Beina spjótum sínum að Pútín

Rússland Bretar, Frakkar, Bandaríkjamenn og Þjóðverjar sögðu í sameiginlegri yfirlýsingu í gær að ekki væri hægt að útskýra morðtilræðið við Sergei Skrípal og Júlíu, dóttur hans, á annan hátt en að yfirvöld í Rússlandi hafi staðið þar að baki. Bandaríkjamenn innleiddu sömuleiðis þvinganir gagnvart nítján Rússum vegna afskipta af forsetakosningum ársins 2016 og meintum netárásum.

Athygli Vesturlanda hefur ítrekað beinst að Rússlandi undanfarin misseri og hefur hin meinta árás á Skrípal-feðgin ekki skapað Rússum neina velvild. Þeir neita þó staðfastlega að hafa komið að árásinni.

Skrípal-feðgin fundust meðvitundarlaus á bekk í Salisbury á Bretlandi fyrr í mánuðinum. Rannsókn hefur leitt í ljós að eitrað var fyrir þeim með taugaeitri, svokölluðu novichok-eitri, sem framleitt var og þróað í Sovétríkjunum á síðustu öld. Skrípal er Rússi en var gagnnjósnari fyrir Breta. Fyrir þær njósnir hlaut hann fangelsisdóm í Rússlandi árið 2006 en fékk hæli í Bretlandi eftir njósnaraskipti 2010.

„Við teljum Rússa ábyrga fyrir þessari svívirðilegu og fyrirlitlegu árás,“ sagði Theresa May, forsætisráðherra Bretlands, þegar hún heimsótti árásarvettvang í gær. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði um sorglegt mál að ræða sem ríkisstjórn hans tæki alvarlega.

Ríkin fjögur segjast harma atburðinn í hinni sameiginlegu yfirlýsingu. „Þetta er árás á Bretland. Notkun hvaða ríkis sem er á vopni sem þessu er skýrt brot á alþjóðalögum og samningnum um bann við efnavopnum,“ sagði í yfirlýsingunni. Ríkin hvöttu Rússa til þess að svara öllum spurningum um árásina og að útskýra hvernig og hvers vegna eitrinu var beitt.

Á fundi öryggisráðs SÞ í gær sögðust Rússar aldrei hafa framleitt eða rannsakað novichok. Vissalí Nebenzía, fulltrúi Rússa, hafnaði alfarið ásökunum Breta og gaf í skyn að Bretar hefðu jafnvel sjálfir ráðist á Skripal til að koma óorði á Rússa nú þegar líður að heimsmeistaramótinu í knattspyrnu sem þar fer fram í sumar.

Sagðir hafa verulegar áhyggjur

Þeir 23 rússnesku erindrekar sem Bretar hafa gert að yfirgefa Bretland, og telja í raun rússneska njósnara, hafa nú örfáa daga til að koma sér heim. May greindi frá ákvörðuninni um brottvísunina á miðvikudag og sögðu Rússar í kjölfarið að þeir myndu án nokkurs vafa taka sams konar ákvörðun.

Rússneski ríkisstjórnarmiðillinn RT, sem miðlar á borð við New York Times og Reuters hafa kallað hluta áróðursmaskínu Pútíns Rússlandsforseta, sögðu í gær frá því að Pútín hefði verulegar áhyggjur af „ögrandi“ afstöðu Breta. Miðillinn vitnaði þar að auki í Maríu Zakharovu, talsmann utanríkisráðuneytisins, sem sagði Breta greinilega hafa eitthvað að fela vegna þess að þeir hafi ekki sent Rússum sýni af taugaeitrinu.

Á meðal þeirra 19 Rússa sem Bandaríkjamenn tilkynntu um þvinganir gegn í gær eru þrettán sem Robert Mueller, sérstakur saksóknari dómsmálaráðuneytisins sem rannsakar afskipti Rússa af kosningunum, ákærði í febrúar. Einnig hefur hin svokallaða Netrannsóknarstofnun, oft kölluð nettröllaverksmiðja Rússlands, verið sett á svartan lista vegna afskipta af kosningunum.