PISA-könnun: Hrika­legar tölur og verra á lands­byggðinni

Staða íslenskra nemenda hefur aldrei verið verri í öllum þremur sviðum PISA-könnunar og er áberandi verri en á hinum Norðurlöndunum. Auk þess er Ísland undir OECD-meðaltali í öllum flokkum.

PISA-rannsóknin er framkvæmd á þriggja ára fresti og gefur vísbendingar um breytingar á frammistöðu nemenda yfir tíma ásamt því að meta stöðu þeirra við lok skyldunáms. Íslenskir nemendur í 10. bekk tóku þátt í PISA-könnuninni vorið 2015 í sjötta sinn.

Íslenskir nemendur fá 467 stig í vísindalæsi þar sem OECD-meðaltalið er 493. Þá fá þeir 485 stig í lesskilningi þar sem OECD-meðaltalið er einnig 493. Að lokum fá íslenskir nemendur 488 stig í stærðfræðiskilningi þar sem OECD-meðaltalið er 490. Niðurstöðurnar benda til þess að læsi íslenskra nemenda á náttúruvísindi hafi hrakað mikið á síðastliðnum áratug og standa íslenskir nemendur verst þar.

Sjá einnig: Spreyttu þig á PISA-prófinu

Séu landshlutar bornir saman má sjá að nemendur í þéttbýli utan höfuðborgarinnar og í dreifbýli standa verr en nemendur á höfuðborgarsvæðinu.

Þegar kemur að stærðfræðilæsi mælist það 497 á höfuðborgarsvæðinu, en 475 í þéttbýliskjörnum utan höfuðborgarsvæðisins og 473 í dreifbýli. Lækkun á milli ára er meiri utan höfuðborgarsvæðisins.

Svipaða sögu er að segja um læsi á náttúruvísindi. Þar mældist læsi hæst í dreifbýli árið 2006 en hafði lækkað um 35 stig og mælist nú 466. Á höfuðborgarsvæðinu mælist það 478 stig en í þéttbýliskjörnum utan höfuðborgarsvæðisins 464 stig. Hafa ber þó í huga að læsi í nokkrum landshlutum sem eru tiltölulega fámennir lækkaði milli ára og erfitt að útiloka að um árgangasveiflur sé að ræða.

Stúlkur standa skör hærra

Allir landshlutar standa verr að vígi nú árið 2015 í samanburði við árið 2000 þegar kemur að lesskilningi. Lækkunin er þó ekki alls staðar marktæk. Lækkunin er ómarktæk á Vesturlandi og lítil en marktæk á Reykjanesi, nágrenni Reykjavíkur og Suðurlandi. Lesskilningur mælist lægstur í dreifbýli þar sem lækkunin er mest, eða um 37 stig á 15 árum sem er rúmt skólaár en hún er einnig umtalsverð á hinum svæðunum, sem nemur um hálfu skólaári.

Sé litið til mismunar milli kynja má sjá að á Íslandi er kynjamunurinn aðeins eitt stig í stærðfræðilæsi og ekki tölfræðilega marktækur, sömu sögu er að segja um náttúrulæsi. Í öllum þátttökulöndum er lesskilningur stúlkna meiri en drengja. Meðal OECD-ríkjanna er hann mestur í Finnlandi en minnstur á Írlandi, í Japan og Chile. Kynjamunur á Íslandi er 42 stig stúlkum í hag og er meiri en almennt meðal OECD-ríkja.

Hrap í lesskilningi hjá innflytjendum

Lesskilningur innflytjenda árið 2015 á Íslandi er mun lakari en lesskilningur þeirra fyrri ár og munar allt að 71 stigi miðað við árið 2000, sem samsvarar rúmlega tveimur skólaárum. 

Lækkun í lesskilningi er hlutfallslega mun meiri meðal innflytjenda en innfæddra Íslendinga á tímabilinu. Hlutfall innflytjenda undir hæfnisþrepi tvö í lesskilningi hefur einnig aukist verulega á tímabilinu.

Kennarasamband Íslands lýsir yfir áhyggjum af niðurstöðum PISA-rannsóknarinnar. Í yfirlýsingu segir sambandið að Ísland haldi áfram að síga niður á við. „Eins og áður kemur fram óásættanlegur munur á stöðu nemenda eftir landshlutum, kyni og hópum,“ segir í henni.

Þessi frétt birtist fyrst í Fréttablaðinu.