Kísiltollar gætu vel endað fyrir gerðar­dómi

Greint var frá því í síðustu viku að Evrópusambandið ætli að leggja verndartolla á járnblendi og kískiljárn, meðal annars frá Íslandi og Noregi, og tekur aðgerðin gildi eftir þrjár vikur.

„Samkvæmt EES-samningnum er heimilt að víkja frá honum í ákveðnum tilvikum þegar upp eru komnir alvarlegir efnahagslegir, þjóðfélagslegir og umhverfislegir erfiðleikar í sérstökum atvinnugreinum eða á sérstökum svæðum,“segir Hafsteinn Dan Kristjánsson lagaprófessor við Háskólann í Reykjavík.

Skortir upplýsingar

Elkem á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit er eini framleiðandi kísiljárns á Íslandi. Þingmenn Norðvesturkjördæmis, að beiðni Ólafs Adolfssonar þingmanns Sjálfstæðisflokksins, funda nú með Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um málið.

Mikil óvissa ríkir enn um tollana en forstjóri Elkem á Íslandi hefur sagt samkeppnishæfni starfseminnar hverfa á einu bretti við álagningu tollanna.

„Það vantar upplýsingar um það á hverju framkvæmdastjórnin er að byggja að þetta alvarlega ástand sé fyrir hendi og hvaða forsendur búa þar að baki til að skilyrði ákvæðisins séu uppfyllt.“

Þekkir ekki fordæmi

Formlegt samtal stendur nú yfir milli sameiginlegu EES-nefndarinnar og evrópskra stjórnvalda og hafa ríkin fjórar vikur frá tilkynningu ráðstafana til að bregðast við. Að þeim tíma loknum getur ESB einróma ákveðið að leggja tollana á. Hafsteinn segist ekki þekkja til dæma um að ESB hafi beitt 112. ákvæði EES-samningsins til að leggja á verndartolla áður.

„Ef ESS-ríkin ná ekki viðeigandi lausn á vettvangi sameiginlegu EES-nefndarinnar og ef þau telja að framkvæmdastjórnin hafi ekki fært viðeigandi rök um virkjun 112. greinar þá gæti mögulega komið til kasta gerðardóms,“ segir Hafsteinn. 

Fréttinni var breytt klukkan 14:05. Í fyrri útgáfu var haft eftir Hafsteini að málið gæti farið fyrir EFTA-dómstólinn en sérstakt ákvæði er í EES-samningnum um að deilumál sem þessi fari fyrir sérstakan gerðardóm.