsson skrifar Skoðun Huldufólkið Rannveig Haraldsdóttir skrifar Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir skrifar Skoðun Taktík Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Sjá meira
Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis.
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun
Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun