Ísraelar sagðir undir­búa á­rásir á Íran

Benjamín Netanjahú, forsætisráðherra Ísrael, hefur þrýst á Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, um að nýta tækifærið sem felst í veikum vörnum Írana og stöðva eða hægja á kjarnorkurannsóknum klerkastjórnarinnar þar. Það hefur Trump ekki viljað gera og hefur hann þess í stað lagt áherslu á viðræður við klerkastjórnina.

Þær viðræður virðast alfarið strandaðar.

Ísraelar hafa lengi sakað Írana um að vilja koma upp kjarnorkuvopnum og segja að slíkt myndi ógna tilvist Ísraelsríkis.

Utanríkisráðuneyti Ísrael birti í morgun yfirlýsingu um að stjórn Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar (IAEA) hafði ályktað að ráðamenn í Íran væru ekki að standa við skuldbindingar sínar varðandi samningin gegn útbreiðslu kjarnorkuvopna. Ráðuneytið sagði Írana vera að safna mjög auðguðu úrani og það sannaði að kjarnorkurannsóknir þeirra væru ekki gerðar í friðsamlegum tilgangi.

Þá segja Ísraelar að klerkastjórnin hafi ítrekað staðið í vegi eftirlitsaðila IAEA og að aðgerðir Írana ógni öryggi í Mið-Austurlöndum og heiminum öllum.

Ráðuneytið kallar eftir aðgerðum frá alþjóðasamfélaginu og að komið verði í veg fyrir að Íran komi uppi kjarnorkuvopnum.

Eftir að ályktun stjórnar IAEA var gefin út var því lýst yfir í Tehran að nýjar rannsóknarstöðvar fyrir auðgun úrans yrðu opnaðar í Íran og að framleiðsla yrði aukin.

Samkvæmt frétt Wall Street Journal var þetta í fyrsta sinn í tuttugu ár sem stjórnin ályktar að Íranar séu ekki að standa við skuldbindingar sínar en tilefni atkvæðagreiðslunnar, sem fór 19-3 var að klerkastjórnin í Íran hefur í sex ár neitað að útskýra nánar auðgun úrans í landinu.

Íranskir vísindamenn eru sagðir auðga úran í um eina kjarnorkusprengju í hverjum mánuði.

Þyrftu líklega aðstoð

Tvennum sögum fer af því í Bandaríkjunum hvort ráðamenn í Íran hafi ákveðið að smíða kjarnorkusprengjur en talið er að það gætu þeir gert á einungis nokkrum mánuðum eftir að ákvörðun er tekin.

New York Times hefur eftir heimildarmönnum sínum í Bandaríkjunum og í Evrópu að talið sé að Ísraelar séu að undirbúa árásir á kjarnorkurannsóknarstöðvar í Íran en óljóst sé hversu umfangsmiklar þessar árásir eiga að vera.

Flestar umræddar rannsóknarstöðvar eru grafnar djúpt í jörðu og í styrktum byrgjum og þyrfti mjög öflugar sprengjur til að granda þeim, sem erfitt væri fyrir Ísraela að gera án aðstoðar Bandaríkjamanna.

Trump segir Íran ekki mega eiga kjarnorkuvopn

Ísraelar gerðu nokkuð umfangsmiklar árásir á Íran í október, eftir að Íran skaut fjölda eldflauga og sjálfsprengidrónum að Ísrael. Árásir Ísraela beindust að miklu leyti að loftvörnum Íran og eldflaugaframleiðslu þar í landi.

Einnig var gerð árás á leynilega kjarnorkurannsóknarstöð, með því markmiði að hægja á kjarnorkuvopnaáætlun ríkisins. Í þessari tilteknu stöð var víst verið að vinna með háþróaðan búnað við hönnun plastsprengiefnis sem umkringja á úraníumkjarna kjarnorkuvopns og notað er til að sprengja kjarnorkusprengjuna.

Ráðamenn í Ísrael lögðu á borð Bandaríkjamanna áætlun fyrir frekari árásum á Íran fyrir nokkrum mánuðum, samkvæmt NYT, en Trump var ekki tilbúinn til að taka þátt í þeim árásum. Hann vildi þess í stað láta reyna á samningaviðræður.

Óljóst er hversu tilbúinn hann er til að standa í vegi Ísraela að svo stöddu en hann hefur á undanförnum gefið til kynna að hann hafi litla trú á því að viðræður muni bera árangur.

Þegar hann var spurður í gær út í fregnir um flutning starfsmanna utanríkisráðuneytisins og hersins frá Mið-Austurlöndum sagði Trump að það væri vegna þess að Mið-Austurlönd væru hættuleg. Það þyrfti að koma í ljós hvað gerðist næst.

Hann sagði þó að Bandaríkin myndu aldrei leyfa Íran að koma upp kjarnorkuvopnum.

„Þeir geta ekki eignast kjarnorkuvopn, það er mjög einfalt,“ sagði forsetinn.

Til stóð að erindrekar Bandaríkjanna og Íran myndu funda á sunnudaginn en Trump sagði í gær að kröfur Írana fyrir viðræðurnar væru óásættanlegar.

Myndu svara með hundruðum skotflauga

Háttsettur íranskur embættismaður sem blaðamenn NYT ræddu við sagði að æðstu ráðamenn klerkastjórnarinnar hefðu þegar komið saman og rætt viðbrögð við mögulegum árásum Ísraela. Þeim yrði svarað með því að skjóta hundruðum skotflauga að Ísrael.

Það gerðu Ísraelar einnig í október en sú árás olli litlum skaða, að hluta til vegna þess að Ísraelar nutu aðstoðar Bandaríkjamanna og Bretlands við að skjóta niður dróna og eldflaugar.

Varnarmálaráðherra Íran sagði í gær að umfangsmiklar árásir yrðu einni gerðar á herstöðvar Bandaríkjanna í Mið-Austurlöndum og þeim yrði gert að yfirgefa heimshlutann.

Bandaríska flugmóðurskipið USS Carl Vinson er á Arabíuhafi en þar um borð eru rúmlega sextíu herþotur og þar að auki eru nokkrir tugar þota annarsstaðar í Mið-Austurlöndum.