Ríkisstjórnin ýmis sökuð um of lítil útgjöld eða glannaskap

Stjórnarandstaðan sakaði ríkisstjórnina um ranga forgangsröðun í fjárlagafrumvarpi næsta árs í fyrstu umræðu um frumvarpið sem hófst á Alþingi í dag. Stjórnin var ýmist sökuð um of lítil útgjöld og skattalækkanir, eða glannaskap í útgjöldum á toppi hagsveiflunnar sem ekki yrði hægt að standa undir í framtíðinni.

Í upphafsræðu sinni sagði Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra þróttmikinn vöxt undanfarinna ára hafa verið drifin áfram af vexti ferðaþjónustunnar og hefðbundnar atvinnugreinar, hátækni og hugverkaiðnaður hafi einnig stutt við hagvöxtinn. Nú væru hins vegar vísbendingar um að dragi úr hagvexti á næstu árum. Miklu skipti að búið hafi verið í haginn með mikilli niðurgreiðslu skulda.

Ríkisstjórnin hefði þegar á þessu ári orðið við ýmsum kröfum verkalýðshreyfingarinnar. Í fjárlagafrumvarpinu væru aðgerðir sem muni auka ráðstöfunartekjur einstaklinga á næsta ári og auka svigrúm fyrirtækja með lækkun tryggingagjalds.

„En með þessu útspili stjórnvalda er með ótvíræðum hætti verið að draga úr álögum á launþega og launagreiðendur og liðka þannig fyrir kjarasamningum. Ljóst er að svigrúm til launahækkana er takmarkað. Enda hefur launaþróun undanfarinna ára verið hröð og hækkanir launa komnar að mörkum þess sem viðráðanlegt er talið. Eins og meðal annars er rakið í nýútkominni skýrslu um það efn,“ sagði Bjarni. Enda hefði kaupmáttur aukist um 25 prósent á undanförnum fjórum árum.

Stjórnarandstaðan hafði ýmislegt að athuga við fjárlagafrumvarpið. Þorsteinn Víglundsson fulltrúi Viðreisnar í fjárlaganefnd sagði ástandið um margt minna á stöðuna rétt fyrir hrun árið 2008. Hann gagnrýndi 55 milljarða útgjaldaaukningu á næsta ári.

„Þetta er íslenska sveiflan. Þetta er sá tímapunktur í hagsveiflunni þar sem ríkissjóður kann varla aura sinna tal,“ sagði Þorsteinn. Fjármunir streymdu í ríkissjóð því allir skattstofnar væru á hápunkti, eins og einnkaneyslan, fjárfesting atvinnulífsins og bygging íbúðarhúsnæðis sem skilaði ríkissjóði gríðarlegum tekjum. Það væri ekki merkilegur árangur að skila ríkissjóði með afgangi á slíkum tímum.

„Hvað er öðruvísi nú? Því þetta hefur aldrei farið vel. Þessi mikla útgjaldaþensla á þessum tímapunkti hefur aldrei verið sérstaklega góð hugmynd í íslenskri hagstjórn. Það er ástæðan fyrir því að við erum með þennan sveiflukennda gjaldmiðil. Það er ástæðan fyrir því að við erum með þessa gríðarlega háu vexti,“ sagði Þorsteinn Víglundsson.

Fyrsta umræða um fjárlögin mun standa fram á kvöld. Henni verður svo framhaldið á morgun þegar fagráðherrar gera grein fyrir áherslum sínum.