Til­finningar í hræri­graut og engin orð til, né leyfi­legt að segja það sem er...

Blanda af reynslu minni, því sem ég hef lært og því sem hefur komið upp úr þöggunarsafninu

Hver og ein mannvera sem hefur endað líf sitt. Gerir það í algeru ráðaleysi um að lifa næsta dag. Er að lifa tilfinningar frá atburðum sem hún eða hann hefur enga fyrirmynd að hugtak sé til um, né hvernig sé hægt að tjá sig um, deila því með þeim nánustu, né sérfræðingum.

Viðhorf sérfræðinga á mínum tímum töluðu bara um geð. Þegar ég vissi að það sem ég var að díla við voru bara tilfinningar. Staðfesting á skorti á því ástar-loforði sem prestar héldu að öllum að allir sem fæddust nytu.

En geð og sálfræðingar virtust bara vilja sjá alla sem geðveika. En það er ekki líklegt að allir sem þjást séu það. Né að þau sem viti að þau séu bara með tilfinningaleg vandamál, leiti til þeirra.

Þegar einstaklingar eru að lifa ofbeldi, langtíma níð, eða hvað aðra slæma meðferð sem óþroskaðar sálir gera öðrum. Þá eru dökkar upplifanir ráðaleysis og sjálfseyðingar tilfinningar oft í gangi hið innra.

Ef viðkomandi einstaklingur nær ekki að hafa það innsæi að hægt sé að treysta fjölskyldu eða öðrum til að hafa einlæg tjáskipti um það sem sé í gangi.

Bækur Peter´s A Levine væri hugsanlega gagnlegar fyrir marga að lesa, þó ekki sé nema í byrjun til að átta sig og byrja að sortera eitthvað af því sem er í gerjun þarna inni.

Ströndun og tilfinningaleg frysting gerist hið innra. Og eins og Peter segir, sem oft væri af því að hann eða hún vissi ekki um neinn sem myndi skilja, hafa samkennd með þeim einstaklingi. Eða hjálpa til að enda ástandið.

Þá er líklegt að afleiðingar slæmu tilfinninganna safnist í hrúgu inn í taugakerfin sem líkja má við bönd í flækjum. Flækjum sem geta tekið áratugi fyrir undirvitundina til að sortera út. Það er að segja, ef lífið er ekki endað í neyðarástandinu.

Þegar viðkomandi einstaklingur sem nefnir geranda, veit að Goðsagnar bulli myndi vera hent að þeim við það, og að fá svo ávítun að það sem sé í gangi í þeim sé svo röng hugsun. Að sú manneskja gæti ekki verið það slæm. Slík viðbrögð láta þolanda setja ómeðvitað upp, einskonar sjálfvirka læsingu á að leita út á við með þá slæmu líðan.

Það tók mig það, að hafa verið í þöggun um svo margt alla þessa áratugi. Áður en heilabúið gaf mér skilaboð um að geta náð að skrifa um þetta á þessu máli eftir að hafa skrifað um það í bók á ensku árið 2013 sem er ekki í bókabúðum, en er á ensku á Amazon.

Það að vita, að enginn myndi hafa trúað mér um níðið sem gerðist í einrúmi án vitna. Það gerðist ekki frá því að brjóta heilann um það. Heldur hafði svo margt farið inn í einhver hólf. Eitthvað sá um að ég færi á aðra rás í mér, til að lifa.

Og það að vera lokuð inni með mitt dæmi, vegna viðhorfanna sem voru í fólkinu í kring um mig.

Það var eins og sagt er á ensku að vera „Between rock and hard place“. Sem var til dæmis í mínu tilfelli og minni upplifun, af tvískinningnum í valdahungri presta yfir þjóðum.

Afleiðingar þess koma fram í öllum tilfellum þjáninga þolenda í þáttunum Löngu týnd fjölskylda í Bretlandi. En Nicky og Davina nota þau orð aldrei.

Blanda af hræsni trúarbragða, ofbeldis orða kirkjunnar manna á mínum tímum með þessum loforðum um Guð sem barnapíu, sem voru ósönn. Sem og hótunum um að fara til helvítis ef já væri ekki sagt í kirkju áður en getnaðir yrðu, eða stundum skemmri skírn í því stuttu eftir getnað.

Þeir voru ekki í að fræða til fyrirbyggingar þá. Bara að nota galla í virkni mannlegra líkama á sinn hátt sem vopn. Vopnið var í að halda fólki í vanþekkingu, svo að þeir gætu beitt sér.

Það sem þeir vissu auðvitað af eigin reynslu í eigin líkama, en neituðu að tala um og fræða um. Er sú staðreynd að kynhvötin er mjög sjálfstætt afl. Oft eins og ótaminn hestur!

Það tekur margt að ná að samræma að nota þá hvöt með siðferðilegri hugsun raunsæis um það og ábyrgð. Það krefst vilja til að forðast vandræði, þekkingar og sjálfsaga.

Hundsunin á að fræða, varð þá til þess að Goðsögnin skapaði rennihurð með lás. Sem var gegn alvöru veruleika sem mátti ekki viðurkenna.

Slíkt gerðist og ótal foreldrar voru að lifa sem þolendur, og því ófær um að eiga tjáskipti um sinn eiginn harða geymda sannleika.

Auðvitað veit ég ekki nákvæmlega um atriðin sem Ólöf Tara lifði undir, en það var greinilega of erfið reynsla og ábyggilega líka mikill hrærigrautur í tilfinningum og taugakerfum hennar. Og hún of ung til að kerfi undirvitundar næðu að hafa tíma til að skila því öllu út. Samt hafði hún náð að koma mikilvægum skilaboðum um slíkt út til samfélagsins og skilur mjög dýrmæt verðgildi eftir handa öðrum að vinna með.

