Til­lögum Trumps lýst sem upp­gjöf

Erindrekar frá Katar og Egyptalandi deildu tillögunum með leiðtogum Hamas í gær og hafa þeir þær til skoðunar. Hamas fékk enga aðkomu að því að semja áætlunina en hún felur í sér að Hamas-liðar leggi niður vopn. Það er krafa sem hefur verið bein að þeim áður og þeir hafa alfarið hafnað.

Leiðtogar Hamas hafa áður sagst tilbúnir til að sleppa takinu á stjórnartaumunum á Gasa en vilja ekki leggja niður vopn sín.

Heimildarmaður Reuters, sem sagður er þekkja til þankagangsins innan Hamas, segir tillögurnar halla verulega á Palestínumenn og þeim fylgi skilyrði sem ekki væri hægt að verða við.

Margar af þessum tillögum hafa sést áður í fyrri vopnahléstillögum á undanförnum tveimur árum.

Al Jazeera hefur eftir leiðtogum Fatah-hreyfingarinnar, sem leiðir heimastjórn Palestínumanna á Vesturbakkanum, að jákvætt sé að Bandaríkjamenn séu að reyna að koma á friði. Tillögur þeirra jafnist þó á við uppgjöf sem þvinga eigi upp á Palestínumenn án samráðs við þá.

Leiðtogar Hamas segjast ætla að bregðast við tillögunum eins fljótt og þeir geta. AP fréttaveitan segir að erfitt gæti verið fyrir þá að hafna því. Hamas-samtökin eru ekki jafn öflug og þau voru og hafa verið einangruð nokkuð.

Trump hafi tekist að fá nokkra af bandamönnum samtakanna til að styðja tillögurnar.

Tuttugu tillögur

Tillögur Bandaríkjamanna eru tuttugu talsins. Í stuttu máli sagt fela þær í sér að Ísraelar hörfi að hluta til frá Gasa og að Hamas sleppi þeim gíslum sem eru enn í haldi vígamanna samtakanna. Á móti eiga Ísraelar að sleppa fjölda fólks í haldi þeirra og líkamsleifum fólks sem þeir halda enn.

Endurbyggja á Gasaströndina, með alþjóðlegu fjármagni, og auka flæði neyðaraðstoðar þangað og eiga Hamas-liðar að leggja niður vopn og heita því að hætta árásum á Ísraela eða aðra. Þeir Hamas-liðar sem vilja yfirgefa Gasa mega það, vilji ráðamenn einhvers ríkis taka við þeim.

Samkvæmt tillögunum á að stofna sérstakt ráð sem stýra á Gasaströndinni um tíma og á það að vera skipað sérfræðingum frá Palestínu og öðrum ríkjum. Ráðið þessu verður stýrt af sérstakri stjórn sem Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, verður forseti yfir. Tony Blair, fyrrverandi forsætisráðherra Bretlands, á einnig að sitja í stjórninni, auk annarra.

Ráðið og stjórnin eiga svo að stýra endurreisn Gasa, þar til Heimastjórn Palestínu getur tekið í stjórnartaumana, eftir ýmsar umbætur á starfsemi hennar samkvæmt tillögum frá Bandaríkjunum, Sádi-Arabíu, Frökkum og öðrum. Það ferli gæti tekið mörg ár.

Tillögurnar segja til um að enginn verði þvingaður á brott og þeir sem hafa áður flúið megi snúa aftur. Þá munu Bandaríkjamenn vinna með öðrum ríkjum Mið-Austurlanda að því að skapa sérstakt gæslulið sem á að þjálfa og starfa með palestínskum löggæslumönnum, með ráðgjöf frá Jórdaníu og Egyptalandi.

Samhliða þessari þróun eiga ísraelskir hermenn að hörfa alfarið frá Gasa, að undanskildu öryggissvæði þar sem hermenn eiga að vera þar til það þykir öruggt að flytja þá á brott. Hver ráða á hvenær það er kemur ekki fram í tillögunum.

Þá eru tillögurnar mjög óljósar þegar kemur að palestínsku ríki og nefna eingöngu mögulega lausn að tveggja ríkja lausn en á mjög óljósan hátt. Benjamín Netanjahú, forsætisráðherra Ísrael, hefur ítrekað sagt að stofnun slíks ríkis komi ekki til greina.