Taugakerfin voru orðin of hlaðin af langtíma ofbeldi af hvaða tagi sem það var.

Þegar ég las dánartilkynninguna um hana á Morgunblaðinu, fékk ég sting í hjartað yfir að sjá að faðir hennar hafði ekki verið í lífi hennar. Það er nokkuð sem ég hef vitnað og hef reynslu af að hefur sín áhrif í börnum og á einn hátt í stelpum en annan í strákum. Það er efni í önnur skrif.

Það orð, of-beldi. Finnst mér oft ansi mikil einföldun og rangt að nota það um allar þær mismunandi tegundir slæmrar meðferðar á mannverum. Af því að langtíma slæm niðurlægjandi orð skemma líka á ótal vegu, og slíkt gerist oft án vitna.

Hugtakið andlegt ofbeldi er ekki rétt heldur um allt sem orð eru notuð í. Ég bæti því við að langtíma níð foreldris við barn sitt, er önnur leið til að skemma ungviði. En er ein leið til að létta á sér fyrir foreldri. Svo geta önnur foreldri bara svissað út tilfinningalega þegar það er heima. Það er að vanrækja. Og er önnur tegund af hlutum sem veikja börn, og eyðir rétti til sjálfsvirðis.

Níð og vanræksla virka sem verið sé að skera í líkamann, eins og verið sé að skrifa rúnir í hold og bein. Það sér það enginn nema ef líkamseinkennin fari að sýna sig.

Samt myndu fáir eða engir fyrir fáum áratugum síðan, hafa hugsað um að leggja saman tvo og tvo um reynslu annarra. Og skilja að um slæma mismeðferð hafi verið að ræða, sem hefði verið að smá mola manneskjuna í sundur innan frá. Ekki að hafa neitt að gera með lífsstílinn að gera, né hvað manneskjan borðaði.

Svo var það annað atriði sem hefur gert sitt

Veruleikinn sem er „Fyrir og eftir, barnsburðar þunglyndi“ var ekki í málinu á mínum tímum heldur. En ég hafði það í kring um mig án þess að skilja dæmið af því að þau orð voru ekki heldur til þá, og ég lifði við það sjálf. Heyrði fyrst um það hér í Ástralíu.

Við að heyra um það eftir að koma hingað, þá vissi ég að það væru fáar konur sem myndu sleppa við að upplifa það.

Ég skildi að ég hafði lifað innan um það öll árin. Svo fór ég að heyra meira um að það ætti ekki bara við um óvelkomna getnaði. En að það gerist líka í þeim konum sem virkilega þráðu og þrá að fá börnin sín. En líkamlega ástæðan hefur ekki verið nefnd að neinum veruleika.

Það segir sig í raun sjálft sem ég hef því miður ekki heyrt eða lesið neinn segja sem er þetta. Að sálin sem kemur inn, við getnað kemur til að byggja líkama sinn. Til að byggja hann þarf byggingarefni. Það byggingarefni kemur auðvitað frá konunni sem það er um borð í. Það eru eggjahvítu efni, hormónar og öll hin vítamín og næringarefnin sem þarf til að byggja heilbrigðan líkama.

Ég veit um tvær konur af kynslóðum á undan mér sem misstu allar tennurnar vegna þess að barnið var í neyð fyrir næga eggjahvítu sem konan hafði ekki nægan skammt af fyrir þau bæði. Hormóna ójafnvægi er svo það sem skapar að tilfinningar geta farið á allskonar lægri stig og ástand, og konan orðið þunglynd. En þau stig væru og eru auðvitað mismunandi. Hormónataka hinna ófæddu barna er greinilega mikilvægur hlutur í að setja allt saman þarna inni, en ég hef ekki heyrt fræðinga tala um það.

Af skaparans hálfu: Er það auðvitað með ólíkindum hvernig kvenlíkamar mannkyns og dýra koma oftast með algerlega fullkomna líkama í heiminn.

Samt eiga sum kvendýr af mörgum tegundum það til að hafna fyrsta afkvæminu af því að það var ekki tilbúið þarna inni fyrir foreldrun.

Hvort að það afkvæmi eigi eftir að þjást? Hafa engar upplýsingar komið sem ég veit um. En ég veit að þegar um konu var að ræða sem varð barnshafandi án þess að vilja eða ætla, og gat ekki fengið þungunarrof. Þá endar það barn oft með sinn skammt af mengun þeirrar konu sem það var um borð í.

Geðklofi hinnar kristnu kirkju fyrr á tímum, skapaði meira af slíkri mengun en aðilar hennar myndu viðurkenna. Það að leyfa sér að kalla börn ógiftra „‘o-skil-getin“ var að setja þau lægra á skör sem mannverur. Sem er slæm niðurlæging og gegn yfirlýsingunum um að „Guð elski alla“.

Það hefur sést of mikið í þáttunum „Long Lost Family“ og það af einhverjum ástæðum verið tjáð meira af karlkyni í þeim þáttum.

Þau orð kirkjunnar sem ég man að voru þulin voru þau að vilja að mannkyn fjölgaði sér mikið og hratt og fylltu jörðina. Orð sem þá voru auðvitað bein hvatning fyrir aukinni kynhvöt.

Loforðin að Guð elskaði öll börn en þeir settu sum á lægra plan í eigin geðþótta valdasýki var dæmi um þennan geðklofa og hræsni.

Hversu margir af minni kynslóð sem fæddust um miðja síðustu öld og áður væru enn að lifa niðurlæginguna af því. Það hefur skapað sinn skammt af mengun inni í þeim nema ef þau náðu að snúa því við í sér með tjáningu um það við rétta aðila.

Höfundur er Íslendingur sem hefur verið búsettur í Ástralíu um langt skeið.